De J is van Jisp

Jisp ligt in de provincie waar ik een halve eeuw heb gewoond: Noord-Holland. Er is nog steeds maar één weg die naar Jisp leidt. Het dorp ligt ingeklemd tussen water en weilanden met veel water.

Ik leerde Jisp kennen toen we in 1964 naar Wormer verhuisden. Wormer ligt aan dezelfde weg als Jisp: een beklinkerde straat die in de winter gevaarlijk glad kon worden. Eens in de twee uur reed er een bus hobbelend en rammelend tussen Wormerveer en Purmerend.

Voormalig gemeentehuis en kerk van Jisp

Jisp is lang een zelfstandig dorp gebleven. Pas in 1991 ging de plaats op in de gemeente Wijdewormer. Deze gemeente vormt een groene buffer tussen de Zaanstreek en Purmerend.

In Jisp heb ik af en toe kranten bezorgd. Het was een lastige wijk. Er waren nog geen groene brievenbussen aan de straat, ik moest steeds bruggetjes over. En als ik een erf op liep werd ik soms onheus bejegend door een plaatselijke hond die het op mijn puberale kuiten voorzien had. Op één adres gooide ik uiteindelijk de krant maar over de sloot. Moest de eigenaar zijn hond maar in bedwang houden.

Het Zweth op nevelige winterdag

Jisp is een vriendelijk dorp onder de rook van de Zaanstreek. De huizen zijn er peperduur, want iedereen wil in de Randstad in de ruimte wonen. De gemiddelde huizenprijs bedraagt zo’n 450.000 euro. Het dorp bestaat uit de eerder genoemde beklinkerde hoofdstraat die halverwege het dorp een haakse bocht maakt en een paar zijstraten met wat nieuwbouw. Doordat er vrijwel niet wordt gebouwd is het aantal inwoners al jarenlang aan het dalen. Er wonen zo’n 750 mensen.

Water en polder op de grens van Wormer en Jisp

Rond Jisp liggen prachtige waterrijke gebieden. Ik heb hier als puber veel gezwommen en geroeid. Eén keer bleek ik een zonnesteek te hebben opgelopen. Een andere keer werden we midden op het water getroffen door onweer. Maar ik leef nog.

De grond van de vele eilanden temidden van het water was zo drassig dat ik zelfs wel eens tot aan mijn middel door de zompige veengrond ben gezakt.

In Jisp woonden vroeger walvisvaarders. Dat verklaart de rijkdom van het dorp, met een parmantig (voormalig) gemeentehuis, dat bijna identiek is aan het gemeentehuis van Graft en ook veel lijkt op het gemeentehuis van De Rijp.

In Jisp werd in 2020 geen enkele fiets gestolen. Voor de dokter, de supermarkt en de kerk moet je naar Wormer. Er is één brievenbus in het dorp Jisp. 

Of is de J van Jisp?

Het alfabet gaat wel erg veel over het buitenland, en vooral over Duitsland. Is er dan bijvoorbeeld geen Nederlandse plaats met een 'J'? Jawel. Zo kwam ik 28 jaar lang zeker 200 maal per jaar in Julianadorp. Ook op Curacao reed ik door Julianadorp, maar dat was op de scooter en telt niet mee. Verder ben ik ook door Jipsingboermussel gefietst.

Maar laat ik als toegift het dorp Jisp maar eens noemen. Hier heb ik af en toe kranten bezorgd. Het was een lastige wijk. Er waren nog geen groene brievenbussen aan de straat, ik moest steeds bruggetjes over. En als ik een erf op liep werd ik soms onheus bejegend door een plaatselijke hond die het op mijn puberale kuiten voorzien had. Op één adres gooide ik uiteindelijk de krant maar over de sloot. Moest de eigenaar zijn hond maar in bedwang houden.

Jisp is een vriendelijk dorp onder de rook van de Zaanstreek. De huizen zijn er peperduur, want iedereen wil in de Randstad in de ruimte wonen. Het dorp bestaat uit een beklinkerde hoofdstraat die halverwege het dorp een haakse bocht maakt en een paar zijstraten met wat nieuwbouw.

Rond Jisp liggen prachtige waterrijke gebieden. Ik heb hier als puber veel geroeid (we woonden in het nabijgelegen Wormer). De grond van de vele eilanden was er zo drassig dat ik zelfs wel eens tot aan mijn middel door de zompige veengrond ben gezakt.

In Jisp woonden vroeger walvisvaarders. Dat verklaart de rijkdom van het dorp, met een parmantig (voormalig) gemeentehuis, dat bijna identiek is aan het gemeentehuis van Graft en ook veel lijkt op het gemeentehuis van De Rijp.

Jisp ligt aan de weg die vanuit Wormerveer via Wormer en Neck naar Purmerend loopt. Het is een verkeersluwe smalle weg, en dat moet maar zo blijven ook. Alleen over deze weg kun je in Jisp geraken.

Jisp

Eén van de lezers vroeg zich af wat het verschil is tussen Twisk en Jisp.

Welnu: dat verschil bedraagt 32 kilometer. Twisk ligt bij Medemblik en Jisp ligt tussen de Zaanstreek en Purmerend.

Zoals ik zaterdag al meldde bezorgde ik ooit in Jisp kranten. Dat kwam omdat ik toen al puberend in Wormer probeerde te overleven. En Jisp ligt onder de rook van Wormer. Dat komt omdat er in Wormer zoveel gerookt wordt.

Ik bezorgde in Jisp De Telegraaf. Daar was mijn grootvader het niet mee eens, maaWormer en Jisperveldr een zakcentje was toch niet weg. Nadeel van De Telegraaf was dat ik de voorraad op zaterdag niet in de fietstassen kreeg en dus twee keer moest rijden.

Maar laat ik me tot Jisp beperken. Jisp was heel lang een zelfstandige gemeente met ongeveer 1000 inwoners. Voor de burgemeester was dat overzichtelijk. Iedere dag één keer heen en weer fietsen door het dorp en hij was weer van alles op de hoogte.

JispAls het dorp een centrum heeft, dan zie ik de kerk en het voormalige raadhuis als het centrum. Er staan een paar mooie huizen. Ooit bloeide het dorp vanwege de walvisvaart. Het raadhuis is bijna identiek aan dat van Graft en van Grootschermer. Het schijnt allemaal een beetje met Leeghwater te maken te hebben.

Een ander centrum is de plek waar de weg door het dorp (vanuit Wormer gezien) een haakse bocht naar het oosten maakt. Daar staat een restaurant, met mooi zicht op het water van het Zwet. Deze plek is van groot belang omdat Sinterklaas hier ieder jaar aan komt.

Het Zwet in JispIn Jisp staan ook twee herenhuizen uit de 19e eeuw. Het zijn forse landhuizen, waar je je van af vraagt wie daar vroeger gewoond heeft. Beide huizen staan momenteel te koop. Je kunt er dus een kijkje gaan nemen. Wel je portemonnee mee nemen voor een eventuele aanbetaling.

Als we het over de omgeving van Jisp hebben, dan kan ik alleen maar in lovende woorden schrijven. Het dorp wordt omringd door het prachtige natuurgebied Wormer en Jisperveld.

Veel tijd om foto’s te maken had ik niet, want ik werd op de fietshielen gezeten door een naderend buienfront. Met gezwinde spoed fietste ik met de wind in de rug naar Purmerend. In de laatste twee minuten van de tocht had het hemelwater mij alsnog te pakken en regende ik aanzienlijk nat.

Jisp

Wormer en JisperveldDe mensen vragen mij wel eens: “Henk, kom jij wel eens in Jisp?”

Dat zal ik jullie zeggen. Er is een tijd(je) geweest dat ik dagelijks in Jisp kwam. Toen bezorgde ik daar de Telegraaf. Daar was mijn Pake het niet mee eens. De Telegraaf was een verderfelijke krant. Maar ja, de krant van mijn Pake, het Friesch Dagblad, had geen abonnees in Jisp.

De krantenwijk in Jisp was best lastig. Er waren namelijk nog geen buitenbrievenbussen, maar wel veel sloten en grote tuinen. Ik moest dus veel heen-en-weer lopen. Dat was op zichzelf nog niet zo erg, als niet diverse honden het op mijn kuiten voorzien hadden. En in die tijd had ik daar nog geen effectief verweer tegen.

JispJisp is een dorp in Noord-Holland, aan de weg van Wormerveer naar Purmerend. Ooit was het een dorp waar de walvisvaart een belangrijke rol speelde. Die vroegere welvaart is te zien aan het voormalige raadhuis, dat erg veel gelijkenis vertoont met het raadhuis van Graft.

Tegenwoordig ligt het dorp vooral mooi te wezen temidden van de natuur van het Wormer-en Jisperveld.