De S is van Scherpenheuvel

Daar waar het vlakke Vlaamse land opeens gaat golven bevindt zich het belangrijkste bedevaartsoord van België. Op het hoogste punt van een heuvel ligt de Basiliek van Onze Lieve Vrouwe van Scherpenheuvel.

Al in 1973 wilde ik deze basiliek bezoeken. We maakten toen een fietstocht van jeugdherberg naar jeugdherberg in België. We waren toen vlak in de buurt (in Diest), maar helaas: van een bezoek kwam het niet. En ik wilde dat nog altijd goedmaken.

Je moet er wat voor over hebben. Vroeg opstaan en flink doorfietsen. Scherpenheuvel ligt over de kortste fietsroute honderd kilometer van Breda verwijderd. Ik hou niet van kortste fietsroutes en ben 130 km. lang onderweg.

Scherpenheuvel ligt in de gemeente Zichem, bekend van de TV-serie ‘Wij heren van Zichem’. Als je vanuit Turnhout komt fiets je eerst door Zichem en daarna moet je klimmen naar Scherpenheuvel, of Montaigu, zoals de Walen zeggen.

In de Middeleeuwen stond op het hoogste punt van de heuvel een eik en daar hing een Mariabeeld in. Veel mensen kwamen hier regelmatig bidden. Ook in de Middeleeuwen werden de hoogten dus benut voor de religieuze activiteiten, net als in het Oude Testament.

In 1602 werd er een houten kapel gebouwd en toen de calvinisten noordwaarts verdreven waren werd begonnen met de bouw van een heuse basiliek. Het barokke gebouw werd in 1629 ingewijd. Er werden vele sieraden naar het altaar geworpen, want aardse goederen hadden geen waarde. Die gewoonte schijnt nog steeds stand te houden, al heb ik dit verschijnsel niet waargenomen.

Sinds die tijd wordt een houten beeldje van Maria vereerd en volgens de overlevering zouden er veel mensen genezen zijn van ziekte en ongemak.

Het is een indrukwekkend gebouw, ook al omdat het op een heuvel staat. Je verwacht zo’n basiliek niet in een dorp met maar zo’n drieduizend inwoners (een schatting voor mij).

De kerk trok ook de aandacht van het Vaticaan. In 2011 kreeg de basiliek uit handen van Paus Benedictus de Gouden Roos. Dat is een blijk van waardering vanwege de bijzondere betekenis van het gebouw voor het welzijn van het volk.

Ik bezoek de kerk tijdens een mis. Er is geen zitplaats meer vrij op deze donderdagmiddag. En dat terwijl veel kerkgangers in een rolstoel zitten. Alle gangpaden zijn (ook) bezet. En dat schijnt de hele dag zo door te gaan. Na de mis kun je koffie met appelgebak scoren in de nabijgelegen etablissementen.

Het doel is voor mij bereikt. Na de mis fiets ik verder naar het meest nabijgelegen station. Onderweg passeer ik een enorme showroom van rolstoelen. Niet iedereen verlaat genezen de basiliek van Scherpenheuvel.

Op Bedevaart

Daar waar het vlakke Vlaamse land opeens gaat golven bevindt zich het belangrijkste bedevaartsoord van België. Op het hoogste punt van een heuvel ligt de Basiliek van Onze Lieve Vrouwe van Scherpenheuvel.

Al in 1973 wilde ik deze basiliek bezoeken. We maakten toen een fietstocht van jeugdherberg naar jeugdherberg in België. We waren toen vlak in de buurt (in Diest), maar helaas: van een bezoek kwam het niet. En ik wilde dat nog altijd goedmaken.

Je moet er wat voor over hebben. Vroeg opstaan en flink doorfietsen. Scherpenheuvel ligt over de kortste fietsroute honderd kilometer van Breda verwijderd. Ik hou niet van kortste fietsroutes en ben 130 km. lang onderweg.

Scherpenheuvel ligt in de gemeente Zichem, bekend van de TV-serie ‘Wij heren van Zichem’. Als je vanuit Turnhout komt fiets je eerst door Zichem en daarna moet je klimmen naar Scherpenheuvel, of Montaigu, zoals de Walen zeggen.

In de Middeleeuwen stond op het hoogste punt van de heuvel een eik en daar hing een Mariabeeld in. Veel mensen kwamen hier regelmatig bidden. Ook in de Middeleeuwen werden de hoogten dus benut voor de religieuze activiteiten, net als in het Oude Testament.

In 1602 werd er een houten kapel gebouwd en toen de calvinisten noordwaarts verdreven waren werd begonnen met de bouw van een heuse basiliek. Het barokke gebouw werd in 1629 ingewijd. Er werden vele sieraden naar het altaar geworpen, want aardse goederen hadden geen waarde. Die gewoonte schijnt nog steeds stand te houden, al heb ik dit verschijnsel niet waargenomen.

Sinds die tijd wordt een houten beeldje van Maria vereerd en volgens de overlevering zouden er veel mensen genezen zijn van ziekte en ongemak.

De kerk trok ook de aandacht van het Vaticaan. In 2011 kreeg de basiliek uit handen van Paus Benedictus de Gouden Roos. Dat is een blijk van waardering vanwege de bijzondere betekenis van het gebouw voor het welzijn van het volk.

Ik bezoek de kerk tijdens een mis. Er is geen zitplaats meer vrij op deze donderdagmiddag. En dat terwijl veel kerkgangers in een rolstoel zitten. Alle gangpaden zijn (ook) bezet.

Na de mis fiets ik verder naar het een station. Onderweg passeer ik een enorme showroom van rolstoelen. Niet iedereen verlaat genezen de basiliek van Scherpenheuvel.