Rondvaart

Donderdag was er familie op bezoek. Heerlijk bijgepraat en Friese jeugdherinneringen opgehaald.

En natuurlijk ook Delft laten zien. De laatste keer in Alkmaar maakten we een stadswandeling en een rondvaart. En ook nu kozen ze voor een wandeling met rondvaart. Zoek de verschillen…

Een voordeel van de herfst is dat de bomen kaal worden en je dus de gevels beter kunt zien vanaf het water. Wat er onder water te zien was konden we alleen maar voelen. Twee keer raakte de rondvaartboot vast op een verdronken fiets.

Delft had vroeger tientallen brouwerijen en dertien kloosters. En mensen die creatief met belastingen om gingen. Zo heeft één van de huizen geen voordeur. Hij ging altijd achterom en hoefde daarom weinig belasting te betalen. Er is ook maar één ouder huis met een balkon aan de voorzijde. Dat is een huis in Jugendstil. Vóór die tijd stonken de grachten soms zó erg dat niemand aan de voorzijde wilde zitten. En meer van dat soort anekdotes krijg je te horen als je met fluistermotor door het water glijdt.

Een studenten-schippers kunnen tussendoor nog allerlei verhalen vertellen over het studentenleven, waarin het bier nog altijd een aanzienlijke rol schijnt te spelen. Een kwart van de inwoners van Delft is student, en de Studentenpartij heeft vier zetels in de gemeenteraad. Volgens de schipper telt één van de studentenhuizen telt 29 kamers, maar slechts één badkamer. Maar er is wel een eigen biertap.

Op de foto een paar plaatjes van een rondvaart door Delft.

Advertenties

Achterkant

De mensen vragen mij wel eens: "Henk, hebben jullie ook een achterkant?" Dat komt natuurlijk omdat we alleen onze voorkant op de foto zetten.  Dat was één van de redenen waarom we dit huis kochten. Het zicht op de oude stad van Delft.

We wonen op de hoek en langs ons huis loopt de Laan van Van der Gaag. Mensen die thuis zijn in de spoorgeschiedenis weten dan precies waar het om gaat. Op deze plek wilden grondeigenaren hun grond niet verkopen aan de HSM, waarop deze spoorwegmaatschappij besloot om de lijn in een bocht om het land te laten lopen: de Crommeli(j)n (die parallel loopt aan de Laan van Van der Gaag). Dus dit is een buurt met spoorgeschiedenis.

Aan het einde van de Laan van Van der Gaag liep tot drie jaar geleden de spoorlijn. Die is nu over een lengte van 2300 meter ondergronds gegaan: de spoortunnel van Delft. De vrijkomende ruimte wordt o.a. gebruikt voor de aanleg van een stadspark en ruim 1500 woningen.

En daar is nu weer discussie over. Vanwege de krapte aan bouwruimte wil de gemeente Delft de lucht in. Langs de rand van de binnenstad lage woningbouw, maar in onze wijk tot 15 verdiepingen hoog. De huizen aan de rand van onze wijk komen dan in de schaduw van de hoogbouw te liggen.

Stremming

De wegenstructuur rond ons huis verkeert in zó'n toestand van permanente verandering dat er op borden staat dat verkeersdeelnemers hun navigatie uit moeten schakelen. En de regiotaxi die iemand bij ons huis moest afleveren heeft twintig minuten rondjes gereden...

Vorige week maandag werd de fietsroute langs ons huis afgezet. Dat leverde hilarische toestanden op. Studenten denken misschien dat ze slim zijn, maar vaak kunnen ze niet lezen. Er stond duidelijk wat de tijdelijke route naar de Technische Universiteit was, maar ze bleven hun oude route volgen, ondanks hekken en tal van obstakels.

Een meneer met geel jack was ingezet om de studentenstroom in goede banen te leiden. Er was bijna geen beginnen aan. Hij kreeg heel wat kritiek naar zijn hoofd. Een jongedame met scooter reed hem bijna tegen de vlakte. Dan kan wat humor helpen om jezelf psychisch staande te houden. Dat deed hij door allerlei commentaar te leveren.

“Ja meneer, ik begrijp dat het moeilijk is op maandagmorgen, maar u mag er écht niet langs.” “Ja mevrouw, u moet natuurlijk bijkomen van de weekend, maar u moet route twee volgen. U kunt dat kennelijk niet lezen, dus ik lees u maar even voor.” “Ja meneer, u studeert natuurlijk hard, u bent dus een slimme jongen, u kunt vast wel lezen wat daar staat.” “Mevrouw, hoe kan dat nu dat u dat bord niet begrijpt? Ik dacht dat studenten slimmer waren…”

Mensen die in onze woonstraten moesten zijn mochten wel lopend verder. Een student meende dat hij daarmee ook doorgang kon verkrijgen. “Waar moet u zijn, meneer?” “In een straat hierachter.” “Welke straat dan?” Weet ik niet meer.” “Maar het nummer weet u vast wel, anders blijft u zoeken.” “Nummer 22 in de tweede straat.” “En wat is de postcode dan?” Meneer moest toch de omleiding nemen, de verkeersregelaar trapte er niet in.

Dit weekend is de hele straat afgezet, zelfs met hekwerk. Een pizzakoerier meende het hek te kunnen omzeilen en balanceerde op de rand van de kade. Uiteindelijk liep hij ook vast en kon niet eens meer keren. En twee heren met een brommer probeerden hun brommer over een rand te tillen. Dat leverde duw-en kraswerk op.

Het doet me denken aan de tijd dat op de route uit mijn vroegere werk de weg helemaal was afgesloten. Alleen de bus kon er nog door. Vier Polen tilden hun auto op en droegen hem over de bussluis. Daarna reden ze weer verder...

 

Overschie

Na het bezoek aan Zweth fiets ik nog een eindje verder langs de Schie, over het grondgebied van de gemeente Rotterdam. Het geraas van de drukke A 13 komt dichtbij en af en toe vliegt er een vliegtuig laag over de weg om de landing op Zestienhoven in te zetten.

“Aan de oever van de Rotte tussen Delft en Overschie zat een kikvors luid te wenen met een kleine op haar knie.” Is dit dan wel de Schie? Of is het de Rotte? Je zou er van in de war raken. Misschien was het wel dichterlijke vrijheid. Of de dichter had een onvoldoende voor aardrijkskunde.

Langs de Schie stonden vroeger 25 molens, 54 boerderijen en twee kastelen. Daar vind je nauwelijks meer iets van terug. Wel is er nog het landgoed De Tempel. Ooit was dit landgoed eigendom van Johan van Oldebarnevelt. De naam heeft niets met een kerk te maken, maar met een schoor die een sluisdeur open moet houden.

De weilanden aan de overkant van de Schie maken plaats voor nieuwe bedrijventerreinen: Schiedam barst uit zijn bedrijvige voegen. En ook aan deze kant van de weg is het met de rust gedaan: slechts een paar honderd meter scheiden de Schie van de autoweg.

Dan doemt er toch opeens een landelijk plaatje op: het dorp Overschie in een knik van de Schie. Toen deze plaats rond het jaar 1000 ontstond lag de buurtschap nog aan zee. Schiedam, Delfshaven en Rotterdam bestonden nog niet. Hier stroomde de Schie in de Maas, een brede zeearm met eb en vloed. Later werd het droogvallende land bedijkt en werd er een dam in de Schie gebouwd: Schiedam. Tegelijkertijd splitste de Schie zich bij Overschie in drie delen: de Delfshavense Schie, de Schiedamse Schie en de Rotterdamse Schie. Overschie werd een belangrijke overslaghaven.

Overschie heeft altijd een dorps karakter behouden. Wel werden er direct na de Tweede Wereldoorlog duizenden huizen gebouwd in de Kleinpolder. Het was een proefproject om te experimenteren met prefab-bouw. Deze bouwwijze werd later overgenomen in de DDR: de Plattenbau.

De oude dorpskern van Overschie telt tal van oude huizen langs een bochtige dijkweg. Hier staat aan een rond plein de Hervormde Dorpskerk. De oude kerk brandde in de 19e eeuw af, en rond 1900 werd dit nieuwe en beeldbepalende kerkgebouw gebouwd.

In dit rustieke plaatsje werd in 1944 Jules Deelder geboren. "Hoe verder men keek, hoe groter het leek" is een quote van hem langs de autoweg A 13.

(De) Zweth

Ik blijf nog steeds in de buurt van onze woonplaats. Verre fietstochten worden niet gemaakt. Het geeft me wel de gelegenheid om nog eens de eigen omgeving in kaart te brengen.

Zoals de buurtschap Zweth. Als ik vanuit ons huis de Batavus bestijg en ik fiets naar het zuiden, dan kom ik na vier fietskilometers bij De Zweth uit. Ik moet dan nog wel even de nieuwe fietsbrug over het Schiekanaal ‘nemen’, want De Zweth ligt aan de overkant van het water. Op de eerste foto het zicht op Delft vanaf deze hoge fietsbrug.

Aan ‘onze’ kant van het water ligt even verderop de buurtschap De Kandelaar. 

De Zweth bestaat uit een klein aantal huizen. Daarna volgt er een ophaalbrug over de Berkelse Zweth (op de tweede foto).

En dan ben ik binnen de gemeentegrens van Rotterdam. De mevrouw op de derde tweede foto staat in Rotterdam, ik ben nog in de gemeente Delft.

Vroeger was Zweth een buurtschap aan de weg van Den Haag naar Rotterdam. Toen de A 13 werd aangelegd verdween het doorgaande verkeer uit het dorp. Maar bij files op deze drukste snelweg van Nederland namen automobilisten deze route als sluiproute. Er is nu een paal geplaatst die maar één auto per minuut doorlaat. De auto van een automobilist die een poging deed vlak achter een andere auto aan te rijden werd doorboord en total loss verklaard. Hij moest werden lopen.

Alleen zou je hier niet zeggen dat je in Rotterdam bent. Het is een rustig en vriendelijke straat met een bekend restaurant met Michelinster. Er waren ooit zelfs twee sterren, maar eentje is weggewaaid.

Vandaag zijn er drie gangen in de aanbieding. Het restaurant ziet er niet zo groot uit, maar kennelijk is er dus toch voldoende ruimte voor drie gangen.

Delft van boven

Nog méér Delft.

Vanuit ons huis kijken we uit op de op één na hoogste kerktoren van Nederland: de toren van de Nieuwe Kerk (foto genomen vanuit onze woonkamer). Hij is bijna 109 meter hoog. Een klok hebben we in huis niet meer nodig. Op de torenklok kan ik zien hoe laat het is.

De toren van de Oude Kerk was in de Middeleeuwen veruit het hoogste gebouw in de wijde omgeving. De toren werd rond 1325 gebouwd. Helaas lag de fundering in een gedempte sloot. Daardoor begon de toren al tijdens de bouw te verzakken. Om verdere verzakking tegen te gaan werd de verzakking tijdens de bouw van de hogere verdiepingen gecorrigeerd. Daardoor zit er in de toren een eigenaardige knik. Deze toren is 75 meter hoog. Dat is dus ook niet onaanzienlijk.

Onlangs beklommen wij de toren van de Nieuwe Kerk. Mensen met een te grote omvang of met claustrofobie kan ik deze klim niet aanraden. Het is een smalle en zeer kronkelende torentrap, zonder veel gelegenheid om even ergens uit te blazen. Ga je in een groep mensen naar boven, dan moet je dus filelopen naar boven.

We bereikten de bovenste verdieping (op 85 meter hoogte niet) omdat het jongere deel van het gezelschap niet voldoende conditie bleek te hebben. Maar ook op een lagere verdieping word je beloond met een mooi uitzicht over Orange City Delft. 

Delft is van oorsprong een veenkolonie. Een soort Stadskanaal, maar dan in de Randstad. Parallel aan de oorspronkelijke hoofdvaart (de Schie) werden andere kanalen gegraven en dwars op die kanalen ontstonden weer andere veenvaarten. Doordat er steeds meer bebouwing kwam ontstond er een stad. Die structuur is in de plattegrond van Delft nog goed te zien. Geen rond lopende grachten,  maar een rechthoekige structuur.

Op de foto een parallelvaart in de richting van Rijswijk. Het hoge gebouw op de achtergrond is het nieuwe gebouw van het European Patent Office in Rijswijk. Het is een enorm kantoorgebouw van 107 meter hoog. Gelukkig is de toren van de Nieuwe Kerk nog nét iets hoger…

Dobbeplas

Het verslag van de fietstocht naar Herentals dateert al van twee maanden geleden. De afgelopen maand ben ik nauwelijks (met de fiets) de stad uit geweest. Mijn werkafspraken had ik ook gedoseerd, maar ik ontkwam er toch niet helemaal aan om soms met de trein af te reizen naar verre oorden.

Rond Delft kun je echter ook nog wel aardige fietsrondjes maken. Van de oorspronkelijke omgeving rond Delft is trouwens weinig meer over. De oorspronkelijke weilanden zijn óf bebouwd met Vinex-locaties óf veranderd in kassengebied of bosgebied. Slechts aan de zuidkant houdt de provincie al een halve eeuw lang stevig vast aan de groene buffer van Midden Delfland. 

Toch kun je zeker nog wel aardige rondjes maken als je tussen alle woonlocaties en autowegen door manoeuvreert. Zo kwamen we vorige week langs de Dobbeplas, ten zuidoosten van Nootdorp. 

We hebben er niet gezwommen, want dan krijg je jeuk, zo staat vermeld op de informatie over deze plas. We nestelden ons gewoon op een bankje om naar de zonsondergang te kijken. We hadden daarbij het zicht op veel watervogels en op de skyline van Den Haag.