Kerkdiensten

Bijna drie maanden zijn we niet naar de kerk geweest. Nu twee keer achter elkaar. Een trouwdienst op vrijdag en een zondagse kerkdienst.

Eén keer hebben we in de kerkzaal een film-avond gehouden voor de oudste groep catechisanten. Dat kon gemakkelijk: een kleine groep in een grote zaal. Als je meer mensen uit wilt nodigen wordt het spannend. Hoe hanteer je de ‘corona-regels’? Het had heel wat voeten in de aarde om de kerkdienst ‘corona-proof’ te maken.

Het bruidspaar kwam in zijn Eendje

Dat begint al bij de binnenkomst, compleet met vragen, desinfectiezuil en het voorkomen van file-vorming.

Er is een heel systeem bedacht om mensen uit te nodigen én om de anderhalve-meter richtlijn te kunnen hanteren. Familieleden (‘één huishouden’) kunnen bij elkaar zitten, maar tussen de verschillende huishoudens moet de 1,5 meter in acht worden genomen. Dus moet je ook van tevoren weten wie er allemaal komen.

Daarnaast geldt een maximum van dertig kerkgangers. Omdat onze kerk elke zondag een aantal gasten van buiten had moesten die ook weer uitgenodigd kunnen worden. Maar dat is inmiddels allemaal zo goed mogelijk georganiseerd.

Trouwdienst met dertig kerkgangers

Op de foto lijkt de kerk nog best goed gevuld, maar dat is schijn: er blijven hele rijen en plaatsen tussen de rijen vrij. Normaal zit het kerkgebouw elke zondag helemaal vol. En voor de bruiloft zou het méér dan vol hebben gezeten.

Omdat voor ons het zingen erg belangrijk is is dat nog wél wat we missen. Er is een band die prachtige muziek speelt (met tal van instrumenten), er zijn ook twee zangers, maar wij – ‘als gewone gemeenteleden’- mogen niet meezingen. Dat zal nog wel even zo blijven, als ik de onderzoeken van de afgelopen week goed beluister. Gelukkig mag neuriën wel…

Kerkse kater

Na afloop van de kerkdienst was er altijd veel ruimte voor sociale contacten. Maar ook dat is er nu even niet bij. Even bijpraten buiten en dan weer naar huis. Of op bezoek bij iemand uit de kerk. Dat kan – binnen bepaalde grenzen – gelukkig wel weer.

Volgende week kunnen we de kerkdienst weer via de live-stream bekijken. Op de bank met huiskater Ringo op schoot. Het is mooi dat die mogelijkheden er tegenwoordig ook zijn.

En hopelijk blijft het zó goed gaan dat we aan het eind van het jaar weer met zijn allen de 'gewone' kerkdiensten in ons eigen kerkgebouw bij kunnen wonen. 

Kerkdienst met poes

Er worden in Nederland nauwelijks meer kerkdiensten met kerkgangers gehouden. Veel kerken organiseren wel een kerkdienst op internet.

Je zou vanuit de complot-theorie kunnen denken: nu heeft de Chinese communistische partij toch zijn zin gekregen. In China werden de afgelopen twee jaar tientallen kerken gesloten en zelfs met munitie opgeblazen. In Nederland gebeurde iets vergelijkbaars met een virus dat zijn oorsprong vond in China. De kerkgebouwen staan er nog wel, maar de kerkgangers komen niet meer.

Veel voormalige kerkgangers volgen nu kerkdiensten via internet. Sommige kerken tellen zelfs meer bezoekers dan ze anders in de diensten zouden krijgen.

Een onverwachtse ‘bijvangst’ was dat onze huiskater Ringo nu ook de kerkdiensten bijwoont. Hij gaat gewoon bij de baas op schoot zitten. Soms kijkt hij naar het scherm, op andere momenten kijkt hij een andere kant uit. Maar dat wil nog niet zeggen dat hij niets van de dienst ‘oppikt’.

De kinderen uit de kerk kunnen interactief aan de dienst meedoen. Op die manier kwamen er tijdens de dienst veel reacties binnen op de vragen die gesteld werden.

Daar wilde Ringo nog niet aan mee doen. "Ik moet er allemaal nog aan wennen," zei hij.

Sneeuwkerk

Het KNMI adviseerde om als het niet strikt noodzakelijk was niet de weg op te gaan. Maar wat is 'niet strikt noodzakelijk'? Dus fietsten we vanmorgen gewoon naar de kerk. Het begon net een beetje te regenen.

Halverwege de kerkdienst ging de regen over in sneeuw. Ik heb wel opgelet op de preek, maar de ramen zijn zo groot dat je die blik niet kan ontgaan. Zelfs de dominee zag de sneeuwbui al hangen.

De tijd dat je een uur in de kerk zat en daarna weer buiten stond is al lang verleden tijd. Na de dienst zijn er tal van activiteiten. In de eerste plaats koffie drinken voor mensen uit de kerk, maar ook iedere zondag voor tal van gasten. En het zangkoor oefende voor de ‘Kerstroute’:  een wandeling door de wijk met op allerlei plekken de verbeelding van de Bijbelse geschiedenis rond Lucas 2.  Buiten werd ondertussen een waar sneeuwgevecht georganiseerd door kinderen en jongeren.

Toen was het uiteindelijk toch tijd om op de fiets te stappen. Het was echte plaksneeuw. Al na vijf minuten zagen we er uit als verschrikkelijke sneeuwmannen (m/v).

Op plekken waar de sneeuw niet plat was gereden viel redelijk te fietsen, al was het allemaal wat rul. Maar op delen waar de sneeuw plat gereden was was het soms behoorlijk glibberig. Ik hou van dat avontuur (één van mijn hobby’s is sneeuwfietsen), maar bij Tineke leidt zo’n situatie tot angst en beven.

Eenmaal thuis aangekomen moesten alle bezittingen eerst ontsneeuwd worden. Daarna stapten we naar binnen en ging de CV aan. Kater Ringo kwam binnen en ging zich langdurig voor het raam zitten verbazen over de vallende sneeuwvlokken.

De Nieuwe Kerk was vanuit onze woonkamer niet meer zichtbaar door de dichte sneeuw. Opmerkelijk was dat de roeiers op het Schiekanaal gewoon door gingen, de bikkels. Maar die roeiers hadden weinig last van de gladheid. Alleen de toeteraars (coaches) op de fiets langs de kant hadden het zwaar te verduren.

De fietsroute langs ons huis werd steeds stiller. Het werd duidelijk dat fietsen toch wat ingewikkeld werd.

Er kwamen zelfs mensen lopend met een OV-fiets langs. Huur je daarvoor een fiets… Je kunt dan beter gewoon lopen…

 

Afscheid

Ik had er helemaal niet op gerekend.

Maar na een intensieve en interactieve preek waarbij de dominee enkele confronterende vragen aan gemeenteleden stelde was er opeens ook nog een toespraak ‘vanwege het afscheid van Henk en Tineke’.

Dertien jaar geleden waren we uit Den Helder naar Alkmaar verhuisd. We werden lid van deze kerkelijke gemeente. Men had enkele jaren eerder een gebouw van de padvinders eigenhandig verbouwd tot een kerkgebouw.  We waren er zeer gastvrij ontvangen.

Kerkdienst Open HofIn al die jaren hebben we veel waardevolle contacten opgebouwd, met kinderen, leeftijdgenoten, en met mensen die door allerlei omstandigheden niet de kerkdienst konden bezoeken. Ook maakten we deel uit van een ‘huiskring’ (de kerk is opgebouwd uit kringen die op allerlei manieren met elkaar optrekken en lief en leed met elkaar kunnen delen). Dat laatste voelde steeds meer als ‘familie’. Voor de kinderen van de kring waren we dan ook opa Henk en oma Tineke.

Zo’n kerkelijke familie loslaten vind ik niet gemakkelijk. Maar als je het omdraait mag je zeggen: wat hebben we veel met elkaar kunnen delen en wat is dat waardevol geweest.

In de toespraak werden veel mooie dingen gezegd. En na de dienst was er gelegenheid om iedereen de hand te drukken. Ik was liever ondergedoken, maar uiteindelijk is het goed om op zo’n manier een periode af te sluiten. Goed afscheid (kunnen) nemen hoort bij het leven.

(de foto nam ik tijdens een eerdere kerkdienst en laat iets zien van  – de sfeer van – het eigenhandig verbouwde kerkgebouw).

Geloven: regel of relatie?

Johan is opgegroeid in een veilig gezin. Zijn ouders waren in de buurt als hij hen nodig had, hij werd gestimuleerd, maar mocht ook zichzelf zijn.

Catharina is opgegroeid in een beschadigend gezin. Het was er onveilig. Haar ouders hadden vaak ruzie. Haar moeder was vooral met zichzelf en niet met de kinderen bezig.

kapelkerkdienstJohan en Catharina hebben verkering. De hele tijd loopt Catharine het vuur uit de sloffen voor Johan. Ze wil voor hem koffie zetten, eten koken, de was doen, stofzuigen. Pas als ze iets voor hem kan doen is het goed.

Johan zegt tegen Catharina: “Kom nu eens gewoon naast me zitten. Het is goed als je bij mij op de bank zit.”

Catharina zegt: “Ik voel me onrustig als ik niet iets voor jou kan doen. Zo kan ik je laten zien dat ik van je houd.”

Johan zegt: “Het is goed als je naast me zit. Als je er gewoon bent. Je hoeft niets voor mij te doen.”

Zó begon de preek van de dominee.  Hij trok een lijn met de manier waarop mensen geloven.

“Geloven is geen kwestie van het opvolgen van regels. Het is ook geen kwestie van het zoeken van vormen die aan jouw religieuze behoeften voldoen. Dat heeft de kerk er wel erg vaak van gemaakt”.

In Psalm 27 staat letterlijk ‘zoek contact, kijk mij in de ogen’.

Catharina was steeds weg, steeds bezig. Ze had weinig oogcontact met Johan. Al die bezigheden stonden het werkelijke contact in de weg.

Geloven draait niet om regels, maar om de relatie, om diepgaand contact. Dat is de kern.

 

 

 

Liefhebben

Kapelkerk kerkdienst 1De preek ging over relaties. Hoe werken we aan gezonde relaties? Dat is hard werken, investeren, volgens de dominee. Uit een gedeelte in de Bijbel (Filippenzen 2 vers 3 tot 8) haalde hij de volgende aandachtspunten:

a. Liefhebben is het vermogen om je in de ander te verplaatsen.

De meeste gesprekken die mensen voeren bestaan uit het vertellen van hun eigen verhaal. Het is geen dialoog, het zijn twee monologen naast elkaar. Je vertelt dat jou iets is overkomen en de ander zegt: ‘dat heb ik ook meegemaakt’.

Communiceren is bij ons geen ontvangen, maar zenden. Maar liefde is dat je je verplaatst in de ander. Dat begint met luisteren. Dat je zegt: “Vertel eens door… Wat moet dat erg voor je zijn geweest! en hoe voelde je je toen?”

Het valt op in het pastoraat hoeveel behoefte daar aan is. Je merkt het ook aan mensen die van buiten de kerk contact zoeken: ze moeten hun verhaal kwijt. En als ze die ruimte krijgen, wat voelen ze zich dan eindelijk thuis.

Liefhebben is allereerst dus het vermogen om je in een ander te verplaatsen. Dat kan alleen als je niet constant bezig hoeft te zijn met geliefd worden. Je bent het namelijk al! Dat is wat Jezus ons vertelt in de Bijbel!

b. Liefhebben is het belang van de ander voorop te stellen. 

Het belang van de ander kan ook het spreken van de waarheid zijn. Of een onthullende vraag stellen. Veel mensen houden hun mond: omdat hun eigen belang is: ik wil niet afgewezen worden. Dat lijkt heel liefdevol, maar is het niet. Want ware liefde verheugt zich in de waarheid (1 Corinthe 13). Maar als je niet de waarheid durft te spreken uit angst voor afwijzing, dan heb je je eigen belang voor ogen: ik wil de kans niet lopen om teleurgesteld te raken. Dan houdt je meer van jezelf, dan van de ander.

c. Liefhebben is initiatief nemen om de ander te ontmoeten. 

De kern van de Bijbel is niet dat wij God ontdekt hebben, maar dat God ons ontdekt heeft. Wij hielden niet van God, God hield van ons.

Naar de ander toe gaan zit niet in de westerse aard. We zitten vaak in ons eigen wereldje. Denk er maar eens over na: loop je gebukt naar je mobieltje te kijken als je de trein binnen stapt of groet je degene die naast je gaat zitten? Durven we echt contact te maken met mensen die er een andere levensvisie op nahouden? Durven wij betekenisvolle contacten aan te gaan met buren, collega’s? Liefde betekent initiatief nemen om een ander tegemoet te treden.

d. Liefhebben is een ander tegemoet treden zonder zelfbescherming.

Echte liefde is altijd kwetsbaar. Het draagt het risico van afwijzing, pijn en verlies met zich mee. Wij maken vaak geen echt contact omdat we niet durven. je bent al veel vaker gekwetst en hebt je voorgenomen om alle mogelijke pijn te minimaliseren. Voor de meesten van ons is niet liefde, maar zelfbescherming de basis geworden.

‘De liefde laat geen ruimte voor angst’ lazen we. Veel mensen laten zich leiden door angst. Je kunt niet liefhebben en tegelijk de ander op veilige afstand houden. Wat is liefde waard als je alleen liefhebt wie jou liefhebben? Wil je veilig opgesloten blijven zitten in je eigen wereld? Liefhebben is de ander tegemoet treden zonder angst. Ik heb jou lief omdat ik in mijn leven heb ervaren wat geliefd zijn werkelijk betekent.

Niet alleen op zondag

Er kwam nog veel meer aan de orde in de preek. Preken hebben als nadeel dat je ze hoort, met meer of minder instemming en dat je daarna weer naar huis gaat en het meeste weer vergeet. Maar na de dienst en door de week wordt er in de kringen van de kerk verder gesproken over de inhoud van de preek. Dus niet alleen een preek voor de zondag, maar voor de hele week.