Elberadweg (4)

Toen ik in 1990 in Boizenburg was zat het verkeer helemaal vast. Tegenwoordig is het veel rustiger in de plaats. Een nieuwe rondweg leidt het verkeer om Boizenburg heen.

Als je aan de westkant Boizenburg uit wilt fietsen moet je flink klimmen. Hier ligt weer een hoog rivierduin. Je hebt er tegenwoordig wel een mooi zicht op Boizenburg en op de Elbe. In de DDR-tijd was dit nog verboden gebied: de wereld hield direct ten westen van Boizenburg op.

Er heeft in dit gebied ook een invasie plaatsgevonden. Het bos kent een grote mate van teken-dichtheid. Het is zelfs zó erg dat de huisartsen een speciaal telenspreekuur houden. Later – als we thuis zijn – treffen we twee teken aan die zich op een warm plekje op het lijf ingegraven hebben.

Voormalige grenspost tussen DDR en BDR bij Boizenburg

Bovenop de heuvel ligt een voormalige grenspost waar nu een café-restaurant in gevestigd is. Je kunt er de geschiedenis van de grens in deze omgeving bestuderen.

Na de heuvel gaat de weg weer naar beneden. Dit is het stroomgebied van een riviertje dat zijn oorprong

Dorpsbeeld onderweg van Boizenburg naar Lauenburg

vindt in de schilderachtige Lauenburgische Seeen.  Dat riviertje is bijna onvindbaar omdat hier later het Elbe-Lübeck-Kanal werd gegraven, die de scheepvaart vanuit de Elbe naar de Oostzee mogelijk maakte. Bij Lauenburg bevinden zich de oudste sluizen van Europa.

Het vlakke land bij Lauenburg

De ontwikkeling van deze vlakke streek heeft decennia lang stil gelegen. Het was immers Sperrgebiet: het grensgebied tussen de DDR en West-Duitsland. We komen door een aantal verstilde dorpjes. Een paar huizen, een paar boerderijen, een brievenbus. Geen winkel, geen café, slechts één maal

Elbe Lübeckkanaal bij Lauenburg

een kerkje. Een plaatselijke hond raakt helemaal van slag: er zijn vreemden gesignaleerd.

Uiteindelijk komen we weer bij de grote weg uit. Hier staat – ver buiten de bewoonde wereld – een centrum voor asielzoekers. Mensen uit allerlei landen zitten langs de weg, hebben boodschappen gedaan bij de Aldi van Lauenburg of proberen om te fietsen. Een aantal kinderen is aan het voetballen.

Vervolgens kruisen we het kanaal dat de Elbe met Lübeck verbindt. De nieuwe stad van Lauenburg ligt op de bijna 70 meter hoge Steilufer.  Wij hoeven niet te klimmen. Met een wijde bocht volgen we het kanaal en fietsen dan de historische binnenstad van Lauenburg binnen. De kilometerteller heeft er bijna 80 kilometer bij opgeteld.

Elberadweg 3 (Boizenburg)

En toen waren we in Boizenburg. Daar was ik in 1990 ook al geweest. De stad verkeerde toen in een toestand van verval. Nu ziet vooral het centrum er 'als nieuw' uit. De oude gebouwen zijn bijna allemaal gerestaureerd. De stad telt 10.000 inwoners.

Dit schreef ik destijds over Boizenburg: “De plaats oogt grauw, ondanks het zonnige weer. De stad kan het drukke verkeer eigenlijk niet aan. Stinkende en pruttelende Trabants en Wartburgs, af en toe een Lada, maar ook glimmende Mercedessen. De weg is geplaveid met kinderhoofdjes of met stukgereden asfalt. Voor een stinkende fabriek staan tientallen brommers van Oostduitse of Chinese makelij. De arbeiders staan bijna allemaal te roken; het is lunchpauze. Er zijn opvallend veel sigarettenautomaten. En videotheken. De Oostduitsers hebben geen geld voor de aanschaf van een videorecorder. Maar daar hebben de uitbaters wat op gevonden: het huren van een videorecorder kost DM 1, het huren van een video DM5.” Het valt me ook op hoe slecht de gebitten zijn van de oostduitsers. Ze hebben bijna allemaal metalen voortanden.

Voormalige grenspost tussen DDR en BDR bij Boizenburg

Even eerder was ik de voormalige grenspost gepasseerd. “Een wonderlijk surrealistisch schouwspel: schijnwerpers, hekken, metalen buizen als overkapping, wachttorens, lege huizen en kantoorruimtes met ingeslagen ruiten en daarom heen omgeploegd land waarop niets groeit. De mijnen die hier lagen zijn waarschijnlijk net geruimd. Na de grensovergang volgt zes kilometer niemandsland tot aan de stad Boizenburg.”

Inmiddels is de stad met geld uit het westen grondig gerenoveerd. De vervuilende fabrieken zijn verdwenen. De werf, waar o.a. schepen voor de USSR werden gebouwd, biedt nu plek aan kleine bedrijven. De tegelfabriek Boizenburg, in 1903 opgericht, stopte na die Wende maar is inmiddels nieuw leven ingeblazen. Het is nu de belangrijkste werkgever in de stad.

De Schellimbiss waar je voor DM 1 (50 eurocent) een grote Bratwurst kon kopen is vervangen door een Mc Donalds. De Mittagstisch kostte DM 2,50, voor ruim 1 euro had je een warme maaltijd inclusief voorgerecht. De kleine buurtwinkels zijn vervangen door de Westduitse supermarktketens. De haven wordt nu vooral gevuld door plezierjachten.

Tijdens het communistische Oost-Duitse tijdperk werden inwoners van Boizenburg door de Stasi nauwlettend in de gaten gehouden. Veel eigendommen werden geconfisqueerd en mensen werden gedwongen te verhuizen naar elders in de DDR.

Inmiddels heeft de jongere generatie dat allemaal niet meer meegemaakt. Ze groeiden op in de westerse comsumptiemaatschappij en zijn gewend aan cola, chips, hamburgers en het iedere minuut bereikbaar zijn via sociale media. Veel ouderen hebben heimwee naar 'vroeger', naar de vleespotten van de DDR.