Splitting (1)

Bij splitting gaat het om het voetstuk zetten van de één en het degraderen van de ander. Het schijnt tegenwoordig niet meer gezegd te mogen worden, maar de  één is de heilige Sint Nicolaas en de ander is Zwarte Piet. 

Aan de basis van het splitten liggen de separatie en de individuatie (Margareth Mahler, 1975). Dat wil zeggen dat de baby los moet komen van de ouder (separatie, 6 tot 18 maanden) en dat hij een eigen ‘ik’ moet gaan vormen (individuatie, 18 tot 36 maanden).

Die laatste ontwikkeling gaat uiteraard nog veel verder door en in de puberteit ontstaat er ook weer een hobbel in deze ontwikkeling. Bij sommige mensen gaat die hobbel hun leven lang door (Loesje: De ware puberteit duurt je leven lang).

Hoe is het beeld dat je van jezelf ontwikkelt? Dat kan positief en negatief zijn. In de praktijk is het uiteraard vaak gemengd. Dat heet de zelfconstantie.

Maar je ontwikkelt ook een beeld van de ander. Zijn andere mensen te vertrouwen of niet? Dat heet de objectconstantie.

Bij ‘splitting’ kun je stellen dat iemand niet in staat is om zichzelf en de ander in grijstinten te kunnen zien. Hij ziet zichzelf als helemaal goed of als helemaal fout. Je moet perfect zijn of er deugt niets aan je.

Dat geldt ook voor andere mensen. Of ze doen alles goed, óf ze vallen van hun voetstuk en ze deugen nergens meer voor. Iemand die goed is mag geen fouten maken.

Dat elk mens goede en slechte kanten heeft gaat er bij mensen die 'splitten' niet in. Je moet perfect zijn of je deugt helemaal niet.  

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

17 gedachten over “Splitting (1)”

    1. Met andere woorden, het opgeven van het geloof in Sinterklaas staat symbool voor het loslaten van het magische denken en dat er een nieuwe fase aanbreekt waarin meer plaats komt voor de realiteit. Het zal wel een open deur zijn, maar toch.

  1. @Henk, nog een gelukkig nieuwjaar gewenst. Over bovenstaand relaas: Waarom schrijf je er steeds bij dat je zoiets tegenwoordig niet meer schijnt te mogen zeggen? Het klinkt wat verongelijkt.

    1. Als ik voor Henk50 mag antwoorden: de huidige woke cancel-culture (sorry voor het Engels, maar dat Amerikaanse gif dringt steeds verder in Onderland door).
      Voor het weet staan ze met brandende fakkels voor je deur of gooien ze je fiets in het water; bij Henk50 niet zo moeilijk.

      1. Dat mag wel, maar waarom Henk iets schrijft zal Henk toch echt zelf het beste weten.

      2. Praten voor iemand anders, dat wordt al snel heel ingewikkeld. Maar om op je opmerking in te gaan: Ik zie voorlopig nog geen brandende fakkels voor de deur van Henk50. Dus waarom zou je daarop vooruit lopen.

    2. @ Miep: al in 2009 werd ik als Sinterklaas belaagd in Osdorp omdat ik met twee zwarte Pieten op straat liep. Toen was er nog niet zoveel discussie over ‘de kleur van zwarte Piet’. De dreiging vond ik vervelend. Dat kan naïef zijn geweest, maar het is vast gaan zitten in mijn herinnering als: ‘voor je het weet heb je weer iets verkeerds gezegd of gedaan’. Het is het gevoel van op eieren moeten lopen.

      1. Je kunt geen omelet bakken zonder eieren te breken. Maar om nu op eieren te gaan lopen? Ik begin echt genoeg te krijgen van intersectionaliteit (dat onlangs geleden zelf propageerde in de vorm van het aannemen van meervoudig “gehandicapten”, waardoor één persoon in vele tellingen mee zou doen) en critical race theory, waarbij je je niet moet verstappen.

        bron Trouw

        Kleis Jager 9 januari 2022, 14:48

        Parijs, november 2021: Pascal Bruckner, schrijver, filosoof, essayist. ©Bart Koetsier

        Pascal Bruckner ©Bart Koetsier

        Pascal Bruckner ziet anti-racisme vervallen in apartheid: ‘De witte man is de gedroomde zondebok’
        De Franse romancier-essayist Pascal Bruckner waarschuwt in zijn laatste boek voor het activisme dat de oorlog heeft verklaard aan de witte man. ‘De obsessie met kleur en identiteit dreigt ons in een tribale wereld te storten.’

        In de hal van zijn Parijse appartement staan een paar rolkoffers klaar voor vertrek. Pascal Bruckner gaat naar New York, de stad waar hij vroeger doceerde en waar zijn dochter werkt. Hij komt er veel en graag, ook al voelt het de laatste jaren steeds meer alsof hij een patiënt bezoekt. “De Verenigde Staten worden aangevreten door twee kwaden“, zegt hij. “Het trumpisme en het wokisme. Weinig opwekkend allemaal.”

        Over het laatste verschijnsel schreef hij een analyse die nu in het Nederlands is vertaald: Schuldig over de hele lijn. Hoe de witte man de ideale zondebok werd. Ooit progressieve, positieve krachten als het feminisme, anti-racisme en het anti-kolonialisme produceren nu alleen nog maar haat en negatieve energie, constateert hij.

        Wat wordt de witte man precies kwalijk genomen?

        “Eenvoudigweg dat hij de oorzaak is van al het kwaad in de wereld. Neo-feministen beweren dat witte mannen afgrijselijke onderdrukkers zijn en anti-racisten – zet om dat woord maar een paar flinke aanhalingstekens – menen dat witte mannen van nature racistisch zijn. Je kunt er helemaal niets aan doen, het zit in je zoals het onweer in een donderwolk.

        Het dekolonialisme tenslotte verwijt de witte man dat hij het kwaad en de wreedheid over de hele aardbol heeft verspreid. Hij is heel geschikt als zondebok, want hij erkent grif al zijn misdaden.”

        De witte man is de duivel zelf?

        “De figuur van de duivel is onmisbaar voor deze groepen die in hun afkeer van de witte man samenvloeien tot één beweging. Als hij er niet was, dan hadden ze hem uitgevonden.”

        Waarom zegt u neo-feministen?

        “Om hen te onderscheiden van het feminisme van de tweede golf dat in het teken stond van emancipatie en verzoening tussen de seksen. Vrouwen veroverden hun autonomie en mannen konden afscheid nemen van hun autoritaire rol, het was een bevrijding voor iedereen, win-win. Nu zitten we opgescheept met een proces-feminisme, een feminisme dat opspoort en vervolgt, maar dat, heel opmerkelijk, het patriarchaat met een kleur met rust laat. Want alleen witte mannen kun je echt iets kwalijk nemen.”

        De ideeën die u in uw boek beschrijft komen uit de VS, maar de oorsprong is Frans: French theory.

        “Met French theory duiden we de Franse filosofen aan die in de jaren zestig en zeventig grote sterren werden op campussen in de VS, zoals Michel Foucault en Jacques Derrida. Derrida bedacht een begrip waar het allemaal al in zit: fallologocentrisme, een plakwoord dat verwijst naar de kwalijke dominantie van de westerse man en westerse kennis. In de VS is de French theory aangepast door onder anderen de feministe Judith Butler en de juriste Kimberlé Crenshaw, een belangrijke vertegenwoordigster van de critical race theory en de uitvindster van de zogenoemde intersectionaliteit. Dat is het idee dat wij de optelsom zijn van onze handicaps: een zwarte lesbische vrouw zou er drie hebben, de witte man niet een.

        Dit denken veroverde de linkervleugel van de Democratische partij, de universiteiten en veel media. Je kunt dus zeggen dat het virus Frans is en dat wij het terugkregen als een ziekte. En nu is er een wereldwijde pandemie uitgebroken.”

        Virus, ziekte: dat zijn erg sterke termen. De theoretici die u noemt en hun navolgelingen zeggen: wij onderzoeken alleen hoe ongelijkheid werkt.

        “Het doel is niet vermeerdering van kennis, maar heropvoeding, de witte mens wordt gevraagd zichzelf af te wijzen. Ze hebben het niet door, maar de nieuwe anti-racisten treden in de voetsporen van negentiende eeuwse rassentheoretici en extreemrechtse denkers uit de jaren dertig die het individu ook altijd terugwierpen op zijn oorsprong. Wie wit is, is vanaf de geboorte schuldig, wie dat niet is, is voor eeuwig slachtoffer.

        Er was hier veel te doen over een vrouw die tijdens een demonstratie tegen politiegeweld een zwarte agent uitgebreid uitschold voor rassenverrader. Die term, rassenverrader, komt rechtstreeks uit de nazistische wetten van Neurenberg uit 1935 die onder andere huwelijken verboden tussen ariërs en joden.”

        De fixatie op ras, gender en identiteit dateert volgens u van na de val van de Muur in 1989.

        “Toen is het begonnen. De belofte van het reëel existerend socialisme viel weg, links raakte in de war. Het socialisme werd vervangen door een nieuwe ideologie gebaseerd op ras, gender en identiteit waarmee je aan de kant van de onderdrukten kon blijven staan.”

        Maar witte mannen domineren toch ook overal waar macht is? Is het niet logisch dat er een roep om meer evenwicht klinkt?

        “Het grote probleem is dat men voortdurend kleur en klasse met elkaar verwart. Ook Emmanuel Macron heeft een keer gezegd dat hij zo geprivilegieerd was vanwege zijn huidskleur. Maar dat is onzin, hij dankt zijn positie aan zijn sociale afkomst, niet aan zijn kleur.

        White privilege had betekenis in het Zuid-Afrika van de apartheid of de VS ten tijde van de segregatie, maar in samenlevingen als de onze, die voor 90 procent Kaukasisch zijn, wil het niets zeggen.”

        Waarom heeft het idee dat witten schuldig zijn zo’n succes?

        “Het is een vorm van masochisme waarin tegelijk een subtiele vorm van hoogmoed zichtbaar is: de zelfverlaging is nauwelijks verhulde zelfverheerlijking. Het kwaad kan alleen van ons komen en dus is de minachting die wij voor onze cultuur hebben toch weer een manier om jezelf boven anderen te verheffen.

        Je kunt je zelf dit allemaal wijsmaken zonder bezwaard geweten, want zoals elke religie is het nieuwe racisme immuun voor kritiek. Als je bezwaar maakt, bewijs je alleen maar dat je een racistische witte man bent. En als je zwart bent en je uit kritiek, dan word je aan de kant van de witten, de machthebbers geschaard. Want witheid zou een machtsstructuur zijn, wie arm en wit is, hoort ook bij de onderdrukkers.”

        Is heftig activisme niet altijd nodig om te zorgen voor verandering?

        “Ik zou echt niet weten wat bewegingen als Black Lives Matter aan positiefs opleveren. In de VS zijn interraciale liefdesrelaties nu een probleem geworden, tel uit je winst. Ik heb net een boek gelezen van John McWorther, een Afro-Amerikaanse linguïst. In Woke Racism: How a New Religion Has Betrayed Black America vertelt hij over een vergadering van ouders op een school in New York. Daar gaat een witte man tekeer tegen een andere witte man, omdat deze een zwart jongetje op schoot heeft, een vriendje van zijn eigen kind. De zondaar had moeten weten dat wat hij doet pijnlijk is voor ‘hen’, waarmee de arme zwarte bevolking werd bedoeld. Het is religieuze gekte.”

        U vindt dat men ten prooi valt aan het kwaad dat men veroordeelt?

        “Ja, het is een ongelooflijke uitvinding, anti-racisme dat resulteert in apartheid. Een krachtiger ontkenning van de droom van Martin Luther King over broederschap is niet denkbaar.

        De focus op huidskleur leidt ons ondertussen af van de sociale ongelijkheid. De echte onzichtbaren in Frankrijk zijn de gele hesjes, vergeet dat niet. Hun opstand van een paar jaar geleden verraste iedereen, want iedereen dacht dat armoede en gebrek een kleur hadden.

        Wat heel erg opviel tijdens de coronacrisis was het grote aantal artsen en virologen van Noord-Afrikaanse, Indiase en Afrikaanse oorsprong die opeens overal opdoken in de Franse media. Waarom zagen we die niet eerder? Omdat degenen die niet slaagden altijd alle aandacht kregen en werden aangemoedigd om te vertellen dat ze boos zijn op het racistische Frankrijk.”

        Maar alleen wie wit is, kan zijn kleur negeren, hoor je vaak. Want wit zijn heeft geen enkele negatieve invloed.

        Van deze vraag moet Bruckner heel erg diep zuchten. “Ken je Larry Holmes? Dat is een zwarte Amerikaanse bokser die zei: ‘Zwart zijn is zwaar, ben jij wel eens zwart geweest? Ik was zwart, toen ik arm was.’ Dat is de kern, wat echt telt is klasse.

        Daarnaast zijn er ontelbaar veel zaken die een negatieve invloed op je leven kunnen hebben: een ongunstig uiterlijk, een gebrek aan algemene ontwikkeling, een spraakgebrek en vergeet leeftijd niet, een echte factor bij discriminatie.

        En trouwens: het woord racisme moet je altijd in het meervoud schrijven, er zijn racismen. Er zijn Arabieren die zwarten discrimineren, zwarten die Arabieren uitsluiten en zwarten en Arabieren die – in Parijs gebeurt dat letterlijk – Chinezen te grazen nemen. Je komt het overal in de wereld tegen, niets is zo wijdverbreid als etnocentrisme.

        Een mooi voorbeeld is de islamitische historicus Ibn Khaldun (1332-1406). Die schreef dat er aan de zuidelijke oevers van de Nijl mensen leefden die meer op wilde dieren leken dan op redelijke wezens en die het niet verdienden om mens te worden genoemd. Zwarten mocht je dus rustig als slaaf houden, omdat hun lijden geen betekenis heeft.”

        Maar in Europa kreeg het racisme een wetenschappelijke pretentie die uitbuiting en kolonisatie rechtvaardigde, schrijft u zelf.

        “Jazeker, de vooroordelen die je in elke samenleving vindt, zijn in Europa en VS voorzien van een pseudowetenschappelijk fundament om koloniale veroveringen en slavenhandel, waar dus zeker niet alleen witten zich aan hebben bezondigd, te rechtvaardigen.

        Arthur de Gobineau, Georges Vacher de Lapouge, Houston Stewart Chamberlain en Alfred Rosenberg, de theoreticus van het Derde Rijk, rationaliseerden het etnocentrisme.

        Maar na de ramp van de Tweede Wereldoorlog zijn alle juridische, politieke en filosofische middelen ingezet om racisme uit te bannen. Racisme bestaat nog, maar het is geen systeem. Onze landen zijn juist structureel antiracistisch.”

        U stelt vast dat juist op een moment in de geschiedenis dat er minder racisme is en meer diversiteit, het protest ertegen toeneemt.

        “Dat is een enorme paradox: juist tegen westerse democratieën, die de rechten van minderheden en vrouwen het meest respecteren, wordt het meest geageerd. Mensen zijn zich sterker bewust van onrecht wanneer het afneemt; wat overblijft, wordt als onverdraaglijk ervaren. Niet dictaturen en autocratieën zijn onze vijand, maar regimes die een maximum aan autonomie garanderen. Hier treedt de befaamde wet van Tocqueville in werking: een volk komt in opstand wanneer de toestand beter wordt, niet wanneer ze slechter wordt.”

        Biedt Frankrijk meer weerstand dan andere landen tegen het virus dat u aan de kaak stelt?

        “Ja, dat is omdat wij een republikeinse traditie hebben. Het idee van de Franse Revolutie, van de Verklaring van de Rechten van de Mens van 1789, is dat de mens bescherming en respect verdient, los van zijn religieuze, etnische of culturele wortels.

        Het is precies die erfenis van de Verlichting die men nu kapot wil maken, de obsessie met kleur en identiteit dreigt ons in een tribale wereld te storten.”

        Zal woke overwinnen?

        “Het lijkt er vaak sterk op, maar er zijn een paar hoopvolle tekenen dat het tij aan het keren is. Hier en daar verslinden de wokisten elkaar, want zo gaat dat bij elke revolutie. Neem de komiek David Chapelle, die erg in het zwarte slachtofferdenken zit, maar is geëxcommuniceerd na grappen over transseksuelen.

        En er is een groeiend aantal critici. Ik noemde al John McWorther en je hebt ook Coleman Hughes en Glenn Loury, allemaal Amerikaanse intellectuelen van kleur die zich verzetten tegen de oplichterij van het nieuwe antiracisme. Dat geeft moed.”

      2. Zijn we inmiddels wel 12 jaar verder, maar dat is een nare ervaring natuurlijk. Maar wie het tegenovergestelde beweert kan ook vaak op heel wat tegenstand stuiten.

      3. @Henk50, “het is vast gaan zitten”: In dat verband is jouw gebruik van het woord “tegenwoordig” hierboven veelzeggend. Blijkbaar is deze gebeurtenis nog tegenwoordig in jouw leven. Grappig eigenlijk dat het woord “tegenwoordig” zowel nu als aanwezig kan betekenen. Tijds- en plaatsbepaling ineen. Zo begrijp ik dit althans.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: