We gaan Schelden (6)

Soms vind ik het te erg om waar te zijn. Haventerreinen zoals Europoort, de havens van Amsterdam, van Antwerpen en van Hamburg. 

Als fietser ben je nergens meer, een vlieg die zomaar verpletterd zou kunnen worden temidden van al dat grote geweld van denderende vrachtwagens en sissende installaties. En waar de weg voor de fietser heen leidt is ook maar de vraag. Zo ben ik eens 10 kilometer het havengebied van Hamburg binnen gefietst om aan het eind te ontdekken dat het fietspad zonder verdere aankondiging eindigde in een autotunnel.

Op het haventerrein van Antwerpen

Ook de haven van Antwerpen heeft grootse verrassingen voor de fietser in petto. Zoals een zonder aankondiging afgesloten brug of een doodlopende route die als prachtig nieuw geasfalteerd pad begon. Maar Antwerpen doet zijn best om het fietserleven te verbeteren. Zo is er een fietsbus door twee tunnels naar de oostelijke oevers, er is een waterbus gekomen en veel fietspaden zijn goed geasfalteerd. Dat is vooral om de speedpedelics ruim baan te bieden. De meeste fietsers rijden hier op zo’n fietsmonster.

Gestapelde containers

Ondanks alle bedrijvigheid vind je ook nog natuur op de haventerreinen. Er is nauwelijks een boom te zien, maar er zijn wel honderden konijnen benevens veel paarsblauw parelzaad (of zoiets, Tineke heeft de naam gezegd, en ik vergeet dan dan weer). Vogels en vlinders zie je hier niet, op een enkele verdwaalde meeuw na.

Zicht op de Schelde vanaf Fort Liefkenshoek

En dan is daar na 12 kilometer fietsen (na het bezoek aan Doel) door de hete havenwoestijn opeens Fort Liefkenshoek: een authentiek fort midden tussen de haventerreinen. Het Fort werd rond 1585 aangelegd door de Republiek der Verenigde Nederlanden om de Staten van Holland te beschermen tegen de voortdurende aanvallen van de Spanjolen. En af en toe waagden de Fransen ook nog eens een poging.

Fort Liefkenshoek

Aan de andere kant van de Schelde vind je Fort Lillo, dat ook bescherming moest bieden, maar in 1584 werd ingenomen door de Spanjolen. Een jaar later viel Antwerpen in handen van de Spaanse bezetters, maar beide forten kwamen in handen van de Noordelijke Nederlanden. Daardoor was de zeegang voor de haven van Antwerpen afgesloten. De Nederlanders wilden tol heffen en de Spanjaarden erkenden het Nederlandse recht op tol niet. Aan het eind van de Tachtigjarige oorlog werden beide forten tijdens de Vrede van Münster toegewezen aan Nederland.

Waterbus naar Antwerpen

In 1747 kwam het fort in Franse handen en in 1748 weer in Nederlandse handen. Daarna werd het fort in 1786 overgedragen aan Oostenrijk 9wat deden die nu weer helemaal hier?) en in 1795 bedacht Napoleon dat de beide forten de Franse overheid konden dienen. In 1814 werden de forten Nederlands en dat bleven ze ook tijdens de Belgische Revolutie. Bij de definitieve vaststelling van de grens tussen Nederland en België kwamen ze – mede onder buitenlandse druk – in Belgische handen.

Zicht op Antwerpen vanaf de Waterbus

Daarna was het uit met de pret: de forten bleven als gebouw bestaan, maar ze hadden geen militaire functie meer. Hoewel: Fort Liefkenshoek werd een quarantaine-instelling (voor militairen en buitenlandse zeevarenden), en daarna werd het een vakantiebestemming voor Belgische militairen.

Wij bezochten dus dit fort, dat zeer gastvrij is. Gratis en voor niets word je welkom geheten, je mag de tentoonstellingen bezoeken, de uitkijktoren beklimmen, een bunker van binnen bekijken en een wandeling over de vestingwerken maken.

Na ons bezoek liepen we met fiets en pet naar de aanlegsteiger voor de Waterbus naar Antwerpen. Na drie kwartier varen legden we aan in het centrum van de stad.