Novosibirsk

Opvallend jong is de stad Novosibirsk in Siberië. De plaats werd gesticht in 1893 en werd toen genoemd naar Tsaar Nicolaas. Na de revolutie kon dat niet meer en werd het Novosibirsk, het nieuwe Siberië.

De stad ontstond toen hier een spoorbrug over de Ob werd aangelegd. Novosibirsk is dan ook een belangrijk station aan de Transsiberische spoorlijn. Er wonen 1,7 miljoen mensen op een oppervlakte die bijna zo groot is als de provincie Utrecht.

Ik had geen idee hoe de stad er uit zou zien. Omdat de Transsiberische spoorlijn altijd al op mijn verlanglijstje stond besloot ik een Interrailkaart te kopen. Die is geldig tot aan de Oeral, de grens met Azië. Ter plaatse kon ik een OV-fiets te huren.

Over die Transsiberische spoorlijn kan ik kort zijn. Eigenlijk begint het allemaal al in Amersfoort, waar je de trein naar Berlijn neemt, vervolgens naar Warszawa en dan rechtstreeks naar Moskou. De trein komt aan in het Kyesfski Station, maar daarna moet je dwars door de stad naar het Yaroslavlsky Station. Van de borden in de metro begreep ik maar weinig. Ook Putin kwam ik niet tegen, maar wel diverse MacDonalds en een Spar.

Vanaf het Yaroslavlsky Station vertrekken de treinen naar Peking en Vladivostok. Je moet in het goede deel gaan zitten, anders kom je verkeerd uit. De trein doet er tot aan Novosibirsk ruim 50 uur over. Een kaartje inclusief een inklapbaar bed in een privé-cabine kost slechts 230 euro. Onderweg zijn warme dranken gratis, alleen het eten moet je zelf betalen. Maar een hotel in West-Europa is duurder en hier wordt je ook nog eens verplaatst. De trein was superschoon en reed opvallend op tijd. Maar daar hebben de Spoorwegen een truc voor: op elk station is een aantal minuten tot een uur speelruimte qua tijd zodat je gemakkelijk vertragingen in kunt halen.

Vanaf Amersfoort tot aan Novosibirsk zie je bijna alleen naaldbomen en af en toe een nederzetting, zoals Deventer, Oldenzaal, Hannover, Warschau, Minsk en Moskou. Ik kon prima slapen in de nachttrein (door de ritmische bewegingen van de trein) en ook overdag viel ik om de haverklap in slaap door het voorspelbare landschap buiten. Daar liepen ook wolven, zoals drs. P. al heeft beschreven.

Het station van Novosibirsk-Glavny is het grootste station van Rusland, met een oppervlakte van 30.000 vierkante meter. In de fietsenstalling kon ik een OV-fiets huren. Helaas geen Nederlandse kwaliteitsfiets, maar eentje van Chinese makelij, gebouwd op kleine Chineesjes. Helaas is mijn telefoon met goede camera dood, de foto’s neem ik met mijn antieke telefoon.

Ik had begrepen dat Russische automobilisten het niet zo nauw nemen met de verkeersregels en met de veiligheid, maar voor mij als fietser bleken ze veel ontzag te hebben. Er waren meer fietsers dan ik had verwacht, maar de meeste mensen lopen liever, ze hebben vaak schoenen met spikes. Om de vloer te sparen moet je die in huis uit doen. Er waren trouwens ook minder Oostblok-auto’s dan ik gedacht had. Ik heb weinig verstand van automerken, maar volgens mij hebben de Chinezen hier de automarkt overgenomen.

De wegen in Novosibirk zijn ongelooflijk breed, veel breder dan de avenues in Parijs. Auto’s rijden rijen dik en heen en weer. Hellingen zijn er nauwelijks, het land doet wat dat betreft denken aan de prairie van Iowa, waar ik ooit ook op een Chinees fietsje reed. Deels moest ik op de autoweg fietsen, op sommige gecombineerde voet-en fietspaden was het te glibberig door nog smeltende sneeuw. Ik had mijn elektrisch verwarmde sokken en handschoenen meegenomen, maar ik had ze niet echt nodig, de temperatuur was overdag rond het vriespunt. Het is hier de zachtste maand januari die men ooit heeft meegemaakt, de kou is deze maand naar de VS verplaatst. Misschien komt dat door de chemtrails.

Ik had al gelezen dat Novosibirsk in het tijdperk van Stalin sterk is gegroeid. Dat komt terug in de Sovjet-architectuur. Stalin was een wreed dictator, maar de gebouwen uit die tijd zijn mooi. Dat kunnen ze tegenwoordig niet meer. Wel zag ik vanuit de tram (waar ik even in opwarmde) hypermoderne en gedurfde architectuur. Gedurende de Tweede Wereldoorlog werden 50 fabrieken uit de omgeving van Sint Petersburg en Moskou ingepakt en verhuisd naar Novosibirsk.

De mensen denken dat Rusland een politiestaat is, maar dat viel hier heel erg mee. In Siberië schijnt meer vrijheid te zijn dan in het westen van Rusland. Wel werd ik een paar keer tot stoppen gemaand en moest ik mijn paspoort laten zien. ‘Ah, Hollandski! Ajax! Rutte!’ Ik had verwacht dat ik op mijn standpunt rond de speciale militaire operatie zou worden bevraagd, maar ik kreeg de indruk dat de mensen daar helemaal niet mee bezig waren. Ze waren meer op zoek naar aanbiedingen in kledingzaken. Rond het beginnende voorjaar zijn vooral bontjassen in de uitverkoop. Daar heb ik me niet aan gewaagd. Om met een witte pooljas van een aangeschoten ijsbeer aan te komen in Nederland is daar vragen om moeilijkheden.

Het leek overigens zelfs of de autoriteiten blij waren met een toerist die de sancties omzeilde. Eén keer kreeg ik de vraag (via Google Translate) waarom ik geen handremmen had. Maar toen ik op het achterspatbord liet zien dat ik de fiets op het station had gehuurd was het goed.

Opvallend was dat er in het betrekkelijk kleine centrum, met ook hier erg brede wegen, nauwelijks sneeuw lag. Misschien is de temperatuur daar net iets hoger of worden de straten beter schoongemaakt. Die buitenwijken hebben trouwens iets heel aparts: ze doen Amerikaans aan met gigantische hoogbouw en lange woonblokken. Je zou denken: in Siberië is veel ruimte, dus iedereen een eigen huis en tuin, maar nee hoor, de mensen worden gestapeld in woonblokken van soms 30 verdiepingen hoog. Maar misschien is dat efficiënter voor de verwarming. De stad oogt in zijn geheel veel westerser en moderner, maar ook meer welvarend dan het beeld dat ik van Rusland had.

Ik had ook verwacht hier meer ‘mongoolse’ trekken bij de bevolking te zien, maar kennelijk zijn veel etnische Russen naar Novosibirsk geëmigreerd. De stad is een hotspot voor o.a. ICT-kennis. Er staan verschillende universiteiten.

De mensen in het oude deel van de stad lijken op straat erg op zichzelf. Er was niemand die mij begroette en als ik groette kon er ook geen groet vanaf. Alleen Lenin leek mij te begroeten vanaf zijn sokkel. Het schijnt in de Russische ziel te zitten: melancholie leidt tot weinig expressiviteit.

Tot mijn verbazing zijn er ook westerse winkels in de stad, ook hier o.a. in de gedaante van meerdere winkels van Spar en uiteraard MacDonalds. De Spar heeft wel een ander assortiment dan in Nederland. Zo zijn er geen gevulde koeken. Albert Heijn heb ik niet aangetroffen. Bij Mac kost een hamburger in de aanbieding 159 roebel, hij heet hier trouwens een Omskburger. Ik ga liever naar een meer Russische eetgelegenheid en begrijp daar niets van de menukaart. Ik bestel iets met chocolade: het blijkt een pannenkoek met chocolade te zijn. Smaakt nog best redelijk samen met een grote kop thee.

Daarna fiets ik weer terug naar het station en lever mijn fiets in. De avondtrein naar Moskou vertrekt om 20.30 uur plaatselijke tijd. Vijf dagen later en een intensieve ervaring rijker ben ik weer in Nederland.