Geleidelijk meer bewolking (slot)

Ten westen van de spoorlijn in Castricum ligt het dorp Bakkum. Aan de rand van dit dorp bevindt zich één van de grootste psychiatrische ziekenhuizen van Nederland: Duin en Bosch.

Alle psychiatrische zorginstellingen gaan (opnieuw) op de schop. Dat zie je ook aan de bouwactiviteiten op het terrein van deze instelling. Er wordt van alles gesloopt, wegen worden opnieuw aangelegd, er worden woonhuizen gebouwd, mede in het kader van de integratie. Instellingen moeten meer deel uitmaken van de samenleving. Als je hier komt wonen heb je in ieder geval nog een groene omgeving: bos en duin binnen handbereik.

Ik neem een paar foto’s van de karakteristieke oude huizen op het terrein, zoals ze overigens overal in Nederland zo’n honderd jaar geleden gebouwd werden.

Aan de overkant van de weg naar Castricum aan Zee gaat Bakkum weer verder, nu in de vorm van lintbebouwing. De voormalige jeugdherberg Koningsbosch, waar ik ooit nog gestapeld geslapen heb voor 8½ gulden blijkt nu een luxe hotel te zijn geworden. De Heereweg doorsnijdt hier een stukje duingebied: aan de overkant liggen ook (lage) duinen die begroeid zijn met helmgras en heide.

Het volgende dorp is Egmond Binnen. Het is één van de drie dorpen Egmond, naast Binnen heb je ook nog Egmond aan Zee en Egmond aan de Hoef. Het begin donker te worden en volgens mij blijft het ook niet lang meer droog. Egmond Binnen is een vrij knus dorp met een beboomde dorpsstraat en aan de oostzijde de beroemde Abdij van Egmond. Ik kan hier in het klooster overnachten, maar ik besluit toch nog even door te fietsen. Het is immers nog droog.

Een vrij nieuwe fietsroute leidt mij al kronkelend met tal van haakse bochten (langs de randen van landbouwpercelen) naar Heiloo. Dat is een uit de kluiten gewassen forensendorp geworden, met weer veel standaard-wijken zoals je ze overal in Nederland ziet. Ik fiets zoveel mogelijk langs de buitenrand van het dorp en kom uiteindelijk in het Heilooërbos uit. Dat oude bos scheidt Heiloo van onze vroegere woonplaats Alkmaar. Het fietspad door het bos leidt tot bijna het centrum van Alkmaar (de Alkmaarderhout).

Het begint te regenen, maar ik wil even om via de Grote Kerk, die dit jaar vijfhonderd jaar bestaat. In het Alkmaars Museum is een tentoonstelling georganiseerd over de bouw van kerken zoals deze kerk. Een (ver) familielid houdt er nog een lezing, maar dat is niet vanavond.

Door de regen fiets ik naar het Alkmaarse station. Bijna vergeet ik een fietskaartje te kopen, daardoor mis ik wel de trein. Een half uur later zit ik legaal in de trein terug naar Delft. De fietsteller heeft er vandaag 120 kilometer bij opgeteld.

Rondje Kennemerland (5) : Egmond aan den Hoef

Wat heeft de plaats Egmond te maken met de Universiteit van Leiden?

Maar eerst even dit: het zijn de Egmonden. Drie plaatsen (Egmond aan Zee, Egmond Binnen en Egmond aan den Hoef, met samen zo’n 12.000 inwoners). Hun zelfstandigheid raakten ze in 2001 kwijt: de plaatsen maken deel uit van de gemeente Bergen.

In de 11e eeuw stichtten de Heren van Egmont hier een omvangrijk slot (in Egmond aan den Hoef). In Egmond Binnen verrees een omvangrijk klooster: de abdij van Egmond.

Egmond aan de Hoef ruïne en kerkVier eeuwen lang konden de Heren van Egmont genieten van hun bezittingen. Daarna was het knokken geblazen. De Heren bleven Rooms-Katholiek, maar kwamen niettemin in oorlog met Spanje. Onder valse voorwendselen (er zou overleg plaatsvinden) werd Egmont in een val gelokt en gevangen gezet. In opdracht van Willem van Oranje werden in 1573 zowel het kasteel van de Heren van Egmond als de abdij verwoest. Maar graaf Lamoraal van Egmont heeft dat niet mee hoeven te maken: hij was in 1568 al pubiekelijk onthoofd in opdracht van de Spaanse legeraanvoerder Alva.

Met het geld dat de overgebleven bezittingen van de abdij opbrachten werd de nieuwe universiteit van Leiden deels gefinancierd. Dus de Leidse corpsballen mogen dit stukje Noord-Holland wel eens dankbaarheid betonen.

Van het kasteel van Egmond resteert nog een ruïne en de Slotkapel. De abdij van Egmond werd in het kader van de revival van de Rooms-Katholieken in 1935 nieuw leven ingeblazen. In Egmond Binnen staat nu een weer een grote abdij die veel bezoekers trekt, ook uit protestantse kring.

Bergen Damlander Polder met Philisteijnse MolenIn kerkelijk opzicht heeft Egmond nog een aparte positie: hier bevindt zich één van de grootste parochies van de Oud-Katholieke Kerk. Qua traditie zijn er veel overeenkomsten met de Rooms-Katholieke Kerk, maar de Oud-Katholieke Kerk erkent het gezag van de paus niet. In 2002 werd in Egmond de eerste vrouw tot priester binnen de Oud-Katholieke Kerk gewijd.

Voldoende nagedacht. Ik fiets voorwaarts langs de duinenrij naar Bergen. In de bosgebieden is het al bijna donker en af en toe ook flink glad. Niettemin kom ik behouden aan in de Heerlijkheid Bergen, waar ik een foto neem van de Damlanderpolder met de Philisteijnse molen.

(NB: het was al donkerder, maar ik heb de foto bewerkt, anders zagen jullie geen Philisteijnse molen meer…).

Ik fiets, dus ik besta (Egmond)

Egmond aan Zee zonsondergang Panorama“Eigenlijk doen we dit veel te weinig.”

Dat waren weer wijze woorden van mijn wettige huisgenote. Ze bedoelde dat we dicht bij zee wonen en dat we toch weinig de zee zien. Ik zei: “Maar ik hoor de zee elke dag!” Dat bedoelde ze niet. Sinds een jaar of twee heb ik een permanente ruis in mijn beide oren. Dat schijnt er bij te kunnen horen als je ‘een dagje ouder wordt’.

Meestal vind ik dat ik te veel weg en te weinig thuis ben. Heb je een mooi huis, zie je dat huis bijna niet. De afgelopen maand was ik vaker thuis. En deze keer was ik het die het initiatief nam om op de fiets te stappen. Dus bestegen we onze zadels, reden de stad uit, de weidse polder in en kwamen toen in Egmond aan de Hoef. Ik noem het ook wel eens Egmond aan de Woef, omdat er nogal wat honden rond lopen te wateren.

In Egmond aan de Hoef passeerden de Ruïne van het Slot van Egmond en het huis waar René Descartes een paar jaar heeft gewoond. Wij hebben zijn lijfspreuk omgedoopt tot ‘Ik fiets en dus ik besta’. Vervolgens fietsten we door een stukje duingebied naar Egmond aan Zee.

Egmond aan Zee zonsondergang 5 bDaar was de zon net onder gegaan. Maar de lucht was nog erg mooi en de zee klotste voort in eindeloze deining. Na een half uurtje strand warmden we ons op aan warme chocolademelk en stevige erwtensoep. Egmond aan Zee vuurtorenOndertussen hadden we zicht op de vuurtoren J.C.J. van Speijk. De vuurtoren is genoemd naar luitenant ter zee Jan van Speijk die met zijn kanonneerboot liever de lucht in vloog. Eigenlijk is de vuurtoren een uit de hand gelopen monument, bedacht door J.D. Zocher.

Door de donkere Egmondermeer (polder) fietsten we weer terug naar huis. Voor ons de skyline van Alkmaar en rechts de lichtvervuiling van IJmond. Echt donker wordt het ook in de buurt van Alkmaar niet meer.

 

 

 

Land rond Egmond

Egmond duinen en maanDe mensen denken wel eens dat het Noorden van Noord-Holland voornamelijk bestaat uit weilanden, afgewisseld met bollenvelden.

Maar af en toe ziet het land er toch echt anders uit. Zoals hier in de buurt van Egmond aan den Hoef. Het land achter de duinen is hier zanderig (geestgrond, goed voor de bollenteelt), maar wat overheerst is het verbrokkelde oude land met o.a. veel houtwallen.

Een deel van het land is in cultuur gebracht door de monniken van de abdij van Egmond. Gelukkig is dat land nooit rechtgetrokken door een hedendaagse ruilverkaveling.