Geboorteplaats

Nu ik bijna 70 ben is het tijd om terug te blikken. Toetsvraag: "Wie werd Waar geboren en hoe werd hij door Wie genoemd?" Het draait in het leven immers allemaal om de W-vragen.

Ik ben geboren in Waardhuizen. De meeste mensen weten niet waar dat ligt. Het ligt in het Land van Heusden en Altena (‘onder Gorkum’). Het is niet zo groot: er wonen zo’n 270 mensen. Het dorp telt twee kerken. Dat is al zo sinds 1945 toen er een ruzie ontstond waarbij de ene helft van de kerk de andere helft de kerk uit joeg. Het zou andersom moeten zijn: je moet zorgen dat iedereen in de kerk welkom is. Maar kerkmensen zijn net gewone mensen.

Waardhuizen telt één straat. Die heet Waardhuizen. Het is moeilijk om hier de weg kwijt te raken. Wel staan er achter de huizen aan de straat soms weer andere huizen. Grootouders, ouders en kinderen wonen op hetzelfde erf.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is waardhuizen.jpg
Geboortehuis (?) en kerk in Waardhuizen

In welk huis ik geboren ben weet ik niet. Mijn vader was de eerste dominee van de nieuwe kerk. Eerst werd de kerk gebouwd. Dat ging voor. Tot die tijd woonden mijn ouders naar het schijnt in een soort van verbouwd kippenhok. Dat waren nog eens tijden! Ik weet dus alleen niet of de pastorie net klaar was toen ik mij aankondigde.

In mijn paspoort staat dat ik in de gemeente Almkerk geboren ben, maar die gemeente werd opgeslokt door de gemeente Woudrichem. En weer later werd de gemeente Woudrichem opgeslokt. Het is nu de gemeente Altena. Hoe moet ik nu nog weten waar ik geboren ben?

In ieder geval zie je op de foto het huis waar ik de eerste 2 jaar van mijn leven onderdak heb gevonden. Naast het huis staat de Gereformeerde Kerk, waar mijn vader dominee was. De kerk is ondertussen meerdere malen uitgebreid. Aan de kerk en de pastorie heb ik uit die tijd geen bewuste herinneringen.

Voor de kerk stonden twee bomen. Die waren naar mij en naar mijn broer genoemd. Die bomen zijn inmiddels omgezaagd. Wat dat voor symbolische betekenis heeft weet ik niet. 

Woonplaatsen (1)

De mensen vragen mij wel eens: "Henk, waar heb jij gewoond?" Dat zal ik jullie zeggen: 'overal en nergens'.

Afgelopen week heb ik in een groep mijn levensverhaal gedeeld en om dat te illustreren ging ik op zoek naar oude foto’s. Ik zal een paar geografische stappen verklappen.

Wat mijn geboortehuis is weet ik niet. Maar ik kan het alsnog navragen. Vorige week kreeg ik een brief van de kraamverzorgster (inmiddels 94 jaar oud) die mij in 1950 in de wieg legde. Zij kan vast vertellen in welk huis ik ben geboren.

De kwestie is namelijk dat ik zo ongeveer rond een verhuizing geboren ben. Mijn ouders woonden in bij een plaatselijke boer in Waardhuizen, in een soort van verbouwd kippenhok. Het nieuwe huis was bijna klaar. Maar het is voor mij niet duidelijk waar ik geboren ben: nog in het kippenhok of al in het nieuwe huis.

Het kippenhok zou ook best kunnen, want Tineke is in Barneveld geboren. Dus ik heb wel iets met kippige mensen.

In ieder geval zie je op de foto het huis waar ik de eerste 2 jaar van mijn leven onderdak heb gevonden. Naast het huis staat de Gereformeerde Kerk, waar mijn vader dominee was. Aan de kerk en de pastorie heb ik uit die tijd geen bewuste herinneringen.

Waardhuizen is een buurtschap in de vroegere gemeente Almkerk in het Land van Heusden en Altena. Er is één straat, die heet Waardhuizen. Je raakt hier dus niet zo snel de weg kwijt.

 

Waardhuizen

Op de Eerste Hulp wilde de zuster weten wat mijn geboortedatum was. Wat de zuster niet vroeg was, waar ik geboren ben. Welnu, dat zal ik jullie openbaren.

Het is allemaal wat ingewikkeld. Want ik weet niet zeker wat mijn geboortehuis was. Ik heb toen even niet goed opgelet. Het huis was in aanbouw óf het was net klaar. In het tweede geval is het huis rechts op de foto mijn geboortehuis. In het andere geval woonden mijn ouders (nog) in bij een plaatselijke kippenboer die de naam ‘Oom Hannes’ droeg.

Laten we het er op houden dat dit mijn geboortehuis was. De pastorie van de nieuwe Gereformeerde Kerk in Waardhuizen. Weinig mensen weten waar dat ligt. Dus dat zal ik jullie ook openbaren. Waardhuizen ligt bij Almkerk in het Land van Heusden en Altena. Ik ben in de gemeente Almkerk geboren, maar die gemeente is opgeheven. Daarom sta ik nu ingeschreven in de burgerlijke stand als ‘geboren te Almkerk, thans Woudrichem’. 

Waardhuizen is een buurtschap met zo’n 250 inwoners. Het dorp bestaat uit één straat. Achter de oude huizen staan nog meer huizen, want de familie woont vaak bij elkaar op het erf. Mijn vader was de eerste dominee van deze kerkelijke gemeente.

De beroemdste kerkganger in de geschiedenis is – volgens een bericht in het Brabants Dagblad Carola Schouten, tegenwoordig vice-premier en minister van Landbouw en enige aanverwante zaken. Die landbouw is rond dit kerkgebouw nadrukkelijk aanwezig, de koeien kunnen bijna door de kerkramen kijken.

Na de bouw van de kerk zijn er twee boompjes geplant die naar mij en naar mijn jongere broer werden genoemd. Die boompjes zijn enkele jaren geleden omgezaagd. Dat voorspelt weinig goeds.

Land van Heusden en Altena

VeenVader en zoon fietsen een kilometer of vijf door de provincie Gelderland. Dan komen we opnieuw bij een pontje. En als er ergens een pontje is, dan moet dat natuurlijk genomen worden. Aldus steken we over de Afgedamde Maas over van Aalst naar Veen. We bevinden ons hier in mijn geboortestreek: het Land van Heusden en Altena. En weer in de provincie Noord-Brabant. Aan de overkant volgen we de kronkelende dijk vanuit Veen via Andel naar Giessen. Eenvoudige boerenstulpjes worden afgewisseld met peperdure villa’s. Want een uitzicht over het water: dat levert tegenwoordig geld op. Op de dijk wordt stevig gecrosst door halve zolen met geldingsdrang die ten onrechte in het bezit zijn van een rijbewijs. In Giessen verlaten we de dijk. In dit gebied heeft de ruilverkaveling stevig huis gehouden. Af en toe lijkt het wel een polder die in de 20e eeuw werd aangelegd. Een trekker zakt weg in de zompige rivierklei. Gelukkig zijn er ook nog oude stukjes over gebleven, maar je moet er wel een beetje naar zoeken.

Den Bosch naar Barendrecht 035Het eerstvolgende dorpje is Waardhuizen. Het strekt zich een kilometer lang uit, in de buurt van het riviertje de Alm. Mijn ouders woonden hier van 1948 tot 1952. Omdat ik in die periode geboren werd staat hier mijn geboortehuis. Het was net klaar toen ik geboren werd, anders was ik in de kerk geboren. Die staat er naast en werd als eerste gebouwd. Voor de kerk stonden twee bomen, die genoemd waren naar mijn jongere broer en ik. Helaas zijn die bomen omgezaagd. Wat dat over ons leven wil zeggen is vooralsnog onduidelijk. Wij zijn er in ieder geval allebei nog. Waardhuizen is nog steeds een zeer kerks dorp, met twee kerken, een basisschool en een brievenbus. Wil je melk halen, dan moet je een plaatselijke koe melken of 5 kilometer fietsen.