Bij de bruid in bed

Ik was op zoek naar een hotelkamer vanwege werkzaamheden elders.

Op zoek naar bijzondere overnachtingsmogelijkheden zag ik een bruidssuite in een Mongoolse Yurt.

Deze bruidssuite is bestemd voor één tot drie personen. Is dat een plaatselijke gewoonte in Mongolië? Zou ik er nog naast kunnen tegen een vriendenprijsje?

Dat bracht mij op allerlei overdenkingen.
Een bruidssuite huren voor één persoon: zou dat vaker voor komen?

Of een bruidssuite voor drie personen, omdat je als bruidegom nog niet hebt kunnen kiezen tussen twee dames? Of omgekeerd, natuurlijk…

Zo zie je maar weer: het leven is vol onverwachtse opties…

Wie is Sebastiaan? (7)

Hoe ging het verder met de ontwikkeling van Sebastiaan?

Sebastiaan was als emotioneel gevoelige, maar ook prikkelgevoelige baby.

Maar hij ontwikkelde zich verder ‘volgens het boekje’. Daarbij viel wel op dat zijn ‘grove motorische ontwikkeling’ trager was dan zijn spraakontwikkeling. Het kostte Sebastiaan nogal wat moeite om te gaan lopen. Hij was bang om te vallen. De fijne motoriek (met zijn vingers) was daarentegen prima ontwikkeld. Sebastiaan had een scherp oog voor details.

Er was geen reden voor zijn ouders om zich zorgen te maken over de ontwikkeling van Sebastiaan. Maar achteraf vraagt zijn moeder zich wél af: was Sebastiaan niet wat te stil? En was hij als peuter niet teveel op mij als moeder gericht? Als hij moe was of verkouden was slaagde niemand er in om Sebastiaan te kalmeren. Dat lukte alleen zijn moeder.

Zijn moeder vertelt dat het altijd iets ‘meer’ of iets ‘minder’ was dan bij de andere kinderen, maar ze vond het niet verontrustend. Sebastiaan was wat meer van slag als er iets bijzonders gebeurde, hij wilde iets meer rust, hij had minder de neiging om op onderzoek uit te gaan, hij speelde minder met vriendjes dan de andere kinderen in het gezin.

Als zijn moeder ’s avonds de deur uit was kostte het Sebastiaan meer moeite om in slaap te komen. Maar het lukte uiteindelijk wel. Ze denkt dat een oorzaak was dat haar man de kinderen nooit naar bed bracht. Hij vond dat teveel gezeur en liet het bedritueel liever aan zijn vrouw of anders aan de oppas over.

Tijdens de vakanties was haar man nog altijd met zijn werk bezig. Hij bemoeide zich niet met de opvoeding van de kinderen. “En ik vond het juist leuk om met de kinderen op te trekken, dus daar zat ik niet zo mee” vertelde zijn moeder destijds.

Tussen andere kinderen

Thuis leek Sebastiaan weliswaar kwetsbaar, maar in zijn eigen tempo en in zijn eigen omgeving voelde hij zich er wel veilig.

Tussen de kleuters gaf Sebastiaan veel problemen. Hij leek de situatie in de kleuterklassen niet te kunnen overzien. Hij had de neiging om zich terug te trekken. Kwamen andere kinderen te dicht bij hem in de buurt, dan kon hij agressief reageren. Als de juf in de buurt was ging het wél goed.

Vanaf groep 3 ging het volgens zijn moeder eigenlijk wel goed met Sebastiaan. Hij bleek goed te kunnen leren. Zijn favoriete vakken waren taal, aardrijkskunde, geschiedenis en muziek. Maar ook op alle andere vakken haalde hij met gemak minstens een 7 op zijn rapport. “We dachten dat Sebastiaan gewoon een langzame starter was” vertelde zijn moeder. Haar man is het daar niet mee eens. Volgens hem was er veel meer uit te halen. “Hij verveelde zich op school. En hij is nu eenmaal ook lui aangelegd. Dat hadden ze aan moeten pakken.”

Sebastiaan kreeg op school ook een paar vriendjes. Zijn favoriete leerkracht was een wat strengere, oudere man die veel gezag uitstraalde en daarmee rust in de klas bracht.

Alles leek er op te wijzen dat Sebastiaan het wel zou gaan redden. Hij was er slim genoeg voor. En hij kreeg ook vriendjes. Niet veel, maar wel een paar.

 

De F is van Firdgum

Her en der in Friesland zie je losstaande torens in het landschap. De kerk is verdwenen, er waren geen kerkgangers meer, maar de toren heeft moedig stand gehouden. Een vroegere collega van mij heeft zelfs zo’n toren in haar achtertuin.

Zo ook in Firdgum. Je zou het niet zeggen, maar dit dorp (met nu 70 inwoners en wat meer koeien) had vroeger een heus station. Dat stond aan de lijn van de Noord-Friesche Locaalspoorweg-Maatschappij tussen Stiens en Harlingen.

Firdgum ligt een paar kilometer van de grotere dorpen Tzummarum en Minnertsga en voor wie het dan nog niet weet: in het weidse boerenland ten noorden van Franeker. 

In tegenstelling tot Het Bildt (dat pas later werd ingepolderd) is dit weer een heel oud stukje Friesland. De toren staat er al zo’n 800 jaar. Er hangt een klok in die dateert van rond 1450. Of hij ooit nog luidt (en bij welke gelegenheid) weet ik niet. De kerk is in 1794 afgebroken.

Wie is Sebastiaan? (6)

Zoals ik al eerder heb geschreven: als kinderen vastlopen en je probeert een oorzaak te vinden, dan moet het niet gaan om de schuldvraag.

Sommige kinderen zijn kwetsbaarder en angstiger dan andere kinderen. En hoe angstiger het kind is, des te moeilijker maakt het de stap naar een eigen ‘ik’.

Daarbij zie ik een verband tussen prikkelgevoeligheid en angsten. Hoe meer prikkels er binnen komen, des te angstiger zal het kind vaak zijn. Wie alles ziet en alles hoort heeft immers veel meer te verwerken?

Arnoud

Neem bijvoorbeeld Arnoud. Als baby was hij snel van slag. Hij schrok vaak van geluiden. Een volle kamer met visite kon hij al helemaal niet lang aan. Zijn moeder had al snel in de gaten dat het van tante naar tante verplaatst worden voor Arnoud veel te veel was. Bezoek moest gedoseerd worden.
Toen Arnoud acht maanden oud was werd hij – je zou kunnen zeggen: keurig volgens het boekje- erg eenkennig. Alleen zijn moeder slaagde er in om hem te troosten.

Zijn vader vertelde mij: “Toen Arnoud een peuter was lukte het me nog steeds niet om hem te troosten. Dat kon mijn vrouw alleen. Zij was ook de enige die hem zó in zijn bedje kon leggen dat hij ook snel kon slapen. Ik was daar meer dan een uur mee bezig. Ik kreeg wel eens het gevoel dat Arnoud mij niet vertrouwde….”

Die lijn bleef zich voortzetten, ook toen Arnoud een kleuter was. Daar waar andere kinderen ‘een hiërarchie van hechtingsfiguren’ opbouwen blééf Arnoud erg afhankelijk van zijn moeder…. Dat wordt ook wel een separatie-angststoornis genoemd.

Ontbreken van ordening

Het eigen ‘ik’ is nodig om de wereld te ordenen.

Wie onvoldoende ik heeft wordt overspoeld door prikkels van buiten. Je wordt dan voortdurend overspoeld door indrukken, waaronder het gedrag en de emoties van anderen. Er is te weinig onderscheid tussen ‘ik’ en ‘niet-ik’. Lien-Claes noemt dit We-dentity (er is nog geen I-dentity). 

Maar wie weinig ik heeft opgebouwd kan ook zijn eigen wereld niet ordenen. Een kenmerk van zo’n persoon is de structuurloosheid. Het ordenen in tijd en ruimte wil maar niet lukken.

Ordenen van tijd

Bij Sebastiaan (van wie ik de beschrijving twee weken geleden begon) uit het gebrek aan ordening in de tijd zich in de grote moeite die hij heeft om afspraken te maken. Er is (aldus Erik Erikson) sprake van een vervaging van tijds-perspectief. Sebastiaan kan het erg druk hebben met een hele dag niets doen, omdat de tijd hem door de vingers glijdt.

Ordenen van ruimte

Bij Sebastiaan zie je ook een probleem in het ordenen van de ruimte. Het lukt hem bijvoorbeeld maar niet om zijn studeerkamer op orde te krijgen. Hij geeft zelf aan dat hij eigenlijk beter zou kunnen functioneren in een kleine ruimte. Daar kan weinig in, dus hoeft er ook minder te worden opgeruimd.

Prof. Dr. Anton Dosen noemt in dit verband de neiging van mensen om zich ‘te verstoppen’ in een kleine ruimte. Die ruimte is bij Sebastiaan het huis. Hij komt nauwelijks de deur nog uit.

Ordenen van denken en handelen

Het derde aspect dat samenhangt met het ontbreken van ordening is het onvermogen om richting te geven aan het eigen denken, voelen of handelen. Dat onvermogen lijkt op autisme, op ADD en op ADHD, maar als je het vanuit ontwikkelingsdynamisch standpunt bekijkt zou je ook aan een andere verklaring kunnen denken.

Sebastiaan heeft voortdurend het gevoel dat hij in een cirkel denkt. Hij slaagt er niet in om plannen te maken. Hij blijft voortdurend in zijn eigen piekers steken. En daar wordt hij zó ontzettend moe van….

Jugendstil in Berchem

Het station Antwerpen-Berchem kennen de meeste lezers alleen vanwege een tripje met de internationale trein naar België. Kijk je daar naar buiten, dan zie je een stationscomplex met achterstallig onderhoud. Aan de westkant kijk je de straten van Berchem in, een volkse wijk met soms grootstedelijke problematiek.

Kijk je naar de andere kant, dan zie je een plein dat niet tot de mooiste van België behoort. Het moet nodig een keer op de schop.

Maar als je een keer de trein mist, en je loopt in oostelijke richting, dan kom je in een wijk waar je van de ene verbazing in de andere valt. Mooier kan het bijna niet aan Art Nouveau en Jugendstil. Je vindt er een paar rustige straten en een grotere straat met stuk voor stuk juweeltjes van architectuur uit la belle epoque.

De bovenste foto van van een kruispunt tussen twee straten, met op de hoeken huizen met namen en versieringen behorende bij de vier jaargetijden.

Over deze wijk heb ik al eerder geschreven, maar ik ging er in het voorjaar nog een keer op zoek naar staaltjes van architectuur (of is het beeldhouwkunst) uit de periode van rond 1900.

De bouwmeesters moeten het bouwen hier als een groot feest hebben beschouwd waarbij ze zich heerlijk konden uitleven in balkons, ijzerwerken, deuren en tegeltableaus. Je zou een hele dag kunnen besteden aan het bekijken en fotograferen van alleen al de details die te zien zijn in de gevels.

Een paar foto’s geef ik weer in dit blog. Ze spreken voor zichzelf, denk ik.

De onderste twee foto’s zijn van een huis dat Waterloo heet, met verwijzingen naar de Slag bij Waterloo.

 

Wie is Sebastiaan? (5)

Gevoelige baby

Als baby was Sebastiaan zintuiglijk zeer gevoelig. Hij reageerde vooral sterk op geluiden. Hij raakte van slag toen zijn moeder door een verkoudheid een andere intonatie in haar stem had. Gelukkig liet hij zich wel snel troosten.

Maar Sebastiaan was ook emotioneel gevoelig. Als zijn moeder haast had, als ze niet lekker in haar vel zat, dan merkte je dat aan Sebastiaan. Hij dronk slechter en kwam moeilijker in slaap. Sebastiaan was een lieve, sensitieve, gevoelige, maar ook kwetsbare  baby. Die gevoeligheid is voor een groot deel aangeboren. Dat geldt ook voor het temperament. Zo heeft Sebastiaan meer tijd nodig om aan nieuwe situaties te wennen.

De kern van alle emotionele ontwikkeling is de hechting. Hoe zal de hechting verlopen bij deze gevoelige, kwetsbare baby?

Gezin

Sebastiaan’s ouders zijn al op leeftijd.

Sebastiaan is de oudste zoon uit een gezin van drie kinderen. Onder hem ‘zitten’ twee zussen. Zijn ouders trouwden toen ze ruim dertig jaar oud waren.

Moeder

De moeder van Sebastiaan is steeds meer geestelijk afwezig. Ze raakt de grip op haar wereld kwijt. Het korte geheugen is aanzienlijk verslechterd.
Vroeger regelde zijn moeder alles in huis. Ze was de spil in het gezin. Alle contacten verliepen via haar. Zij was ook degene die altijd naar de ouderavonden van de school ging. Ze ging mee als de kinderen zwemles hadden. Ze hielp de kinderen bij hun huiswerk. Later hielp ze Sebastiaan bij het zoeken naar een baan.

Het lijkt er op dat de ontwikkeling van Sebastiaan stagneert. Zou dat ook kunnen komen doordat het niet goed gaat met zijn moeder?

Vader

De vader van Sebastiaan was bijna altijd van huis. Hij was accountant. Daardoor was hij de hele week ook ’s avonds vaak afwezig. Ook nu hij met pensioen is gaat hij vooral zijn eigen gang. Het hindert hem dat zijn vrouw zo weinig begrijpt.

Uit een onderzoek naar relaties binnen de familie blijkt dat Sebastiaan heel positief denkt over zijn moeder. Hij waardeert haar emotionele betrokkenheid. Hij wordt zeer emotioneel als hij vertelt dat zijn moeder zo achteruit gaat.

Met zijn vader ervaart Sebastiaan geen goede band. Hij heeft het gevoel dat zijn vader hem niet waardeert. Hij is immers mislukt?

Als hij over vroeger praat kan Sebastiaan eigenlijk maar weinig momenten benoemen waarop zijn vader en hij iets ‘samen’ hadden. Sebastiaan zegt dat hij een moederskindje was. En is….

Gebonden aan je moeder

De moeilijkste ‘sprong’ in de emotionele ontwikkeling is het ontwikkelen van een eigen ‘ik’.

Dat schreef ik een paar dagen geleden op mijn weblog. Vandaag nog een stukje toelichting.

Ooit tekende Peter van Straaten een prachtig cartoon van twee oude vrouwen. De één zegt – in mijn eigen woorden – tegen de ander: “Nu ben je al 80 en nog steeds knok je met je moeder….”

Moeder en dochter

Er wordt wel gezegd dat de relatie moeder-dochter in emotioneel opzicht de meest complexe relatie is. In ieder geval zijn er nogal wat dochters die hun leven lang blijven knokken met hun moeder. Dat maakt het leven voor die dochters erg ingewikkeld….

Moeder en zoon

Daar waar ik de indruk heb dat dochters vaak blijven knokken met hun moeder kom ik nogal eens jongens en mannen tegen die op een andere manier niet los kunnen komen van hun moeder. Ze durven de stap naar het groter groeien niet aan. Ze blijven te nauw verbonden met hun moeder.

De E is van Eutin

We blijven nog even in ons favoriete fietsgebied: het Noorden van Duitsland. Maar we zitten nu wel 400 km. naar het Noorden: in de deelstaat Sleeswijk-Holstein. En om precies te zijn: in een gebied die de Holsteinische Schweiz wordt genoemd: een gebied met heuvels en meren en veel bossen, zo’n beetje tussen Kiel en Lübeck en in het oosten begrensd door de Oostzee. 

Eutin was zo’n verrassing waar we helemaal niet zo op gerekend hadden. We fietsten door de omgeving en opeens was daar zo’n prachtig aan een meer gelegen stad met een historisch centrum en een kasteel aan de rand (met een prachtige kasteeltuin aan het water).

De plaats heeft zo’n 18.000 inwoners, maar heeft toch een centrum-functie. Dat komt omdat het gebied dunbevolkt is. Het is voor fietsers prima toeven in deze door Nederlanders nogal vergeten regio.