De stad Geervliet

Het schijnt dat nog niet alle lezers van dit weblog in Geervliet zijn geweest. Daarom zal ik de plaats even voorstellen.

Vanuit onze woonplaats ligt Geervliet op fietsafstand. Maar je moet wel een aantal keren het water over; door de tunnel, met een veerpont of over een hoge brug.

Geervliet valt als plaats niet zo op. Het dorp ligt tegen Spijkenisse aan en onder de rook van het Botlekgebied. Maar die rook komt hier voornamelijk bij noordenwind, dus relatief is hier nog best veel frisse lucht.

Ik heb het over een dorp, maar wat jullie waarschijnlijk niet weten is dat Geervliet eigenlijk een stad is. De plaats kreeg in 1381 stadsrechten. Ook was de stad geheel ommuurd. Geervliet was toen een havenstad aan de Bernisse. Helaas verzandde die rivier en daarmee trad het verval in. Bovendien verwoestte een stadsbrand in 1741 een groot deel van de oude huizen en schuren. Daarna was het grootste deel van de werkende bevolking aangewezen op de landbouw.

Vorige week was ik weer in Geervliet en ik viel van mijn zadel vanwege de verbazing dat er hier zelfs een stadswandeling mogelijk is. Zonder gids, want ze zijn niet bang dat je verdwaalt.

Een boek dat over de geschiedenis van Geervliet gaat heet typerend ‘Van stad naar dorp’. Tegenwoordig is Geervliet een dorp met een vrij groot deel bebouwing uit de jaren ’70, met daarnaast een onverwachts (klein) stedelijk centrum met plaatselijke kippen en geiten en af en toe een poes.

Bij mijn vorige bezoek had de bakker er groene tompoucen in de aanbieding. Maar helaas, de bakker zat al om 16 uur dicht, ik was te laat...

De G is van Geervliet

Wie verwacht er nu zo'n verstild historisch dorpje onder de rook van Europoort? Toch bestaat het. Het is Geervliet.

Het stadje Geervliet wordt al in de 12e eeuw genoemd en kreeg in de 14e eeuw zelfs stadsrechten. Het werd toen een ommuurd stadje met vier stadstorens. Er stond ook een burcht. Geervliet vormde het bestuurscentrum voor Putten, dat in dit geval niet op de Veluwe lag, maar de helft vormde van Voorne-Putten.

De mensen hebben het wel over het gevaar van overstromingen, maar alle havensteden in de delta van Zuid-West-Nederland hadden een ander probleem: de verzanding van de rivieren. Zo ook Geervliet. Toen het riviertje de Bernisse verzandde was het uit met de economische pret: de zeeschepen konden het stadje niet meer bereiken. Na een brand raakte ook de ommuring in verval. Op de restanten van één van de stadstorens werd een molen gebouwd.

Uiteindelijk werkten veel bewoners als dagloner in de landbouw. Er was sprake van veel armoede. Alleen de plaatselijke kasteleins konden goed rondkomen. Ook de burgemeester had onvoldoende middelen van bestaan en moest bijbeunen.

Tegenwoordig heeft Geervliet ongeveer 1700 inwoners. Maar nog altijd kun je aan de bebouwing zien dat het ooit een regionaal belangrijk stadje is geweest.