Goedereede

Als Lonely Planet ergens reclame voor maakt komen er vervolgens drommen toeristen naar toe. Zóveel dat de sfeer in zo'n plaats er schade door leidt of dat het milieu ernstig overbelast raakt. Gelukkig heeft dit weblog niet die invloed. Dus durf ik best weer eens over Goedereede te schrijven.

Goedereede is een stadje op het eiland Goeree dat één geheel vormt met Overflakkee. Het is een zeer oud stadje: de Romeinen beheerden hier al een haven. Er is zelfs een Romeins fort geweest.

Vanaf de derde eeuw was er sprake van een stijging van de zeespiegel waardoor de omgeving onbewoonbaar werd. Maar toen de zeespiegel weer daalde kwam hier een veilige ankerplaats voor schepen: ‘een goede rede’. Uit die ankerplaats ontstond een nederzetting die in het jaar 1312 stadsrechten kreeg.

De toren van de Sint Catharijnekerk (rond 1400)
Straatbeeld in Goedereede

Het hoogtepunt van Goedereede is de stompe kerktoren die doet vermoeden dat men grotere plannen had. Inderdaad waren er in de 15e eeuw plannen voor een hoge toren annex grote kerk, maar het geld raakte op. Later diende de kerktoren als vuurtoren, er werd letterlijk vuur gestookt op de bovenste verdieping van de toren. De toren raakte buiten vuurtorenbewustzijn toen er op de westpunt van Goeree een nieuwe hoge vuurtoren in gebruik werd genomen.

In de toren is nu nog een Torenmuseum gevestigd. In de toren hangt een klokkenspel van 52 klokken. De beroemde beiaard van de Sint Bavo in Haarlem telt 47 klokken. Ik bedoel maar…

Statige huizen aan de haven

Maar als we de aandacht weer verleggen naar de plaats Goedereede: kijk eens naar die grootse huizen aan de voormalige haven! Het zijn woonhuizen die getuigen van grote welvaart in het verleden. En dat in een minuscuul klein stadje van een paar straten groot in een uithoek van de provincie Zuid-Holland!

Dat rijkdom vergankelijk is hebben de inwoners van Goedereede ook ervaren. Men moest wel hard werken om het hoofd boven water te houden. In 1418, 1421, 1482, 1530, 1570, 1618 en 1682 werd de plaats grotendeels verwoest door óf overstroming óf brand. Daarnaast werd de stad meerdere malen geteisterd door oorlogsgeweld.

Maar ook door oorlogsgeweld werd de stad getroffen: in 1418, in 1490 (door een legertje uit Zevenbergen) en in datzelfde jaar ook nog eens door de Hoeken die met de Kabeljauwen in oorlog waren. Kort daarvoor, in 1482, was een groot deel van de stad in de as gelegd doordat een inwoner vurige as op straat had gegooid. Als je dat allemaal achter elkaar leest dan zie je dat iedere generatie te maken kreeg met enorme rampen.

De pastoor van Goedereede, Adriaen Florisz. Boeyens, is de enige Nederlanders die Paus is geworden: paus Adrianus de Zesde. Zijn woning is nu een hotel geworden, compleet met Pausenkamer.
Kreek achter het oude dorp Goedereede

Vlak na het overlijden van paus Adrianus werd deze streek protestants, met een sterk bevindelijke inslag. De SGP kreeg hier jarenlang veruit de meeste stemmen. Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen won het CDA in Goedereede echter de verkiezingen. Binnen de gemeenteraad van de gemeente Goeree-Overflakkee bleef de SGP naast een lokale partij de grootste partij.

Molen de Windvang

Een bijzondere vermelding komt toe aan de Groep Jan Zwerus met één zetel in de gemeenteraad. Jan Zwerus wilde de hondenbelasting afschaffen omdat die een melkkoe voor de gemeente was geworden. Maar toen hij gekozen was kreeg hij bonje met die andere leden van zijn Groep, die daarop op eigen houtje verder gingen.

De tweeduizend inwoners van Goedereede kunnen twee keer op zondag naar de Catharinakerk, die los van de toren staat of naar het gebouw van de Hersteld Hervormde Gemeente.

Ook de molen de Windvang moet bestudeerd worden. Een alleenstaande moeder scharrelt er wat rond met haar kroost, een stuk of tien kuikens. Het is dus een kip. Vader Haan heeft de drukte van het gezin. voortijdig verlaten Ondanks dit grote aantal raakt moeder kip niet in paniek.

Molen De Windvang dateert van rond 1700 en werd gebouwd als korenmolen. Als er voldoende wind staat laat de molenaar hem op zaterdag draaien voor het publiek. Niks elektrisch, gewoon op windkracht. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

5 gedachten over “Goedereede”

  1. Beste Henk, Als medefietser wil ik nog wel iets kwijt over Goedereede. De laatste keer dat ik er was, een maandagochtend in de coronatijd, was ik per fiets op weg van Westenschouwen naar het NS Station in Rotterdam. In Goedereede had ik trek in koffie (bij mijn meegebrachte boterhammen). Op dat plein met die mooie herenhuizen klampte ik bewoners aan of er ergens koffie te krijgen zou zijn (kennelijk wel corona maar niet alles dicht). Ik moest het maar bij de bakker proberen. Even een paar straten verder. Je raadt het al: alles dicht. Wat ik niet begreep: waarom boden ze niet even koffie aan? Vaak kom je elders wel zulke vriendelijkheid tegen en je kunt er er tijden op teren. Vorige maand nog in Gembloux in België: we kwamen terecht in een huis in staat van ontbinding (werd gerenoveerd, zei onze gastheer), de koffie was vies maar niets kon de hartelijkheid bederven.

    Nou ja, het is niet belangrijk, maar vooral in het buitenland heb ik heel wat gastvrijheid meegemaakt. Goedereede associeer ik sindsdien helaas met die gemiste koffie. Pontje in Rozenburg even later vond ik wel weer top.

    En als ik hier in Zeist de kans krijg, nodig ik vakantiefietsers op de koffie.

    Dag Henk, je schrijft leuk. Hartelijke groet, Agnes

    1. Dankjewel voor je reactie, Agnes. Ja, dan heb je weinig gastvrijheid ervaren. Ik kreeg spontaan koffie aangeboden in het nabijgelegen Haamstede. Jij moet als kind volgens mij ook in Westenschouwen zijn geweest, in 1958 lag daar mijn eerste herinnering aan je oudste broer.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: