Cognitieve achteruitgang bij het ouder worden (8)

Het brongeheugen gaat achteruit bij het ouder worden. Dat is natuurlijk een triest gegeven. Je zou graag willen dat het minstens op peil zou blijven. Alleen weet ik niet meer waar het staat dat het brongeheugen achteruit gaat.

Een geluk bij een ongeluk is dat het normaal is op mijn leeftijd dat ik niet meer weet waar staat dat het brongeheugen achteruit gaat. Je brongeheugen is namelijk dat je nog weet waar je iets gezien of gelezen hebt. Heb ik in een boek gelezen dat mijn brongeheugen aan slijtage onderhevig is, heb ik dat tijdens een college gehoord of was het misschien op televisie. Dat weet ik dus niet meer. Dat is één van de mankementen van het ouder worden. En ik kan het ook niet meer opzoeken omdat ik niet meer weet waar ik het gezien, gehoord of gelezen heb.

Maar er is ook positief nieuws. Je herkenningsgeheugen gaat niet achteruit bij het ouder worden. Dat wil zeggen dat als je iets terug ziet, dat je het dan ook weer weet. Dus als ik straks in een boek zie staan dat mijn brongeheugen achteruit gaat bedenk ik wel: “Oh ja, daar staat het. Daar was ik naar op zoek.”

Wij maken dat regelmatig mee tijdens sijkeltochten. Dan heeft Tineke bijvoorbeeld geeen idee waar ik het over heb (dat we ergens al een keer eerder zijn geweest). Maar als we dan weer in dezelfde omgeving zijn ziet ze opeens het licht. "Hé, daar hebben we nog tamme kastanjes geraapt."

Wat ook niet achteruit gaat is het semantische geheugen. Dat is de opgeslagen feitelijke kennis. Zo weet ik nog steeds dat de Slag bij Nieuwpoort in 1600 was. Ik was er net bij, maar het stond als plaatje op de kaart van de Nederlandse geschiedenis. En in 1525 werd Jan de Bakker vanwege zijn geloof verbrand.

Ook weet ik dat Gorinchem op de oude schoolkaart een plaats was met een zwarte rand en een rode binnenkant: plaats met 10.000 tot 20.000 inwoners. Mijn hele schooltijd heb ik zitten wachten totdat er een stip in kwam te staan. Dat gebeurde niet. Het aantal inwoners bleef bij 19.000 steken.

De feiten vergeet je dus niet zo snel. Wat wel een probleem is is het opdiepen. Meedoen aan een quiz gaat niet meer gemakkelijk. Ik weet een aantal antwoorden wel, maar ik kan er nét niet opkomen.