Lastige kwetsbaarheid (5)

De ‘behoefte’ om ziek te zijn en dus even niet op je tenen te hoeven lopen begint vaak op jonge leeftijd. Peuters willen al groot zijn en toch ook weer klein. 

De dingen waar je tegen op ziet (oftewel: waar je te groot voor moet zijn) kun je ontlopen door je ziek voor te doen, of dat nu het eten van spruitjes is, de afwas, een logeerpartij of een tentamen op school.

Als je eczeem hebt en je houdt niet van zwemmen kun je dat ook weer in je voordeel gebruiken: je hoeft niet te zwemmen. Dat wordt ook wel  ziektewinst genoemd.

In extreme vorm worden psychische problemen soms vertaald in zelfverwonding. Hulpverleners beschouwen de behoefte aan aandacht te vaak als de enige of belangrijkste functie van zelfverwonding (Vandereijcken). Inderdaad komt het voor dat mensen zich ‘exhibitionistisch’ verwonden (“kijk mij eens!”; piercings op gevoelige plekken zijn daar een variant op), maar er zijn ook veel andere verklaringen mogelijk (in mijn werk kon ik meer dan 20 verschillende ‘oorzaken’ bij mijn cliënten bedenken).

Piercings op gevoelige plekken van het lichaam kunnen een vorm van verkapte zelfverwonding zijn

 

Ook ziekte van anderen kan emotionele winst opleveren. Zo kan het voor een moeder plezierig zijn als haar kind ziek is: het is extra aan haar gebonden en gaat niet naar school. Een andere extreme uiting van onderhuidse spanning is het syndroom van Münchhausen by proxy, waar op dit blog al meerdere maken aandacht aan is besteed.

Deze moeders (meestal met enige medische scholing, bijv. verpleging)  máken hun kind echt ziek. Vaak zie je ook dat de echtgenoot het erg druk heeft (wat weer als verlating wordt ervaren). Met die ziekte kopen ze aandacht van (meestal) artsen én ze hopen hun echtgenoot te binden. Vaak krijgen ze voor hun zorg veel waardering uit de omgeving; ‘dat je dat allemaal voor je kind over hebt!’ Soms is er ook materieel voordeel: een aangepaste auto of een verbouwd huis. Er zijn situaties bekend waarbij jaren later bleek dat die voorzieningen werden getroffen op basis van een ziekte die door de moeder zélf in stand werd gehouden.

Minder extreem, maar vaker voorkomend is het verschijnsel waarbij iemand via ziekten van andere mensen aandacht vraagt. Opeens is iemand die ernstig ziek is een héle goede vriend. De boodschap is dat niet dat die ‘vriend’ ziek is, maar dat jij er zo onder lijdt.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: