Steunzoekend opvoeden (2)

De Deense gezinstherapeut Jesper Juul verklaart een deel van de gedragsproblemen van kinderen en interactieproblemen tussen ouders en kinderen uit de behoefte van ouders om door hun kinderen gewaardeerd te worden. 

Daarmee leggen ouders een grote emotionele hypotheek op hun kinderen. Deze emotionele afhankelijkheid is ook één van de bronnen van kindermishandeling. Dwars gedrag wordt door deze ouders als krenking ervaren. En krenking werkt als een rode lap op de emotionele stier.

Professionele zorg

Ook in de professionele zorg is deze afhankelijkheid een dagelijks voorkomend thema. De zorg trekt mensen aan die graag willen zorgen. De vraag is: waarom wil je graag zorgen? Is dat omdat je zelf aardig gevonden wilt worden, omdat je graag waardering wilt hebben van de mensen voor wie je wilt zorgen?

Laat ik duidelijk zijn: ieder mens heeft waardering nodig. Maar ook in de professionele zorg leg je op cliënten een emotionele hypotheek als jouw welzijn gevoed moet worden door de cliënten. “Als Myrthe naar mij gelachen heeft heb ik een goede dienst gehad…” Maar wat is dan voor jou het gevolg als Myrthe de hele dag koppig, dwars, eigenwijs of verdrietig was?

Omgeving legt de lat hoog

Soms wordt deze manier van werken ook in de hand gewerkt door ouders (of ook door behandelaars of leidinggevenden) die van begeleiders verwachten dat ze resultaat behandelen met hun cliënten. Je bent pas een goede begeleider als je… (in je eentje met Jeffrey kunt wandelen, Mathilde hebt geleerd om zichzelf aan te kleden, Morris hebt geleerd om vijf woorden te zeggen enz…).

Protocol

Onze samenleving is sterk resultaatgericht. We tellen pas mee ‘als we een prestatie neer hebben gezet’. De zorgverzekeraars hebben steeds meer de neiging om bij behandelingen af te rekenen op het behaalde resultaat. Daardoor verschuift de aandacht van het wie van de cliënt naar het wat van de prestatie. We zijn pas een goede begeleider of een goede behandelaar als er iets gelukt is. We moeten doelen zien te halen. Heb ik het protocol goed gevolgd, dan heb ik mijn werk goed gedaan. Maar wat waar is de cliënt in zo’n manier van denken gebleven?

Afhankelijk

Op een indirecte manier worden zorgverleners op deze wijze opnieuw afhankelijk. In dit geval niet van de relatie met de cliënt, maar van de prestatie die behaald wordt. Daarmee maken we ons welbevinden afhankelijk van het gedrag van de cliënten. Hoe meer we dat doen, des te meer gaan we lijken op de cliënt die de hele dag vraagt of hij wel lief is en of hij het wel goed doet. Deze steunzoekende manier van begeleiding maakt én begeleiders én cliënten kwetsbaar en afhankelijk.

Het werk langer volhouden

Werken vanuit de relatie heeft altijd te maken met wederzijdse afhankelijkheid. Maar als we voor ons welbevinden afhankelijk zijn van de goedkeuring van anderen leidt die afhankelijkheid niet tot groei, maar tot stagnatie.

Zo’n proces vreet energie en vormt zelfs één van de redenen waarom mensen burn-out kunnen raken. Onze psychische energie kunnen we beter op een positieve manier  inzetten. Dat levert zelfs geleidelijk energie op om ons werk langer vol te kunnen houden.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

2 gedachten over “Steunzoekend opvoeden (2)”

  1. Begeleider zijn en je begeleidende werk doen is door de “Zorgverzekeraars” haast onmogelijk geworden.

    Want boven de “begeleider” speelt zich een “deskundigen” baantjes hiërarchie af, dat houdt de belastingbetaler voor onmogelijk!

    De bureaucratie en de bureacrazy is gigantisch groot!

    De salarissen zijn aantrekkelijk want die salarissen zijn hoog in de bureaucratie en de bureacrazy ! daar is het geld te verdelen, de euro’s.

    Voordeel voor de bureaucratie en bureacrazy deskundigen is dat ze nooit een “cliënt” tegenkomt, die ontmoeting is 100% uitgesloten.

    De deskundige betweterij is hun werk, vaak obsessief en compulsief en met een zeer dwingend karakter.

    Op weg naar de klachten hè, naar en over de “begeleider”.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: