Feestelijke kerkdienst met beperking

Er gingen weken van voorbereiding aan vooraf. De kerkdienst van zondagmorgen 19 december. Helaas werd nét de avond daarvoor een lock-down aangekondigd. Het betekende dat we met (nog) veel minder mensen in de kerk konden zitten.

Nu zijn we wel gewend om ook op afstand kerkdiensten te houden. De technici in de kerk zijn wel wat gewend op het gebied van het streamen van diensten en het omgaan met de techniek. En ook de ventilatie is goed berekend en geregeld. Dus de dienst ging door in aangepaste vorm.

Bloemstuk in de kerk

Vijf jonge mannen legden belijdenis af. Dat wil in onze kerk zeggen dat ze ‘ja’ zeggen op de doop. Vijf positieve en daadkrachtige mannen die er ook in deze tijd voor gaan: voor de studie, de contacten met anderen en voor de kerk. De afgelopen twee jaar waren we één van de gastgezinnen van deze mannen. Daar is een b(l)oeiende band door gegroeid.

Tineke maakte een bloemstuk. Dat werd op het doopvont gezet. De vijf rozen symboliseren de vijf mannen die vanuit de doop zijn uitgegroeid tot volwassen leden van deze kerk.

De spirituele narcist

Ik heb het al vaker geschreven, maar toch nog maar een keer. Net zoals er veel soorten narcissen bestaan, bestaan er ook tal van vormen van narcisme. 

Eén van deze vormen is de spirituele narcist. Al eerder schreef ik over kerkleiders met narcistische trekken. Ze staan graag op de preekstoel en het voordeel van het spreken ‘ex cathedra’ is daarnaast dat je nooit tegengesproken wordt.

Ik durf de stelling wel aan dat elke sekteleider een spiritueel narcist is. Het gaat een sekteleider niet om de boodschap van de Bijbel (of van een andere goddelijke openbaring). Hij stelt zichzelf als persoon centraal, maar spant daarbij God voor zijn karretje. De boodschap wordt dan ook zó uitgelegd dat het altijd precies in het eigen straatje past.

Het narcisme herken je nog niet altijd als zo iemand op de preekstoel staat, het wordt pas duidelijk in de omgang met mensen. Zodra er sprake is van tegenspraak wordt deze leider ‘link’. Hij zoekt medestanders, probeert de geledingen te sluiten en degene die weerstand bood wordt als een bedreiging gezien.

In het protestantse kerkrecht is de kerkenraad er om op leer en leven (gedrag) van de voorganger toe te zien. In sektes bepaalt de leider wie er benoemd gaan worden in de ‘raad van oudsten’ (of hoe dat dan ook genoemd wordt). Dat is dan ook één van de eerste toetsstenen waar je naar moet kijken: hoe wordt deze raad samengesteld en wie heeft er kritisch zicht op het functioneren van de voorganger?

Je hebt het niet meteen door dat je met een narcist te maken hebt als je in aanraking komt met een spiritueel narcist. Hij (bijna altijd een hij) luistert met grote aandacht naar je, schenken je al zijn aandacht en steunt je daar waar hij maar kan. “Eindelijk iemand die mij begrijpt!” Kenmerken van de narcist zijn o.a. de gewetenloosheid en het gebrek aan empathie, maar daar merk je hier niets van. En dat merk je ook aan de gemeenschap om hem heen: die groeit! “Dit is een man van God. Zijn werk wordt gezegend!”

De spirituele narcist wil geen gesprekspartners, maar volgelingen. En dan het liefste mensen die tegen hem opzien. Die ‘ja’ en ‘amen’ zeggen bij alles wat hij naar voren brengt. Die steeds meer tijd en later ook geld bij zijn organisatie binnen brengen. En als het niet vanzelf gaat, dan worden de eisen opgeschroefd.

Zie de opkomst van Jim Jones in de door hem opgerichte People's Temple Church en de Branch Davidians, ook een groep die door de leider (David Koresh) zelf was opgericht. Beide groepen kwamen ook bloedig ten einde, maar hebben beiden toch nog 'verstooride volgelingen' die denken dat de leider weer terug zal komen op aarde. 

Ik heb de beide groepen eerder beschreven op dit weblog. Kenmerkend bij de leiders was o.a. hun grote behoefte aan waardering én de gebroken jeugd die ze hadden meegemaakt. Vanuit dat kenmerk heb je andere mensen nodig die de emotionele leegte op moeten vullen. Maar het grootste probleem is dat het nooit genoeg is.

Spirituele narcisten willen volgelingen die de leegte in hun bestaan vullen door middel van aanbidding, bewondering en aandacht. Het spirituele verwijst naar de het 'metafystisch aspect': ze voelen zich speciaal gezonden om een boodschap te brengen. Dat is geen menselijke, maar een bovenmenselijke boodschap. Toch is het bestaan van de spiritueel narcist uiteindelijk juist aards. Want zonder de voeding van de volgelingen kan een spirituele narcist niet bestaan.

De bangmakerij van Jaap Dieleman (3)

Zelf vindt Jaap Dieleman allerminst dat hij mensen bang maakt. De titel van één van zijn videoboodschappen luidt:  "Not be scared, but prepared". Ondertussen zaait hij angst bij mensen die daar extra gevoelig voor zijn in deze coronatijd.

Onderstaand enkele uitspraken die Dieleman deed.

“Het aantal mensen dat sterft aan corona is veel minder dan wat je in de media leest.” Dat klinkt geruststellend, maar zijn boodschap is indirect dat je de media moet wantrouwen: ze verspreiden nepnieuws.

“Dit is een plan uit de hel.” Het gaat hierbij zowel om vaccinatie van de bevolking als om de registratie van gevaccineerden en ongevaccineerden en uiteraard vooral om de invoering van de QR-code.

“Je mag het niet zeggen, maar dit is erger dan de Tweede Wereldoorlog, erger dan de Holocaust.” Dat was een vergelijking waarvan de rechter vandaag oordeelde bij Thierry Baudet dat dit over de grens is, maar met Dieleman hebben we nog een spreker die dit soort uitspraken doet.

“Er zijn rapporten waarin staat dat binnen drie tot vijf jaar al deze mensen naar de hel gaan.” Deze mensen: dat zijn mensen die zich hebben laten vaccineren. En dat ze naar de hel gaan staat symbool voor het feit dat ze overlijden en omdat ze zich hebben laten verleiden tot vaccinatie is er voor hen geen hoop meer.

Wat opvallend is, is hoe Dieleman reageert op kritische vragen. Daar weigert hij op in te gaan. Hij reageert met een Gish-gallop: een opmerking die de vragensteller aan het wankelen moet brengen. Of hij heeft het snel over iets anders. Zijn gesprekstechniek is vergelijkbaar met die van de leiders van de Westboro Baptist Church in de USA, die meerdere malen door Louis Theroux werd bezocht (‘The most hated family in the USA’).

Een voorbeeld dat door een journalist wordt gegeven als deze doorvraagt op de uitspraken van Dieleman is dat Dielam standaard geen toelichting wil geven. Bij de vergelijking met de Holocaust: ,,Het feit dat je alleen over één tekst begint, zegt iets over jou, niet over mij. Dat is geen journalistiek. Je moet mijn boodschap als geheel beoordelen.” En hij beëindigt meteen het gesprek. Bij een andere joutnalist die hem bevraagt over het onderwerp ‘gevaccineerden en de hel’ is zijn reactie vergelijkbaar. Waarom begint die journalist over dat onderwerp en niet over de hongerige kinderen in India?

Jaap Dieleman trok aanvankelijk veel kijkers en luisteraars omdat hij naar eigen zeggen een radicale ommekeer in zijn leven mee had gemaakt: van een aan de heroïne verslaafde kunstenaar naar iemand die zijn hele leven in dienst stelde aan de naaste. Maar geleidelijk was het nieuwtje er af. Religie-onderzoeker Miranda Klaver: “Voor Dieleman moet corona een geschenk uit de hemel zijn geweest. Als reli-ondernemer heeft hij voor zichzelf een nieuwe markt gecreëerd.”

En de in evangelische kring zeer gezaghebbende dr. Willem Ouweneel: “Zo’n type als Dieleman, die hoort nergens bij, kan niet ter verantwoording worden geroepen. En ondertussen lopen een heleboel mensen achter zijn dwaalideeën aan. Dat is natuurlijk gevaarlijk, dat moet je niet willen.”

Jaap Dieleman is niet een persoon die zich ter verantwoording laat roepen. Daarom blijft hij ook een eenpitter. Daarnaast gebruikt hij de Bijbel naar eigen inzicht. Hij pikt er teksten uit en laat vervolgens zijn associatieve vermogens de vrije loop.

Dat is niet de manier waarop we met de Bijbel om horen te gaan. Als Dieleman zegt dat je niet één zin uit zijn verhaal moet plukken, maar de hele boodschap moet bekijken, dan vergeet hij kennelijk dat hij juist degene is die één tekst uit de Bijbel pakt en die los van de context voor eigen doeleinden inzet. 

De bangmakerij van Jaap Dieleman (2)

Evangelist Jaap Dieleman weet het wel zeker hoe het met corona zit. Het is allemaal aangekondigd in het boek Openbaringen. Dit is de eindtijd!

Ik ga al een tijdje mee in christelijke kring en meerdere malen heb ik dit soort theorieën horen verkondigen. In de jaren ’70 hoorde ik een predikant zeggen dat de bankpas het begin van de eindtijd markeerde. Later werd het de streepjescode. In vroeger tijden – die ik niet heb meegemaakt – waren het vaak epidemieën. Het is opvallend dat daar nu niet naar verwezen wordt: nu hoor en lees je over de gevolgen van vaccinaties en over o.a. de QR-technologie.

Deze theorieën komen steeds weer tevoorschijn als er ontwikkelingen zijn waar mensen geen grip op hebben. Het is allemaal te groot en niet te bevatten. De beeldtaal van het bijbelboek Openbaringen triggert sommige christenen dan kennelijk om meteen de link naar de eindtijd te leggen. Maar het Bijbelboek Openbaringen is helemaal niet bedoeld om daar een precies te berekenen spoorboekje over de eindtijd van te maken. Al in de eerste eeuwen werd dat gedaan, maar de beelden die Johannes beschrijft vormen slechts de contouren van datgene wat er in de toekomst zal gebeuren.

De wijze waarop Jaap Dieleman schrijft past binnen de complottheorieën. Het gaat steeds weer over de gevaarlijke overheid, over de controle en de macht door diezelfde overheid en over groepen extreem rijken of elites die achter de schermen aan de touwtjes trekken. Dieleman zegt zich op de Bijbel te baseren, maar hij houdt er gewoon een oude seculiere complottheorie op na.

Als er iemand was die destijds in de context van de vervolging leefde was het de apostel Johannes wel, die naar het eiland Pathmos was verbannen. De overheid onder Keizer Nero nam steeds krassere maatregelen om alle andere godsdiensten in het Romeinse Rijk uit te roeien. Het was ook de tijd waarbij christenen in een arena moesten vechten tegen hongerige leeuwen. Dat was een uitje voor het hele gezin: de kleine kinderen mochten de leeuwen toejuichen als ze mensen verscheurden. Om dat verhaal meteen maar te exporteren naar Nederland in 2021, dan vergroot je het slachtofferschap wel erg uit.

Dieleman is een eenpitter, een solist. De verleiding is dan groot om de verhalen steeds meer aan te scherpen. Dat gaat min of meer vanzelf, via tal van associaties die zich opstapelen. En hoe radicaler je bent, des te meer val je op.

Dat levert deels afwijzing op, maar ook steeds meer applaus van een andere groep mensen. Die groep sluit zich naarmate anderen meer afhaken. En dat bevordert ook weer de polarisatie. Dieleman ziet het als een teken aan de wand dat mensen hem niet volgen in deze opvatting. Dat is een signaal dat ‘de vervolging’ al is begonnen.

Stephan Paas, hoogleraar theologie: ,,De gedachte dat je als ware gelovige wordt vervolgd, is riskant. Als mensen niet boos op je worden, ben je blijkbaar geen echte gelovige. Dan is de verleiding groot om je eigen vervolging te organiseren, door extra provocerend op te treden.’’

De bangmakerij van Jaap Dieleman (1)

Evangelist Jaap Dieleman blaast hoog van de toren. Hij heeft het licht gezien en dat moet héél Nederland weten. 

Zo liet hij in het voorjaar huis-aan-huis een blad bezorgen boordevol informatie over de gevaren van de vaccins en de corona-maatregelen. Het blad heb ik overigens niet gezien, sommige huizen werden overgeslagen.

Wat is een evangelist? In veel gevallen is dat een zelfbenoemd persoon, die het als zijn levenswerk ziet om mensen te vertellen over de Bijbel. Veel evangelisten hebben op de één of andere manier een stem gehoord en zijn vervolgens voor zichzelf begonnen. Vaak hebben ze een allergie tegen gevestigde kerken. Er zijn echter ook evangelisten die verbonden zijn aan een kerk en die onder toezicht staan van een kerkenraad. Dat is een ander verhaal.

De ‘vrije’ evangelisten beroepen zich vaak op een gebeurtenis die hun leven drastisch op de kop gezet heeft. Ze zaten diep in de put, waren zwaar aan de drugs en zijn daarna in hun kraag gegrepen. Vanaf dat moment zijn ze hun leven heel anders is gaan richten. Dat is natuurlijk een mooi verhaal en het is vaak ook waar. Ook Dieleman vertelt zo’n verhaal: als kunstenaar liep hij vast in zijn drugsgebruik en hij zag geen enkel perspectief meer.

Een gevaar van veel evangelisten is dat ze éénpitters zijn. Ze hebben een goddelijke opdracht en daar mag niemand hen vanaf brengen. Als andere mensen maar een beetje op de rem trappen leidt dat vaak al tot een conflict. Ze willen volgelingen en ze kunnen maar moeilijk samenwerken. Dat type evangelisten wil zelf de touwtjes in handen houden. Soms ontwikkelen ze zich tot sekteleider.

Inmiddels timmert Jaap Dieleman met zijn Stichting de Heilbode stevig aan de weg. Eén van zijn activiteiten is ondersteuning aan kwetsbare mensen in Kosovo, Albanië en in India. Een andere activiteit is het organiseren van conferenties. Maar Dieleman valt het meeste op door zijn magazines en zijn videoboodschappen. Je vraagt je af: waar betaalt hij dat allemaal van. Maar hij blijkt een aardig aantal financieel donoren te hebben. De inkomsten en uitgaven worden transparant verantwoord (en zijn o.a. op internet te raadplegen).

De wijze waarop Jaap Dieleman zijn boodschap verpakt en verkoopt doet allemaal wat Amerikaans aan. Ik ben daar nogal allergisch voor. Maar dat heeft met mijzelf te maken. Waar het mij nu om gaat is de inhoud van de boodschap die Dieleman in coronatijd verspreidt. Hij legt een rechtstreeks verband tussen de invoeting van de QR-code en de eindtijd.

Als je de boodschap van Dieleman leest is het eigenlijk óf-óf: of je laat je vaccineren en hebt de QR-code in huis, met als gevolg dat je verloren gaat. Of je doet daar allemaal niet aan mee, je hebt heen ‘teken van het beest’ in je lichaam, en je krijgt toegang tot de hemel.

Van die tegenstelling en van dat evangelisch simplisme geloof ik niets. De Bijbel roept gelovigen op om getuige te zijn, de Bijbel zegt niet dat gelovigen rechter moeten spelen. 

Eeuwigheidszondag

Vandaag is het de laatste zondag van het kerkelijk jaar. In veel Protestantse kerken worden dan de overledenen van het afgelopen jaar herdacht. Zo ook in onze kerk. 

Door de nieuwe maatregelen rond corona kunnen slechts familieleden en een beperkt aantal gemeenteleden de dienst bezoeken. We herdenken in onze kleine gemeente vier mensen die zijn overleden.

Eén van deze vier gemeenteleden was één van de gasten die wekelijks de inloop bezocht. Naast de vaste kern van gemeenteleden biedt de kerk onderdak aan gasten uit de wijk, met o.a. een inloop en ontmoetingsavonden. Dat wordt nu wel weer lastiger vanwege de corona-situatie.

Als ik terugkijk is het een wonder dat er niet meer mensen zijn overleden. Tal van gemeenteleden zijn flink ziek geweest als gevolg van corona.

Er staan foto’s van de overledenen voor in de kerk, er staan kaarsen en er worden rozen neergezet door familieleden. En er wordt een passend woord gesproken.

Ik was deze herdenkingen 'van huis uit' niet gewend, maar ik vind het een mooi kerkelijk gebaar. Het wordt ook door de familie zeer op prijs gesteld. 

Vaccinatiedwang en Openbaring 13

Regelmatig worden er preken gedeeld op internet van dominees die menen dat de eindtijd is aangebroken.

In het christelijke Nederlands Dagblad werd al aangegeven hoezeer de duizenden keren gedeelde preek van ds. Paul Visser uit de context was gehaald (door te knippen en te plakken, zodat je niet de hele preek hoeft te beluisteren). Maar daarnaast hoe ds. Visser ook zelf de situatie rond corona uit de context heeft gehaald. Zowel de actuele context als de context van de Bijbel.

Het verzet tegen de vaccinaties is in christelijke kring (maar ook bijvoorbeeld in antroposofische kring) niet nieuw. Als je dat verzet gaat bestuderen zie je dat ook al in de 19e eeuw dezelfde opvattingen en ook dezelfde verdachtmakingen tegen (toen) het pokken-vaccin de ronde deden. Het vaccin was afkomstig van een dier (koe), het was slecht voor de gezondheid, het vaccin zou mensen ook vatbaar maken voor andere ziekten.

Ds. Hendrik de Cock was zelf gevaccineerd, zijn oudste twee kinderen ook, maar daarna kwam hij tot de conclusie dat vaccineren tegen Gods wil in ging. Het was destijds verplicht dat kinderen die naar school gingen een pokkenbriefje hadden (de 19e eeuwse QR-code). Daarom kregen zijn kinderen thuisonderwijs. Zijn jongste zoon overleed later aan de gevolgen van een pokken-infectie. Dat heeft De Cock niet meegemaakt: hij werd zelf slechts 40 jaar.

Eén van zijn zonen, de latere hoogleraar Helenius de Cock, liet zich niet door de argumenten van zijn vader overtuigen. Hij schreef een brochure waarom hij zijn kinderen wél had laten vaccineren.

Predikanten hadden een grote invloed, omdat veel gereformeerden nauwelijks enige opleiding hadden gevolgd. Ze vertrouwden op de woorden van de dominee. Sommige predikanten waren een fervent voorstander van vaccinatie en van één predikant is bekend dat hij – gewapend met een vaccinatie-spuit – bij gezinnen op bezoek ging.

In 1871 besloot de overheid (na een nieuwe uitbraak van pokken) dat de pokken-injectie verplicht was voor alle inwoners van het land. Ds. Brummelkamp – die zelf niet tegen vaccinatie was – was een fel tegenstander van deze wet. “Het heiligdom van het geweten moet ongeschonden blijven.” Hij vergeleek de vaccinatiedwang met ‘het teken van het Beest’ uit Openbaring 13. Wie zich niet wilde laten vaccineren werd buitengesloten.

Dezelfde vergelijking als die door enkele  hedendaagse predikanten wordt gemaakt. Alleen heeft ds Paul Visser het daarbij over  "uitgeplugd" : de stekker gaat eruit. Maar zo één-op-één mag je een profetische Bijbeltekst - die ruim 1900 jaar geleden werd geschreven - niet toepassen.  

Wraak of verdriet?

De dochter van Paul Kuiper, Maaike, werd een aantal jaren geleden vermoord door de gokverslaafde buurman die op haar geld uit was. Voor officieren van justitie in opleiding legde Paul uit hoe hij met dit verlies omgaat.

Elisabeth Kübler-Ross beschreef ooit de fasen van rouwverwerking. Maar zo zit rouw uiteindelijk toch niet in elkaar. Het is meer een dwalen door de doolhof, zoals orthopedagoog Professor Wim te Horst heeft beschreven. Of de processie van Echternach: drie stappen vooruit, twee achteruit en dan nog ingewikkelder en vooral: meer onvoorspelbaar.

En toch: Paul legde uit wat dat hij geen wraakgevoelens meer koestert. Wat me nu trouwens opvalt is het gezegde: ‘wraakgevoelens koesteren’. Daar zit iets in van vasthouden aan gevoelens van wraak. Dat is uiteindelijk slopend.

Paul zegt terugkijkend naar dit proces: “Als je vervuld bent van wraak ga je er zélf aan kapot, maar ook alle mensen om je heen, je familie, je buren, je vrienden. Je bent je vrijheid kwijt. Dan vallen er nog meer slachtoffers. Als je verdriet hebt, daar kun je mee door. Verdriet heeft met liefde te maken…”

In een podcast hoorde ik deze week: “Verdriet roept het goede in mensen op, het opzoeken van elkaar, het zoeken en bieden van troost. Mensen die wraakzuchtig zijn roepen juist agressie en afstoting op.”

Paul vertelt dat er door de rechtspraak recht is gedaan aan Maaike als slachtoffer en aan hem als vader. Daardoor kon hij dat gedeelte afsluiten. Dat ging natuurlijk niet in één keer, daar gingen jaren overheen.En in het verwerken van het verdriet nam en neemt zijn kerkelijke gemeente een belangrijke plaats in.

“Verdriet haalt het beste in mensen naar boven: het samen delen, het verbinden met elkaar. Als je dat niet kunt, als je daar geen plek voor hebt om te delen, blijf je gevangene en vallen er dus nóg meer slachtoffers.”

EO: Ik zie je zondag, 10 oktober 2021 

De gefixeerde mindset

Dominees zijn tegenwoordig van alle markten thuis. Zomaar gooide de dominee er zondag een moeilijke psychologische term in tijdens de preek: de gefixeerde mindset. Die term had hij overgenomen van Ben Tiggelaar. 

Maar Tiggelaar had de term ook niet zelf bedacht. Hij diepte deze theorie op uit zijn boeken. Over de mindsettheorie van Carol S. Dweck bijvoorbeeld. Zij spreekt geen Nederlands, maar Engels en heeft het over de fixed mindset. Dweck is hoogleraar psychologie aan de Stanford-universiteit in Californië.

Mindset: hoe denk je over je kwaliteiten?
De mindsettheorie van Carol Dweck gaat over de manier waarop kinderen (en volwassenen!) denken over zichzelf en in het bijzonder over hun intelligentie en kwaliteiten. Het gaat over de overtuiging wat je kunt en of je nog nieuwe dingen kunt leren.

Fixed mindset

Mensen met een gefixeerde mindset (fixed mindset) geloven dat hun persoonlijke eigenschappen vaststaan. Je bent met een bepaalde ‘hoeveelheid’ intelligentie en kwaliteiten geboren en daarmee zal je het de rest van je leven moeten doen. “Wie als dubbeltje geboren wordt, wordt nooit een kwartje”.

Groeimindset

Mensen met een groeimindset daarentegen geloven dat ze zichzelf steeds kunnen blijven verbeteren en ontwikkelen. Je talenten zijn slechts het startpunt; je kunt steeds blijven groeien door hard te werken en ervaring op te doen.

Fixed: minder plezier in het werk

Het ingewikkelde is dat als je er vanuit gaat dat dingen onveranderbaar zijn, dat er dan ook inderdaad maar weinig verandert. Je gaat er namelijk naar handelen. In de organisatiepsychologie is bekend geworden dat mensen die denken dat er toch niets zal veranderen ook met minder plezier in hun organisatie werken. Dat beeld heb ik onlangs ook beschreven aan de hand van samenlevingen waar mensen niet aan het denken worden gezet. Dat is bijvoorbeeld het geval in dictatoriaal geleide regimes.

Jezelf en de ander

De gefixeerde mindset wordt meestal beschreven in relatie tot het zelfbeeld. Maar mensen ontwikkelen ook een mindset als het gaat om het kijken naar anderen. Denk je dat de ander altijd lastig, vervelend, dwars, dom of negatief zal blijven? Of ga je er van uit dat mensen kunnen veranderen?

Mindset en kritiek

Hoe reageren mensen met een gefixeerde mindset op kritische opmerkingen? Ze schieten in de verdediging. Ze zien kritiek als een aanval en dus als een bedreiging.

Hoe reageren mensen met een groeimindset op kritische opmerkingen? Ze zien zulke opmerkingen als mogelijkheden: daar kan ik iets van leren!

Mindset en kennis 

Hoe reageren mensen met een gefixeerde mindset op anderen die kennis van zaken hebben? Daar reageren ze allergisch op. Ze zien die kennis als een bedreiging: ze kunnen er niet tegen als anderen meer kennis bezitten.

Hoe reageren mensen met een groeimindset op kennis van anderen? Daar worden ze door geïnspireerd: wat kan ik van jou leren (met als doel: zodat ik mezelf verder kan ontwikkelen…).

Jezelf als norm

“Klopt wat de schrijver (spreker) zegt met wat ik denk?” Dat kan de eerste reactie zijn op nieuwe informatie. En vervolgens hoor je dan: “Ja, maar…” Dat is een signaal voor een gefixeerde mindset. Als je zo denkt zul je nooit veranderen. Je maakt het voor jezelf onmogelijk om nog iets te willen leren, maar je stelt je eigen denken als norm voor de beoordeling van anderen.

Hoe die gefixeerde mindset nu in de preek van de dominee terecht kwam is nog een ander verhaal. In ieder geval was de preek een pleidooi voor wijd open ramen en deuren in de kerk.  “Als je alles dicht laat wordt het in de kerk muf en gaat de kerk op den duur dood vanwege zuurstofgebrek.”

Grote schoonmaak

Eens per jaar moet ons kerkgebouw grondig worden schoongemaakt. Er is een lijst van vijf bladzijden die allemaal aangevinkt moeten worden en dan is het klaar. Maar zo ver komt het nooit.

Dat ligt niet aan overmatig drankgebruik tijdens de activiteiten. De schoonmakers houden het bij koffie, thee en water. Maar een grote schoonmaak is veel werk. Vooral als er ook nog eens op grote hoogte werk verzet moet worden.

Nu is het kerkgebouw als gevolg van de corona-maatregelen veel minder in gebruik geweest dan in andere jaren, maar ook een gebouw dat je niet gebruikt wordt toch vies. Dat begrijp ik niet, maar het is wél zo.

Schoonmaak van de voorgevel van de kerk

Ik heb het maar laag bij de grond gehouden. Ik heb vijftig stoelen van boven en van ander gepoetst en de trap onder handen genomen. Dat deed ik kennelijk nogal krachtdadig (of ik ben niets gewend), want daarna had ik een pijnlijke pols.

Het was een goede oefening, ook al zegt de apostel Paulus dat de lichamelijke oefening van weinig nut is. Er wordt ook wel gezegd: ‘van generlei nut’. Dat zei ik ook wel eens tegen de gymleraar, maar die kon die opmerking niet waarderen. Terwijl het toch een christelijke school was en hij beter moest weten.

Bij thuiskomst viel ik tijdens het lezen van de krant in een diepe slaap. Toen ik weer wakker werd leek het alsof ik gisteren bezig was geweest met de schoonmaak. Zo kun je dus je leven verlengen. Je maakt twee dagen van één dag en je verdubbelt daarmee het aantal dagen dat je leeft.