Julianadorp

Ooit lag Huisduinen op een eiland. Door de aanleg van een zanddijk ontstonden er tussen Grote Keeten en Huisduinen nieuwe duinen. Ik fietste door de duinen in zuidelijke richting. 
Van Huisduinen naar Julianadorp, links op het kaartje

Het is een smal, maar best aardig duingebied. Soms heb je een mooi zicht op de Koegraspolder. Deze polder was mede een gevolg van de aanleg van het Noordhollands Kanaal. Het was een barre en dorre polder, zo meldt de schrijver Nicolaas Beets: de woestijn van Koegras. In 1849 werd de complete polder door de Schiedamse zakenman Pieter Loopuyt gekocht. De jenever werd geïnvesteerd in de polder. Hij was daarmee één van de grootste grootgrondbezitters van Nederland.

De Middenvliet in de Koegraspolder

De structuur van de polder was eenvoudig: drie wegen van noord naar zuid en twee wegen van oost naar west. Precies zoals de prairie van Iowa (in dezelfde tijd gekoloniseerd). Op de kruising van twee van die wegen ontstond een nederzetting: Julianadorp. Genoemd naar onze geëerbiedigde koningin Juliana, die toen nog een baby was. Het is toch wat: ben je nét geboren, wordt er een dorp naar jou genoemd.

Maar ik fietste dus door de duinen. En ziedaar: een eindeloze rij van vakantiewoningen, pal onder de duinen. En natuurlijk een golfterrein. Heb je de golven van de zee in de buurt, ga je lopen golfen.

Dorpskerk aan het Loopuytpark in Julianadorp

Dát is waar Julianadorp bekend om is geworden. Duizenden recreatiewoningen, waar vooral veel Duitsers op af komen. En soms een verdwaalde Fransman. Julienville-sur-Mer. De gasten zijn goed voor 1 miljoen overnachtingen per jaar en een even grote omzet aan frites en ijs.

Die vakantieparken, daar hoef ik verder niet over uit te weiden. Het is vooral de bedoeling om ter plekke vermaakt te worden. En als het mooi weer is maak je een uitstapje naar de zee.

Daarnaast werd er begin jaren ’70 in Julianadorp een grote instelling gebouwd. Daar ging ik in 1975 werken. Elke dag de bijna 10 kilometer op en weer neer over de lange Langevliet door de Koegraspolder.

Ik hield van dit ruime, open en ruige land. Wat doe ik dan in de gecultiveerde Randstad? Dat weet ik ook niet. Tineke ging verhuizen en toen ben ik maar mee gegaan. 

Destijds waren er nog weinig recreatiewoningen en Julianadorp bestond slechts uit een paar straten. Maar moet je nu eens zien. Een eindeloze reeks aan doolhoven volgens het bloemkoolmodel. Ik nam een keer de taxi, maar die kon het adres ook niet vinden waar ik naar toe moest. Er wonen nu zo’n 15.000 mensen.

De wijken die destijds als eerste gebouwd werden hebben de tand des tijds meestal niet goed doorstaan. Vooral de huurwoningen lijken aan verval onderhevig. Denk aan Lelystad, maar dan in de kop van Noord-Holland. Gelukkig kan ik nog wel een softijsje kopen op het oude dorpsplein (uit 1910). 

Langevliet

Koolzaad Langevliet25 jaar lang fietste ik op bijna alle werkdagen langs de lange Langevliet, bijna 10 km. heen en weer terug vanuit het centrum van Den Helder naar het terrein van een grote instelling aan de zuidrand van de gemeente.

De Langevliet is de ‘middenweg’ van de Koegraspolder, de meest noordelijke polder van het vasteland van Noord-Holland, ingeklemd tussen het Noordhollands Kanaal en de Noordzeekust. Om de zeer kwetsbare duinen te ondersteunen werd een stuifdijk aangelegd.

Toen de polder twee eeuwen geleden drooggelegd werd bleek de grond zó onvruchtbaar dat er bijna niets wilde groeien. Men liet er schapen grazen en beplantte de polder met helmgras. Een halve eeuw later lukte het , dankzij bemesting, om er akkerbouw te ‘plegen’ (o.a. haver).

Tegenwoordig vind je in de polder veel bollenteelt. Langs de duinen zijn grote recreatieparken verrezen. En het ooit zo landelijke Julianadorp werd omgeven door uitgebreide nieuwbouwwijken.

De foto laat een koolzaadveld zien langs het noordelijk deel van de Langevliet.

Onderwater DoggersvaartIn de polder vind je ook meren. Maar het is iedere keer weer een verrassing waar ze zich bevinden. Deze keer bijvoorbeeld langs de Doggersvaart. Ze zijn maar tijdelijk. Het land wordt af en toe onder water gezet om de grond geschikt te maken voor een nieuwe reeks van jaren aan bollenteelt.

Vaak baden honderden vogels pootje in het zilte water. Maar vandaag zag ik ook kinderen plonzen in het water. Z0mers vermaak in de tweede helft van september!

Den Helder (13)

Midden door de Koegraspolder loopt de lange Langevliet.

Ruim 25 jaar lang fietste ik bijna iedere werkdag de 9 km. heen en de 9 km weer tussen Den Helder en mijn werk.

Iedere ochtend moest ik het weerbericht in de gaten houden, want er is nauwelijks beschutting. Met harde tegenwind deed ik soms een uur over de fietstocht en met wind mee reed ik dezelfde afstand in minder dan 20 minuten. De bijna permanente zeewind kweekte van de schaarse bomen dividivi-bomen.

Langevliet 1In de eerste jaren was de Langevliet een lange rustige rechte weg, zonder fietspad en zonder verlichting.

Maar vanaf 1975 breidde Julianadorp zich geleidelijk uit. Elk jaar werd de weg drukker. Rond 1980 werd er een fietspad aangelegd. Inmiddels telt Julianadorp bijna 15.000 inwoners. Er is daar nauwelijks werk en er is geen middelbare school, dus dat leidt tot een permanente vervoersstroom richting Den Helder.

Vanwege de vele tegenliggende scholieren had een collega een dwarsbalk op zijn fiets gemonteerd. Daar fietste ik graag achter, want het leverde een relatief veilige beschutting.

Tot 1600 lag Huisduinen op een eiland. Tussen Callantsoog  en Huisduinen stroomde de zee gewoon heen en weer en klotsten de golven op een neer. Toen werd de Zanddijk aangelegd en geleidelijk stoven en duinen tegen de dijk aan.

Langevliet 2Toen na 1800 het Groot Noordhollandsch Kanaal  werd aangelegd was dat tegelijkertijd de aanleiding voor de aanleg van de Koegraspolder. In 1849 werd het drooggelegde land door de domeinen verkocht aan mr. Loopuyt. En een halve eeuw later was er op de kruising van de belangrijkste wegen een buurtschap ontstaan dat de naam Julianadorp kreeg.

In de Koegraspolder grazen nauwelijks koeien meer. Er worden vooral bollen geteeld.