Alleen of samen?

John McGee - de grondlegger van de Gentle Teaching - zag alleen zijn als een geestelijk ongezond verschijnsel. "Het is niet goed als de mens alleen is."

De visie van John McGee kwam voort uit zijn ervaring met psychiatrische patiënten en mensen met een verstandelijke beperking die vanwege hun agressie langdurig alleen moesten verblijven. Met al zijn energie (en dat was behoorlijk wat) probeerde hij deze mensen uit hun isolement te bevrijden.

McGee heb ik meerdere malen meegemaakt en het was zeer inspirerend om hem aan het werk te zien. Zijn werkwijze heeft mij voor een deel gevormd in mijn vak.

Verlieservaringen

Riet Fiddelaer-Jaspers schreef een boek over rouw en verdriet in het leven. (Met de ziel onder de arm). De mate waarop je je als kind welkom voelde bepaalt later voor een belangrijk deel de manier waarop je met verlies omgaat.

Haar idee komt in de buurt van mijn veronderstelling dat je - als je met ouderen te maken hebt - moet weten hoe oudere mensen als kind gehecht zijn geweest. Daarom moet je ook iets weten over de familie en de familieverhoudingen.

Ook Fiddelaer-Jaspers gaat er (net als McGee) vanuit dat het zich terugtrekken uit menselijke contacten een vorm van overlevingsgedrag is. Maar niet alleen het alleen willen zijn, maar ook het contactverlies met het eigen denken en voelen. Bijvoorbeeld: als iemand jou een persoonlijke vraag stelt trek je je terug, je wordt cynisch of je gaat grappen maken.

Als gedragspatronen die wijzen op blokkades in hechting en verlies noemt Fiddelaer-Jaspers o.a.:

  • Steeds weer opzien tegen het maken van contacten
  • Sociale activiteiten zoveel mogelijk uit de weg gaan
  • De neiging hebben om zich terug te trekken in gezelschap
  • Er de voorkeur aan geven om alleen te zijn
  • Liefst en vooral bezigheden hebben die je in je eentje kunt doen

Kanttekening

Door (te) eenzijdig het accent te leggen op het samen zijn (companionship) zou het misverstand kunnen ontstaan dat je pas mens bent als je altijd tussen andere mensen bent. Veel alleen (willen) zijn is inderdaad een signaal. Maar niet alleen kunnen zijn is evenzeer is signaal. Alle mensen hebben een balans nodig tussen het alleen zijn en het tussen andere mensen zijn. Dat evenwicht ligt bij de één wat anders dan bij de ander.

Advertenties

Afscheid van Dennis

Gisteren namen we afscheid van Dennis.

Ik heb vaak in mijn leven afscheid genomen van mensen. Die gebrokenheid went nooit. Maar het ene afscheid is toch anders dan het andere afscheid. Bijvoorbeeld rond de vraag wie er achter blijven.

Voor de derde keer in twee maanden tijds werden we geconfronteerd met het overlijden van een jong iemand. Een vriend uit de kerk, een collega, een familielid. Dennis liet een vrouw en twee jonge kinderen achter. Die ‘mannetjes’ moeten nu zonder hun vader als voorbeeld verder.

Ze hebben gelukkig een geweldige grootvader, die dag en nacht voor hun klaar staat. Maar toch: wat een gebrokenheid.

afscheid-dennis-2De dominee kende Dennis al heel lang. Al sinds de tijd dat de vader van Dennis is overleden. Dat was te merken aan zijn pastorale afscheidswoorden.

Vanuit mijn geloof ben ik er van overtuigd dat de dood niet het laatste woord heeft. Dat maakt de gebrokenheid niet minder, maar er is toch nog een perspectief. De dominee preekte over Openbaringen 21 vers 1 tot 4. Er komen een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, waar gerechtigheid zal zijn.

Dat was ook waar Dennis naar verlangde. Naar een wereld waar iedereen tot zijn recht zou kunnen komen en waar een einde zou zijn gemaakt aan alle onrecht.