Derde Moerdijkbrug

De HSL tussen Rotterdam en Breda kruist het Hollands Diep in de omgeving van Moerdijk.

De treinen worden niet over de oude spoorbrug geleidt, maar gaan over een nieuw tracé. De brug wordt wel de Derde Moerdijkbrug genoemd.

De brug is bijna 2 km lang en heeft een hoogte van 24 meter boven het waterpeil.

Deze foto nam ik vorige week vanuit de trein. ‘Beneden’ ligt de brug voor het wegverkeer.

Steigereiland

De mensen vragen mij wel eens: “Henk, kom jij wel eens op het Steigereiland?”

Dat zal ik jullie zeggen: vorige week was ik vanwege werkzaamheden weer eens op het Steigereiland. Het Steigereiland is het meest westelijke deel van de bebouwing van IJburg, het nieuwste stadsdeel van Amsterdam. IJburg bestaat uit een aantal opgespoten eilanden in het IJmeer. De bedoeling was dat er uiteindelijk 350.000 mensen zouden komen te wonen.

Steigereiland is het eerste deel en eerste eiland van IJburg als je vanuit de stad naar IJburg fietst of tramt. Je komt dan over de Enneüs Heermabrug, die ook wel de Beha, of Cup IJ of nog gewoner de Tietenbrug wordt genoemd. Als je de vorm ziet kun je vermoedelijk wel begrijpen waarom de brug deze naam heeft.

De brug heeft ronde vormen, maar IJburg kenmerkt zich bijna helemaal door vierkante bebouwing. Het is waarschijnlijk de meest vierkante wijk van Amsterdam. Daar krijgen ze nog eens spijt van. Af en toe een paar mooie bogen is niet lelijk.

Op Steigereiland wordt al vijf jaar lang gebouwd en de wijk is nog niet ‘af’. Bijzonder zijn de waterwoningen, een soort woonarken op het water. Maar volgens mij zitten er palen onder, dus deze huizen kunnen niet weggesleept worden. De huizen zijn bijzonder transparant: je kijkt overal naar binnen in de woonkamers (als je dat wilt). Of de mensen last hebben van de hoge spanning boven hun hoofd weet ik niet.

Aan de noordzijde van het Steigereiland bevindt zich een boulevard langs het water. Daar heb je een prachtig uitzicht op Schellingwoude. Veel inwoners van dat dorp hebben geprotesteerd tegen de komst van IJburg, zij vonden dat ze nu een lelijk uitzicht kregen.

Achter het kerkje van Schellingwoude zie je de stompe toren van Ransdorp. Die kun je soms beklimmen en dan heb je een prachtig uitzicht over Waterland, de groene buffer tussen Amsterdam en Purmerend. Met de telelens heb ik de toren nog even wat dichterbij gehaald.

Richt je je blik naar het oosten, dan zie je Almere liggen. De hoge toren is de Carlton toren met 32 verdiepingen (120 meter hoog). Ik kon die toren ook zien vanuit mijn vroegere werk in Hoorn. 

Het kostte wel wat moeite om deze foto op telestand te nemen, want de wind trok aanzienlijk aan mijn kuierlatten, waardoor mijn handen de bibberatie kregen. Maar uiteindelijk is het gelukt.

Langs het IJsselmeer (4)

Ik heb geen kaart bestudeerd. Nu merk ik dat ik dit stukje Noord-Holland nog niet op mijn duimpje ken. Want waarom heb ik vanuit Volendam tegenwind?

Na een drie kilometer maakt de weg een scherpe bocht en krijg in de wind in de rug. Aan de overkant van het water zie ik Monnickendam liggen en in de verte achter mij Marken. Dit is de Gouwzee.

Even later fiets ik door Katwoude. Tot 1991 was dit een zelfstandige gemeente die samen met Schiermonnikoog altijd in de race was om als eerste de stemmen bij de verkiezingen geteld te hebben. Bovendien is het hele dorp een keer uit logeren geweest in een hotel op Schiphol. Dat was een publiciteitsstunt van dat hotel.

Monnickendam SpeeltorenNa Katwoude fiets ik Monnickendam binnen. Hier heb ik vroeger ook nog af en toe gewerkt. Tijdens mijn pedagogisch zwervend bestaan kwam ik er zelfs zo’n beetje iedere week. Een prachtig langgerekt historisch stadje met deftige straten, een haven en alwéér een speeltoren. De stad was vooral in de 17e eeuw welvarend en dat is nog steeds goed te zien. Monnickendam is alleen wat minder monumentaal dan Edam, er zijn hier slechts 75 rijksmonumenten.

Ik heb het ondertussen ‘pittig koud’ gekregen. Dat blijkt geen wonder. Er staat een frisse oostenwind, maar het blijkt ook maar 4 graden te zijn. Ik moet me maar even kunstmatig gaan verwarmen in de plaatselijke snackbar. Ik neem plaats aan een tafeltje tegen de verwarming aan, trakteer mezelf op twee warme producten en lees twee kranten.

Dan ben ik weer voldoende opgewarmd voor de volgende etappe. Ik fiets verder door het oude centrum en passeer de grootse Sint Nicolaaskerk (aan de rand van de stad). Het urinoir heeft ook een naam: de Plastorie. Aan de overkant van de weg ligt de nieuwbouw van Monnickendam, met o.a. huizen van een type dat de naam ‘boerderette’ heeft gekregen.

De volgende etappe buitengaats is weinig aangenaam. Wel heb ik de wind in de rug en de wind die de vele auto’s meevoeren geeft me ook nog eens een extra duwtje in de goede richting. Ik heb nu een fiets met windgedreven trapondersteuning. Vier kilometer verderop fiets ik Broek in Waterland binnen.

Broek in Waterland heeft een historisch en beschermd dorpsgezicht. Tegen het oude dorp aan en aan de overkant van de grote weg bevindt zich de nieuwbouw. Daar woon je net zo als in Leiderdorp, Spijkenisse of Lelystad. Maar dat oude centrum met zijn houten huizen: dat heeft wel wat. Ook qua prijs. Voor bijna alle huizen betaal je rond of méér dan een miljoen….

Ooit heb ik hier trouwens zó hard mijn hoofd gestoten tegen een balk op de zolder dat de gevolgen een paar weken lang zichtbaar bleven. Het was Broeks Hardhout. 

Bijlmer

Vroeger kwam ik wekelijks in Amsterdam Zuidoost vanwege mijn werk. Nu nog maar af en toe.

In het land staat Amsterdam Zuidoost doorgaans bekend als de Bijlmer, en die wijk wordt dan geassocieerd met enorm lange ‘honingraatflats’ van 13 hoog, veel groen en veel criminaliteit. Maar de Bijlmer is veel meer dan dat stereotype beeld. De wijk heeft de afgelopen jaren een enorme gedaanteverwisseling ondergaan en is vooral een veelkleurige wijk, met ook veel laagbouw.

gooioordEen groot deel van de flatgebouwen is afgebroken. Er staan er nog wel een paar, zoals Gooioord (op de foto rechts), waar mijn zwager en schoonzus een halve eeuw geleden woonden. We hadden allerlei vrienden in de Bijlmer, die allemaal met veel plezier in de ruime flats woonden.

kraaienestBijlmer Centrum wordt door de gemeente Amsterdam wel als een wijkdeel gezien waar naar verhouding veel problemen zijn. Het is qua achtergrond de meest diverse wijk van Amsterdam. Ruim 80% van de bevolking heeft een migratie-achtergrond, meer dan één derde van de jongeren groeit op in een gezin met een minimum-inkomen. De grootste groep zijn mensen die afkomstig zijn uit Suriname (33%), maar er wonen in dit deel van de wijk ook veel Ghanezen (bron: Gebiedsanalyse 2016 Gemeente Amsterdam, Bijlmer Centrum). 

laagbouw-en-hoge-oudbouwRond Bijlmer Centrum bevinden zich ruim opgezette nieuwbouwwijken met veel laagbouw. De ruime groenvoorzieningen zijn deels bebouwd (‘inbreiding’), zonder dat dit het groene karakter van de wijk echt heeft aangetast.

kraaienest-2De foto’s maakte ik in de buurt van Kraaienest. Dit gedeelte van de zogenaamde K-buurt stond als niet gunstig bekend: de buurt verpauperde en in het winkelcentrum was veel leegstand. Momenteel wordt er hard gewerkt aan de vernieuwing van dit deel van de wijk. Ook het metrostation werd helemaal opgeknapt.

Naast het metrostation Kraaienest staat de moskee Taibah, één van de grootste moskeeën van Nederland (twee minaretten zijn op de achtergrond zichtbaar). Daarnaast vind je in een vervallen religie-in-de-bijlmerparkeergarage een zeer actieve Pinkstergemeente, (bord rechts op de foto) waar iedere dag van de week volop activiteiten zijn.

Ook in religieus opzicht is Amsterdam Zuidoost een veelkleurig stadsdeel.

Ik fiets weer terug naar nelson-mandela-parkstation Amsterdam Bijlmer Arena om mijn OV-fiets in te leveren. Daarbij fiets ik over goed geplaveide fietspaden door het Nelson Mandelapark, dat helemaal op de schop is gegaan en daarmee een groen visitekaartje voor de wijk vormt.

Langs het IJsselmeer (2)

SchardamNa Schardam krijg ik de IJsselmeerdijk en de wind in de rug. Ik fiets over de Wester Koog-dijk in de richting van Beets. De Intercity van Enkhuizen naar Amersfoort kruist mijn fietspad. Daarna kom ik op de oude straatweg tussen Hoorn en Amsterdam uit. Tegenwoordig loopt er dwars door het Wereld-erfgoed De Beemster een nieuwe snelweg.

Ik sla linksaf, richting Oosthuizen. Het is een zeer oude plaats, die vermoedelijk al in 922 in de boeken vermeld staat. Het dorp lag in feite op een smalle landengte tussen de Zuiderzee en de woelige Beemster. De oude delen van het dorp liggen dan ook op een dijk: daar had je grotere kansen om droge voeten te houden. Daar vind je nog steeds de meest historische bebouwing. Voor de rest is Oosthuizen vooral een forensendorp, met woonwijken die je overal in Nederland aantreft.

Oosthuizen PanoramaVoor orgelliefhebbers is de Grote of Sint-Nicolaaskerk ‘een must’. De kerk werd gebouwd tussen 1511 en 1518. Men vermoedt echter dat het orgel nog ouder is. Als dat waar is, is het mogelijk het oudste bespeelbare orgel in Nederland.

Echter: óf het waar is, is in nevelen gehuld. Er bestaan geen stukken die aangeven wanneer het orgel daadwerkelijk gebouwd is. Wel staat vast dat tijdens de Beeldenstorm (1566) het orgel buiten gebruik is gesteld en het altaar uit de kerk verwijderd is.

Omdat de gemeentezang zonder orgel steeds moeizamer verliep heeft men na enkele tientallen jaren het orgel toch weer in gebruik genomen. Daarna volgden nog diverse restauraties. Tijdens de laatste restauratie (rond 2003) werd geprobeerd om het orgel zoveel mogelijk zijn authentieke klank Bemsterringdijk bij Oosthuizen (2)te laten behouden, dan wel terug te laten krijgen. Oud of iets minder oud, “met de middentoonstemming en de weerbarstige klank behoort dit orgel tot één van de meest bijzondere orgels van Nederland.”

Het orgel krijg ik niet te horen, de deuren van de kerk zitten dicht. Ik steek even de Ringvaart over en maak een paar foto’s. Dan is het tijd om voor mijn werk een huisbezoek af te leggen…

Amsterdam Bijlmer Arena

amterdam-bijlmer-arena-1Zeven jaar werd gebouwd aan dit station. Het heeft 150 miljoen euro gekost. Het is één van de paradepaardjes van de stationsarchitectuur in Nederland.

Het station is het station Amsterdam Bijlmer Arena dat in 2007 werd geopend en diverse prijzen won. Met ook weer allerlei mankementen en veel lekkages die vaak lijken samen te gaan met dergelijke megaprojecten.

amsterdam-bijlmer-arena-interieurVooral de overkapping van de perrons is indrukwekkend. Daarom vind ik het toch wel opvallend dat er naar verhouding weinig treinen stoppen. Zo razen de Intercity’s van (Den Helder/Alkmaar) Amsterdam Centraal naar Utrecht Centraal (Nijmegen/Maastricht) het station gewoon voorbij. Alleen de sprinters op het traject Amsterdam Centraal-Utrecht Centraal stoppen hier.

Wél stoppen de intercity’s vanuit Schiphol op station Amsterdam Bijlmer Arena. Die treinen rijden door naar Arnhem/Nijmegen en sinds de nieuwe dienstregeling naar Venlo en Heerlen. Schiphol is hét knooppunt van treinverkeer in Nederland geworden.

amsterdam-bijlmer-arena-2De middensporen van station Amsterdam Bijlmer Arena zijn bestemd voor twee Amsterdamse metrolijnen. Je zou het station dus een soort voorstadsstation kunnen noemen, zoals Rotterdam Alexander, waar wél alle treinen stoppen. Komend van buiten de stad heb je hier een gemakkelijke overstap op het stads en streekvervoer. Er stoppen hier maar liefst 25 buslijnen.

amsterdam-bijlmer-arena-westzijdeMaar ja, de meeste reizigers razen het station dus voorbij. Gisteren moest ik hier zijn vanwege een afspraak in Amsterdam Zuid Oost. Ik huurde een OV-fiets onder het station en baande mij een fietsweg over nieuw aangelegde fietspaden van deze wijk die voor een groot deel op de schop gegaan is.