11 augustus is de dag…

Allereerst wil ik jullie mijn excuses aanbieden. Ik heb jullie niet op tijd gewaarschuwd.

Vandaag om 14.42 uur is het 5G netwerk aan gezet, zo meldden enkele sites die vaccinaties zien als een onderdeel van het wereldwijde plan om de mensheid slaafs en onderdanig te maken.

Het gevolg is dat vanaf dat moment iedereen in zijn denken bestuurd wordt door een kleine elite met o.a. de Joodse miljonairs Rothschildt en George Soros.. Alleen de wakkere mensen hebben het door. De rest heeft niets meer in te brengen.

Wat precies de gevolgen zijn vermelden die sites verder niet. Vooralsnog raad ik je aan om de magnetron niet te gebruiken. 

Het stroomt nog steeds over bij Willem Engel

Afgelopen vrijdag verzorgde het duo Jeroen Pols en Willem Engel weer een presentatie voor het gezamenlijke Nederlandse volk. Ze waren het weer roerend met elkaar eens. Het was - zoals gebruikelijk - een monoloog die gehouden werd door twee personen. 

Willem Engel meent dat hij goed op de hoogte is. Het is nog steeds hoog water in de buurt van Nijmegen en de Betuwe. En daar zit volgens hem een politiek spelletje achter. “Want als het ergens hoog water is, dan zet je de sluizen open, zodat het water weg kan vloeien.”

Engel vervolgt: “Hoe kan het dat het daar nog steeds hoog water is? En als het het komend weekend weer slecht weer is, dan hoop ik dat alles mensen de sluizen open gaan zetten, desnoods met vereende krachten, zodat het water weg kan vloeien.

Ik heb nog steeds het gevoel dat die overstromingen in scene zijn gezet als afleidingsmanoeuvre en om politiek gewin te scoren.”

Ik dacht eerst dat iemand een fake-filmpje had zitten opnemen, een soort van Nieuwspaal. Hoe kun je nu denken dat er geen hoog water zal zijn als je de sluizen maar open zet? Zo dom zal Willem Engel toch niet zijn met zijn B-opleiding?

Voetveer naar Wamel aan de Waal (veerstoep Tiel)

De stad Nijmegen ligt aan de Waal. Ik fietste dinsdag langs die rivier. Ik ben geen enkele sluis tegen gekomen. Misschien heb ik niet opgelet. Maar ik vermoed eerder dat Willem Engel niet heeft opgelet. Niet op school en in zijn latere leven ook niet. Er zit namelijk geen enkele sluis in de Waal.

Dan de Maas. Ja, de Maas is een gekanaliseerde rivier. Ik ben dinsdag ook langs de Maas gefietst. Het was vóór de sluizen bij Ravenstein en ná die sluizen hoog water op de Maas. Die sluizen zijn er o.a. voor bedoeld om de waterstanden te reguleren. Dat deden ze keurig. Zouden de sluizen bij Ravenstein helemaal worden open gezet, dan was de omgeving van Cuyck verlost van het hoge water, maar dan zou de Bommelerwaard het zwaar te verduren hebben. Wat de sluizen deden was: het water zó doseren dat het redelijk gelijkmatig af kon vloeien.

Maas bij Ravenstein

Maar Willem Engel pleit er nu dus voor om als het weer regent de sluizen bij Ravenstein met vereende krachten open te trekken. Misschien denkt hij aan de handbediende sluis in zijn eigen woonomgeving, maar dit zijn joekels van sluizen die je met geen 100.000 PK handmatig open kunt trekken.

Maar zou Valkenburg niet zijn overstroomd als de sluizen in de Geul waren open gezet? De sluis in Valkenburg werd ooit aangelegd om twee Valkenburgse watermolens aan te drijven. Maar wie die sluis kent weet dat hij totaal ongeschikt is om grote hoeveelheden water tegen te houden. Door het sterke verval stroomt het water al heel snel over de sluis heen.

Willem Engel kwam al eerder op Twitter en tijdens een persconferentie zonder pers met dit verhaal naar buiten. Ik dacht dat hij inmiddels begrepen had dat zijn stelling voorbarig was. Niet dus: hij leert niets bij, er is kennelijk geen sprake van voortschrijdend inzicht.

Dat zie je ook als je zijn tijdlijn volgt. Wat Willem Engel eenmaal in zijn hoofd heeft laat hij niet varen - om het bij het water te houden - als er nieuwe inzichten komen. Ook niet als het totaal niet zijn vakgebied is, zoals de weg-en waterbouw. Een duidelijk gevalletje van inflexibilitas mentis. 

Complotdenken en persoonlijkheid (3)

De één is meer gericht op het geheel, de ander is meer gevoelig voor al dan niet toevallige verbanden. Dat lijkt deels een aangeboren eigenschap te zijn. 

Mensen die van statistiek en wetenschap houden zijn vaak meer gericht op bewijs. Anderen zijn meer gevoelsmensen. Ze ervaren iets en ze hebben de neiging om dan meteen een verband te zoeken.

Bij kinderen van een jaar of negen bestaat het leven vaak sterk uit associaties, uit het leggen van toevallige verbanden. Je moet met je rechterbeen boven aan de trap uitkomen, anders krijg je een onvoldoende voor je leesbeurt. Dat heet de ‘Stel je voor dat… angst’. Die associatieve neiging kan ook leiden tot vermijdingsgedrag. Je verslikt je in een worteltje en vervolgens wil je nooit meer wortels eten. Omdat je neiging vermijden is is ook de kans op het ontwikkelen van trauma’s groter.

Daar lijkt ook een verband te zitten met de zogenaamde “conspirational mindset”. Mensen die associatief denken leggen snel causale verbanden. Naarmate de angst groter is zijn die causale verbanden minder bespreekbaar. ‘Het is zo, want ik heb het zelf gezien’. ‘Ik voel het zo, dus het is zo’.

Na het drinken van twee liter chocolademelk had ik de volgende dag daverende hoofdpijn. Dom natuurlijk. Maat welke conclusie kan ik daaruit trekken?

Het is slechts een N = 1 onderzoek. Het bewijst niets. Het geldt voor mij, maar niet voor de rest van Nederland. Daar heb je een representatieve steekproef voor nodig. Inmiddels is duidelijk dat ik niet de enige ben. Veel mensen blijken daverende hoofdpijn te krijgen na het nuttigen van (teveel) chocolade.

'Welnee' zegt een kennis, 'mijn man gaat altijd chocolade eten als hij hoodpijn krijgt'. Dus klopt dat onderzoek niet, volgens die kennis. De mensen hadden al hoofdpijn en gingen daarna chocolade eten. Dat is een voorbeeld van associatief denken. Vanuit één situatie wordt heel snel een bepaalde koppeling gemaakt. Die kan waar zijn, maar waarschijnlijk is het toeval. Bij associatieve denkers wordt zo'n toeval eerder als algemeen geldig feit gezien. 

In het programma Argos Medialogica van de NPO (23 april 2021) zag je dit spanningsveld o.a. binnen de medische wetenschap. De één wil pas medicatie toedienen als wetenschappelijk is bewezen dat het werkt. De ander ziet enkele patiënten opknappen van een bepaalde medicatie en meent dan dat dat medicijn dus voor iedereen werkt. Het zijn twee ‘talen’ die elkaar vaak nauwelijks kunnen verstaan.

Mevrouw Veenstra weet het zeker. De BMR-vaccinatie leidt tot autisme bij kinderen. Daarom is haar zoon autistisch geworden. Later blijkt dat haar zoon een bepaalde genetische afwijking heeft. Inmiddels is haar man ook gediagnosticeerd met autisme. Hij heeft geen BMR-vaccinatie gehad en dezelfde genetische afwijking als zijn zoon. Maar nog steeds weet mevrouw Veenstra het zeker: haar zoon is autistisch geworden door de BMR-vaccinatie. 

Mensen die heel snel causale verbanden tussen dingen zien die vaak toevallig met elkaar te maken hebben zijn vaak ook gevoeliger voor de elementen waaruit een complotverhaal is opgebouwd: een versimpeld oorzakelijk verband tussen een groot complex probleem en een veroorzaker. De meeste mensen geloven ook maar zelden in slechts één complot.’

Een onderzoek naar het denken in complotten rond de dood van prinses Diana toont ook mensen bij buitengewone gebeurtenissen de neiging hebben om te zoeken naar alternatieve verklaringen. Het verhaal van de te snel rijdende auto die daardoor verongelukte was 'te gewoon'. Er moest iets anders achter zitten. Vooral mensen die associatief denken hadden een voorkeur voor een alternatieve verklaring. 

Complotdenken: waarom? (2)

Onderzoekers aan de Harvard University bedachten zelf enkele samenzweringstheorieën. Die lieten ze los op een aantal Amerikanen. Het bleek dat mensen die al eerder aangaven dat er achter schijnbaar losse feiten een verband kan zitten ook veel meer zinvolle patronen zagen in die bedachte complottheorieën.

Ik heb de indruk dat mensen die snel associaties leggen ook meer in complottheorieën denken. Dat noem ik wel eens ‘de associatieve ervaringsordening’.

Een voorbeeld is een patiënt die zeker wist dat hij dement zou worden omdat hij eveneens zeker wist dat hij een ontsteking in een wortelkanaal van een bovenste kies had. Hoe wist hij dat zo zeker? Hij hoorde een continue piep uit die kies. Hij koppelde dus allerlei ervaringen aan elkaar en bouwde daar een hele theorie op. Hij was niet van die gedachte af te brengen, ook niet toen men vrijwel zeker wist dat er sprake was van tinnitus. Uiteindelijk trok een 'commerciële' tandarts de gave kies. Daarmee was de piep niet verholpen. Nu kwam de piep uit een andere kies. Die moest dus óók getrokken worden...

De onderzoekers naar de vraag waarom de één eerder in complotten zal geloven dan de ander deden een visueel onderzoek. Ze lieten proefpersonen chaotische expressionistische schilderijen interpreteren van de kunstenaar Jackson Pollock.

Een schilderij van Jackson Pollock (bron: Amazon.com)

Het bleek dat dezelfde personen die eerder losse gebeurtenissen in de samenleving met elkaar in verband brengen ook allerlei patronen zagen in de chaotische schilderkunst van Jackson Pollock. Volgens de onderzoekers is het geen puur toeval dat de één sneller geneigd is om verbanden te zien dan de ander. De manier waarop de één informatie waarneemt verloopt anders dan bij een ander persoon.

Ik vind dat wel een bijzonder gegeven. Het is al langer bekend dat de werking van de zintuigen invloed heeft op de manier van waarnemen en denken, maar dit verband had ik niet gelegd.

Een grote ramp kan geen toeval zijn

Een ander aspect dat meespeelt in de manier van denken is dat – hoe groter de gebeurtenis is – des te meer mensen geneigd zijn om te denken aan een complot. Na de Bijlmerramp doken er direct tal van complottheorieën op over de Israëlische geheime dienst. De explosie in Beiroet werd direct gevolgd door het idee dat het geen toevallige chemische reactie was, maar een doelbewuste aanslag. Een scheikundige reactie van die omvang kán immers niet toevallig zijn. Daar zat Israël achter, of Syrië, of Iran. Net wie je verdacht wilde maken.

Sociale en emotionele factoren

Sociale en emotionele factoren spelen waarschijnlijk ook een rol. “Mensen zijn het meest vatbaar voor complottheorieën wanneer bepaalde psychologische behoeften worden gefrustreerd”, meent een onderzoeker. Eén van de belamgrijkste behoeften is dat je grip hebt op je wereld, dat je kunt verklaren wat er gebeurt. Als je dat niet meer kunt begrijpen, als de toekomst te onvoorspelbaar wordt, biedt een complottheorie ondanks alle spanning die er achter zit tóch houvast. Je kunt het gevaar lokaliseren.

Counterfobisch gedrag

Op mijn vroegere werk zochten enkele patiënten die het meest bang waren voor de tandarts juist de behandelkamer van de tandarts vaak op. Je kunt beter het gevaar opzoeken dan dat je opeens in je huis hoort dat je nú naar de tandarts moet.

Zo zoeken complotdenkers ook steeds weer de geschriften op van de mensen voor wie ze eigenlijk erg bang zijn. Dat geldt des te meer als je niet precies weet waar en wanneer het gevaar dreigt. Een dreigend virus is uiteindelijk toch meer onvoorspelbaar dan 'The Great Reset'. 

Alwéér een complot

Ik zat nog te denken: waar blijft het complot in Nashville, waar een camper de lucht in vloog? En ja hoor, binnen 24 uur was het complot bewezen. 

Het was een raketaanval op een telecombedrijf dat de beschikking had over gevoelige informatie. ‘Dit betekent dat dit een militaire operatie was,’ concludeert Mike ‘Natural News’ Adams. ‘Het lijkt erop dat de explosie is geconstrueerd om het lokale EMP effect te maximaliseren, zodat de gevoelige elektronica in het AT&T / NSA centrum zou worden uitgeschakeld.’

Deze beveiligingscamera filmde de explosie, zie de foto hier naast. Je ziet vaag een witte streep rechts van die zwarte paal. Dat is het bewijs van de inslaande raket in het telecommunicatiegebouw. De exploderende camper was een afleidingsmanoeuvre.

De video heb ik een aantal keren bekeken. Ik kan er geen chocolade van bakken, maar ook geen raket in zien. Nu zie ik zelden raketten, dus ik kan het mis hebben. Ik zie eerst een lichtflits, dan een klein rookpluimpje en dan een grote rookwolk. Het kleine rookpluimpje (dat gezien wordt als een raket-inslag) gaat omhoog en niet naar beneden.

Een andere observant komt tot dezelfde conclusie. Hij schrijft: “Laten we niet te snel conclusies trekken. Het is geen raket. Eerst vindt de explosie plaats, wat te zien is aan de schokgolf, een zwakke uitdijende luchtbel met als middelpunt de plaats waar de rook uiteindelijk opstijgt. Pas na de explosie vindt het “raketspoor” plaats. Het is een gevolg van de explosie, niet de oorzaak. Het is waarschijnlijk afkomstig van een rokend stuk van de auto dat als gevolg van de kracht van de explosie naar de hemel wordt gelanceerd, geen bewijs van een raket..”

Maar wij beiden zijn natuurlijk geen expert zoals de tienduizenden mensen die deze video inmiddels met gejuich hebben binnen gehaald.

Wolfgang Wodarg heeft het zwaar

Voormalig longarts en politicus Wolfgang Wodarg heeft het zwaar. Hij wordt lastig gevallen door een site die zijn beweringen op waarheidsgehalte heeft getoetst. En nu hebben ze hem ongelijk gegeven.

Nee, niet één keer, maar in een hele reeks van onderzoeken heeft hij eenzijdige informatie verspreid of gesjoemeld met de uitkomsten. Dat mag natuurlijk niet. Daarom heeft hij een jurist ingeschakeld, de advocaat Reiner Fullmilch. Ze hebben een aanklacht ingediend tegen twee factcheckers (twee vrijwilligers die een groot deel van hun tijd besteden aan factchecken).

Die vrijwilligers moeten nu 250.000 euro doneren aan het duo. Want dat kan natuurlijk niet, dat je iemand als Wolfgang Wodarg van het verspreiden van onjuiste gegevens beschuldigt. Wodarg heeft het namelijk over de feiten. Er kan maar één feit bestaan en dat zijn de feiten zoals hij ze weergeeft. Dus is Wodarg in zijn goede naam en eer aangetast.

Hij is in zijn wiek geschoten (in zijn regio staan de meeste windmolens van Duitsland). Hij voelt zich gekrenkt. En dan moet je je natuurlijk ontzettend groot maken, jezelf opblazen. Dat er kranten zijn die al eerder hebben aangetoond dat Wodarg het niet zo nauw nam met de feiten doet er niet toe. Die kunnen gerenommeerde advocaten inschakelen. Nee, dan pakt het duo liever twee vrijwilligers aan met een torenhoge schadeclaim. Dat zijn gemakkelijke slachtoffers. En daarmee kun je hen meteen het zwijgen opleggen, want zo’n claim kunnen ze nooit betalen.

Eigenlijk was Wodarg longarts. De nep-arts Gert Postel werkte onder zijn verantwoordelijkheid als medicus in het gezondheidscentrum van Flensburg. Postel bleek later postbode te zijn.

Wodarg vond de politiek interessanter dan zijn vak als longarts. Ja, Wolfgang Wodarg is een echte sociaal-democraat. Vijftien jaar lang zat hij in de Bondsdag voor de SPD. In 2009 verloor hij zijn zetel en toen moest hij iets anders gaan doen. In die tijd heerste de varkensgriep en hij ging de strijd aan met de farmaceutische industrie die druk bezig was met het ontwikkelen van een griepprik tegen dit virus.

In 2020 trok Wolfgang Wodarg opnieuw aan de publicitaire bel. Er is geen epidemie, corona is niet meer dan een gewoon griepje, de PCR-test is een leugentest en hij voegde er meteen maar een oud stokpaardje aan toe: er is ook geen sprake van opwarming van de aarde. Dat mag hij allemaal zeggen zonder opgepakt te worden, ook al vindt hij dat Duitsland een dictatuur is geworden.

Wat hadden de beide heren gedaan die nu een claim van een kwart miljoen euro aan hun broek hebben hangen? Niets.

Het Robert Koch Institute (RKI) en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hadden afstand genomen van de verklaringen van Wodarg, tal van epidemiologen en virologen hadden zijn kritiek als onhoudbaar betiteld en zijn collega en SPD-politicus Karl Lauterbach noemde de verklaringen van Wodarg ‘absurd en wetenschappelijk onhoudbaar’. Viroloog Alexander Kekulé beschreef de onderbouwing door Wodarg als “zeer, zeer misleidend”, de biofysicus Richard Neher sprak de beweringen van Wodarg tegen als “vals” en de kritische organisatie  Transparency (Wodarg zat in het bestuur) schorste hem vanwege zijn misleidende standpunten.

Wodarg fulmineerde publiekelijk tegen deze mensen die hem niet serieus namen, maar hij ging verder niet de juridische strijd aan. Wél tegen twee vrijwilligers die aan factchecking doen. Wodarg mag in zijn (door hem genoemde) dictatuur Duitsland zeggen wat hij wil, maar hij accepteert het niet zij kritische kanttekeningen plaatsen en feiten checken.

Wat hebben de beide ze misdaan? Zij zijn “als hoofdelijke debiteuren” “volledig” (!!) verantwoordelijk zijn voor de schade: de verloren gegane reputatie van Wodarg als onderzoeker. Toch opmerkelijk: pas als zich een financieel zwakke tegenpartij meldt gaata hij de strijd aan. Of kent hij dit blog veel meer macht toe dan tal van Duitse media die ook al zijn standpunten op waarheid hebben onderzocht?

Advocaat Fuellmich ondertussen weet ook wat hij voor zijn diensten kan vragen. Wie in zijn handen valt kan in principe direct failliet verklaard worden. Waarschijnlijk heeft hij het uurtarief van Bill Gates bekeken. Hij timmert stevig aan de weg en spant tot in de USA rechtszaken aan tegen viroloog Dorsten. Deze heeft namelijk beweerd dat de PCR-test corona-besmettingen opspoort. Volgens jurist Fullmich is dat een klinkklare leugen, want de PCR-test kan geen virus detecteren. Dus heeft Dorsten de overheid voorgelogen. Daar heeft Fullmich als jurist natuurlijk veel meer verstand van dan de viroloog Dorsten, één van de ontdekkers van het covid 19-virus.

In een democratie mogen allerlei standpunten vrijuit verkondigd worden. Maar de beide heren willen critici maar al te graag de mond snoeren en een financiële poot uitdraaien.

Inmiddels zijn Wolfgang Wodarg en Reiner Fullmich graag geziene gasten bij o.a. Wakker Mens (voor nadenkers en doordenkers), Viruswaarheid en Café Weltschmerz. Op 30 november werd hij nog geïnterviewd door Willem Engel. In het Engels want Willem doet zijn naam eer aan. 

Kenmerken van een complottheorie (slot)

Complotten hebben altijd al bestaan. Complotdenkers ook. Maar ze zijn in deze internet-tijd nadrukkelijker aanwezig. In deze 'coronatijd' wordt duidelijk hoe diep dit denken ingrijpt. Klits, klets, klandere, van d'ene associatie op d'andere.

Nieuw is volgens David Kirby dat sinds 1950 het ontwikkelen van het complot-denken een bewuste politieke strategie is geworden. Zo ontwikkelde de CIA een complottheorie om iedereen die maar een beetje verdacht werd van linkse sympathieën als onderdeel van een complot tegen de Amerikaanse overheid te zien. Met dat idee werd de Amerikaanse bevolking ‘bestookt’.

Ook in het communistische oosten werd de publieke opinie beïnvloed door de overheid. Maar het verschil was dat daar maar één publiek kanaal bestond: alle pers stond onder censuur. In de Verenigde Staten moest je als lezer meer onderzoek doen om te kijken uit welke koker het nieuws kwam.

Overtuigen van het tegendeel lukt niet

Hoe overtuig je overtuigde complotdenkers van het tegendeel? Dat gaat je volgens David Kirby nooit lukken. Met hoeveel bewijzen je ook komt van het tegendeel: het is allemaal niet waar. Achter al die tegen-argumenten zit namelijk datzelfde complot. Er is dan ook maar één waarheid. Covid-19 bestaat niet, het verhaal is bedacht door de farmaceutische industrie en door Bill Gates. De mensen die in het ziekenhuis overlijden sterven dus aan iets anders.

Een bewering intrekken?

Eén van de signalen die ik hanteer om er achter te komen in hoeverre er sprake is van complotdenken is dan ook of men kan terugkomen op een eerdere stellingname. Dat is voor reguliere instituten soms erg ingewikkeld, maar voor complotdenkers bijna onmogelijk.

“Het virus is al lang het land uit” (Willem Engel, eind juni 2020). Of eveneens van Willem Engel: “In Zweden is de groepsimmuniteit allang bereikt.” Komt zo iemand terug op zijn stellingname?

“In Zweden zijn zonder lock-down nauwelijks doden gevallen.” Inmiddels zegt de Zweedse overheid dat er in dat land teveel doden zijn gevallen en dat het beleid strakker had gemoeten. Komen ‘coronasceptische sites’ nu terug van hun eerdere beweringen?

“Vier kinderen zijn in Duitsland omgekomen als direct gevolg van het dragen van mondkapjes.” Inmiddels is door tal van bronnen aangetoond dat het bericht fake was.

Daar heb ik enkele sites op gewezen, maar het bericht wordt niet ingetrokken. Eén reactie naar mij toe was: “Zware schande dat u dit als nep nieuws beschouwd. U moet zich heel diep schamen! Bent u wel helemaal lekker? U bent echt totaal geschift!” Degene die dit schreef hoeft in elk geval zelf niet na te denken. De wereld zit voor hem duidelijk in elkaar.

“Zware schande dat u dit als nep nieuws beschouwd. U moet zich heel diep schamen! Bent u wel helemaal lekker? U bent echt totaal geschift!”

Door laten zien overtuigen?

Kun je complotdenkers overtuigen door de in ziekenhuizen op de covid-afdeling te laten kijken? Nee, want wie zegt er dat het covid-patiënten zijn? Bovendien zegt de PCR-test niets, die is dus nutteloos. Dus zijn het mensen die ook zonder corona op de IC terecht zouden komen.

Kun je complotdenkers overtuigen met een documentaire zoals die van David Kirby? Nee, ook dat gaat niet lukken. David Kirby zit namelijk ook in het complot.

Het is net zoals bij een waanbeeld: hoe sterker het tegengas dat geleverd wordt, des te meer gaan mensen in hun eigen waan geloven. Stop dus met de discussie met complotdenkers! is de boodschap van David Kirby. Hij noemt complotdenken een vorm van verslaving, waar je steeds dieper ingezogen wordt.

Andere meningen worden niet toegestaan

Maurice de Hond was aanvankelijk populair op coronasceptische sites. Met zijn kennis van statistiek toonde hij onderliggende fouten in de denkmodellen aan. Er werden o.a. door het RIVM verbanden gelegd die er niet waren of die je op zijn minst anders uit zou kunnen leggen. De aerosolen waren de grote boosdoeners, dus als je beter zou ventileren zou een deel van het covid-19 probleem zijn opgelost.

Maar sinds Maurice de Hond heeft gezegd dat mondkapjes óók effectief kunnen zijn bij de bestrijding van covid-19 (dat klinkt wel logisch als je aan het aerosolen-model denkt) en dat ook onderbouwd met wetenschappelijk onderzoek wordt hij genegeerd. Hij heeft zich namelijk laten muilkorven. Mondkapjes vormen hét symbool van de onderdrukking.

En nu is het helemaal mis met hem. Want hij pleit voor vaccinatie. Foute boel dus. Voor complotdenkers heeft Maurice de Hond zich laten inpakken door Bill Gates, die de hele wereld wil laten vaccineren.

Complottheorie en sekte

Sommige coroasceptische sites krijgen steeds meer het karakter van een sekte. De standpunten worden steeds extremer, en de waarheid wordt steeds meer begrenst. Er is maar één juiste visie mogelijk: het denken wordt helemaal zwart-wit.

Een vrouw vertelde in een documentaire dat ze het gevoel had gekregen dat ze in een sekte terecht was gekomen. Ze vertrouwde bijna niemand meer en ging steeds slechter slapen. Ze heeft achteraf het gevoel dat ze al haar eigen denken had ingeleverd. Het kostte haar meerdere maanden om van het complotdenken los te komen.

Nieuwsgierig?

Dan zijn er ook mensen die nieuwsgierig zijn naar het complotdenken. Daar hoor ik ook bij. Ik volg maar liefst vijf coronasceptische sites. En ik merk dat het soms moeite kost om te onderscheiden wat waarheid is en wat fictie is. Het klinkt allemaal best logisch. Dat geldt trouwens ook voor de berichten van bijvoorbeeld het RIVM. Ik ben geen viroloog of immunoloog, je kunt me van alles op de mouw spelden.

David Kirby zegt: blijf vooral nieuwsgierig en probeer buiten het oordeel te blijven. Komt niet met tal van argumenten en bewijzen. Begin aan de andere kant. Als er iets beweerd wordt, hoe onderbouwd is die stellingname dan? Waar komen de bewijzen vandaan. Die Didier Raout met zijn bijzonder kleine steekproef van HCQ gebruikers: klopt dat bewijs wel? En die mondkapjes: helpen ze nu wél of niet? Wie heeft dat onderzocht? Welke onderzoeksuitkomsten zijn er?

En... bedenk dat het complotdenken nooit over zal gaan. Met de komst van internet zullen er steeds meer complottheoriëen over het wereldwijde web trekken en ze zullen ook allemaal aanhangers krijgen. Dit denken zal nooit verdwijnen. Hou daar maar rekening mee...

Kenmerken van een complottheorie (6)

Veertig jaar na de dood van John F. Kennedy werd er via een computer-animatie een nieuw licht op de zaak geworpen. De schutter stond niet op de vijfde verdieping van het gebouw, maar achter het raam van de zesde verdieping. Dus de moordenaar kon niet Lee Harvey Oswald zijn. Het moest iemand anders zijn geweest. Wie stond er op de zesde verdieping?

David Kirby gebruikt in de documentaire This is not a Conspiracy Theory tal van voorbeelden uit de filmwereld. Wat films doen is de realiteit vertekenen, maar dan op zo’n manier dat het net echt lijkt en dat je er in meegezogen kunt worden. Dat gebeurt met complottheorieën. Ze zijn nét echt, je kunt er in meegezogen worden. Het zijn films die vooral de toekomst aan jou willen voorspellen.

De film Sliding Doors gaat over een vrouw die in het ene deel van de film net op tijd de metro binnen stapt (terwijl de deuren al dicht gaan). In het andere deel van de film is ze een seconde later: ze mist net de metro. Vervolgens volgt de film de levens van de vrouw die nét de metro haalde en (dezelfde) vrouw die net de metro miste. Eén minimale gebeurtenis binnen één seconde kan leiden tot een totaal verschillend verhaal.

Het probleem is - aldus David Kirby - dat we maar moeilijk kunnen aanvaarden dat een kleine gebeurtenis een wereldschokkend effect kan hebben. Dat een paar mensen in Wuhan ziek worden van het eten van vlees van een zieke vleermuis kan toch niet tot effect hebben dat de hele wereld op slot moet. Daar móét iets anders achter zitten. 

Er werd geëxpermenteerd in een laboratorium in Wuhan en dat virus is ontsnapt. Dat is nog de meest simpele verklaring.

Spannender wordt het als de CIA er achter zit. Een Amerikaans complot dus. Wilden ze de Chinezen in diskrediet brengen? Of werkten die twee juist samen? Maar Wuhan was toch ook de regio waar het eerste 5 G netwerk werd uitgerold? En 5 G: dat is toch de nieuwste ontwikkeling van internet? En internet, dat is toch Bill Gates?

En Bill Gates, die was toch bezig met de ontwikkeling van vaccins? Bill Gates kan natuurlijk geen goede bedoelingen hebben. Die Bill Gates Foundation is een dekmantel om de hele wereld te vaccineren. En Gates gaat er met de winst vandoor.

Maar wacht eens: 5G en dat vaccin, dan wordt er meteen ook een nanochip in je hersenen geïmplanteerd. Dus gaan we allemaal gevolgd worden door Bill Gates. Maar het kán niet waar zijn dat Gates daar in zijn eentje achter zit. Dat moet het Old Boys Network zijn. En was daar ook niet iets met pedofilie? Hillary Clinton, Jeffrey Epstein, Harvy Weinstein, Bill Cosby, Hollywood.

Zie hier: Qanon. Oftewel: The Lord of the Pedophilic Rings. Het sluit allemaal zó mooi op elkaar aan: het móét wel waar zijn. 

Kenmerken van een complottheorie (5)

Er zijn in de geschiedenis tal van samenzweringen geweest en er komen ook nog tal van samenzweringen. Samenzweringen worden beraamd door een groep mensen die uit zijn op de val van een persoon of een systeem. 

Voorbeelden zijn de moord op Julius Caesar, de aanslag op David Lincoln, Watergate, de aanslag op de Twin Towers: achter al deze samenzweringen zat een aantoonbare groep van mensen die een crimineel plan hadden beraamd.

In deze serie volg ik de video over complotten en complottheorieën van David Kirby. Volgens hem is een complottheorie een idee dat rijpt in het brein van mensen die proberen grip op een voor hen onverklaarbare wereld te krijgen. Het gaat om amateurs die zich weliswaar goed in hebben gelezen maar die daarna hun fantasie de vrije loop laten.

Voorbeelden uit de recente tijd zijn het idee dat John F. Kennedy niet door één man vermoord kan zijn, daar zat een organisatie achter. De aanslag op de Twin Towers is door de CIA bedacht en uitgevoerd. Covid-19 bestaat helemaal niet, daar zit Bill Gates of Big Pharma achter.

Ook de maanlanding is niet gebeurd (het was een film, in scene gezet in de woestijn, om de Amerikanen een schijnbare voorsprong te geven op de Russen), de holocaust is niet waar gebeurd (de Joden hebben dat in scene gezet om de eigen staat te legitimeren), en Pizzagate (pedofilie door een geheim genootschap van vooraanstaande Amerikanen).

Als een complottheorie waar is, bewezen is, moet hij verschuiven naar de lijst van bewezen samenzweringen. Er is niemand die ooit heeft bewezen dat de holocaust een verzonnen Joods complot was. Ook heeft nooit iemand bewezen dat de maanlanding ergens op aarde gefilmd is. Nooit heeft iemand een groep van mensen kunnen vinden die samen de aanslag op John F. Kennedy hebben beraamd. Het zijn hersenspinsels die niet op feiten berusten.

Wat covid-19 betreft vind ik het overigens te vroeg om nu al feitelijke conclusies te trekken. ‘De zaak loopt nog’. Dat geldt ook voor het veel verspreide idee dat de MH-17 niet door de Russen is neergeschoten. Ik geloof er niets van dat de brokstukken van het vliegtuig daar zijn neergelegd om Rusland in diskrediet te brengen, maar ook deze zaak is nog te vers van de pers.

Nexium was een bewezen samenzwering. Onder de dekmantel van een bedrijf dat menselijke effectiviteit promootte werden tal van samenzweringen gepland. Na een langdurig onderzoek werd de hele groep ontmanteld en belandden de leiders in de gevangenis.

Eveneens in de USA: Bhagwan Shree Rajneesh bouwt een commune op in Oregon, haalt daklozen van de straat en biedt hen onderdak en dient hen haldol toe om hen meer volgzaam te maken. Er worden plannen voor aanslagen en vergiftigingen gesmeed, zoals het verspreiden van gevaarlijke bacterieën in de voedselketens van restaurants. Bij beide groepen is er sprake van verregaand seksueel misbruik.

Er zijn bewijzen, er zijn tientallen getuigen en de leiders krijgen ruzie met elkaar en vallen elkaar af als de groep dreigt uiteen dreigt te vallen en de politie onderzoek doet. Uiteindelijk blijft er van zowel het bedrijf Nexxium als van de commune in Oregon niets over, behalve dan de getuigen die allemaal ongeveer hetzelfde verhaal vertellen.

David Kirby: “Zodra een samenzwering té dramatisch klinkt, zodat je het bijna niet meer kúnt geloven, het is té groots en té meeslepend, moet je op je hoede zijn. Ga op zoek naar het verhaal achter het verhaal: wat maakt dat mensen zo gaan denken. En ga op zoek naar bewijzen. Bij een complottheorie zul je ze niet vinden, ook al komen de bedenkers met tal van bewijzen. Die bewijzen zijn namelijk ook fake…”

Blijft de vraag: als er nú een verhaal opduikt: hoe weet ik dan of het een (fake) complottheorie is of een te bewijzen complot of samenzwering?

Kenmerken van een complottheorie (4)

Volgens David Kirby zijn complottheorieën vooral in opkomst vanaf 1950. Het meest opvallende thema is de strijd tussen het goed en het kwaad, en dan vooral op wereldniveau.

Volgens Kirby gaat het echter niet om goed en kwaad, het is een gevecht tussen ideeën over de toestand van de wereld. Het opvallende is dat deze theorieën momenteel steeds meer terrein winnen: veel meer mensen gaan er in geloven. En die mensen zien zichzelf dus ook steeds weer bevestigd op internet. Daarmee wordt datgene wat niet waar is steeds meer tot waarheid verheven.

Maar… als je denkt dat het nooit waar is, dan zit je er naast. Er is altijd wel iets van waar. Denk maar aan die klok die twee keer per dag de waarheid spreekt. Twee keer per dag is het twee voor twaalf.

Een bijzonder verschijnsel aan complottheorieën is dat ze steeds wonderlijker vormen aannemen. Je zou dan denken dat mensen massaal afhaken, maar dat gebeurt dus juist niet. Mensen worden ‘in zo’n theorie gezogen’.

Een definitie

Wat is een complottheorie? Het is een bewering dat er een onzichtbare groep van mensen bestaat die geheime misdaden plegen. Die bewering komt van een gemeenschap (‘community’) die bestaat uit amateurs.

Een complottheorie is geen theorie over een complot. Het is ook geen science fiction. Dat laatste is een vorm vam magisch denken over de toepassing van de wetenschap in de toekomst. De complottheorie gaat over wat er hier en nu gaande is, maar wat slechts aan de ‘community’ geopenbaard is.

De onzichtbare groep die het kwaad pleegt is bijvoorbeeld de Deep State (een onzichtbare elite die het in de wereld voor het zeggen heeft, waarbij steeds de naam van Bill Gates opduikt), het kunnen beroemdheden zijn, maar ook (nog altijd) de Joden (de familie Rothschild wordt nog steeds in dit verband genoemd).

Een complottheorie is wat anders dan een samenzwering. Dat is een concreet gegeven: een aantal bestaande personen die een concrete situatie op het oog hebben.

Amateurs die zich hebben ingelezen

Bij de complottheorie gaat het volgens Kirby om alternatieve vormen van denken, met een eigen verhaallijn ( ‘narratives’). De verhalen komen van amateurs, van mensen die zich wel hebben ingelezen, maar die toch outsiders blijven als het om dit specifieke kennisgebied gaat.

Degenen die de eerste zichtbare tegenstander zijn zijn de journalisten (‘de foute media’), de politie en de politici, het establishment. Dat zijn de uitvoerders die de geheime misdaden faciliteren.

In de geschiedenis zijn altijd verhalen opgedoken over mogelijke complotten. Neem Watergate of de Russische inmenging in de Amerikaanse politiek.

Was de moord op John F. Kennedy een complot en is alleen de uitvoerder opgepakt? Is Jeffrey Epstein vermoord omdat hij anders geheimen zou vertellen aan de rechter. Het zou allebei kunnen. Bewijzen zijn er onvoldoende, maar in theorie is het mogelijk.

De bewering dat de aarde toch plat is en dat er een complot achter zit waardoor we zijn gaan geloven dat de aarde rond is: dat gaat een stap verder…

Maar die andere voorbeelden: dat kan toch waar zijn? Ja, dat kan. En Watergate bleek waar. Maar het opmerkelijke is dat als eenmaal het bewijs al dan niet op tafel ligt, dat die theorie dan ‘verdwijnt’. Het probleem is opgelost en de theorie ook. Het is geen nieuws meer.

Dat ligt bij de complottheorie heel anders. Al liggen er duizenden bewijzen op tafel dat iets niet waar kan zijn: de complottheorie gaat gewoon door. Qanon zal dus niet verdwijnen. Qanon gaat door, ook al is onomstotelijk bewezen dat iets niet waar kan zijn.