Frederiksoord

Toen ik nog jong was kwam ik jaarlijks in Frederiksoord, in het zuidwesten van Drenthe. Mijn oom zaliger, een enigszins roemrucht psychiater, had daar een zomerhuis. De bedoeling was dat de neven uit de familie af en toe het perceel bos uitdunden en de omgezaagde bomen gereed maakten voor de open haard.

De oom heb ik er zelden aangetroffen: hij was van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat aan het werk. De neven konden dus voornamelijk hun eigen gang gaan. Stak de oom alsnog over naar Drenthe, dan deed hij dat met grote haast. Het schijnt dat hij in zijn woonplaats de bijnaam ‘De juichende wielen’ had gekregen.

Het dorp Frederiksoord was een onderdeel van de kolonies die onderdeel vormden van de Maatschappij van Weldadigheid: Wilhelminaoord, Frederiksoord of Boschoord. Ook het dorp Veenhuizen paste binnen het tijdsgewricht, maar daar ging je heen als je het te bont had gemaakt.

Typerende woniningbouw van de Maatschappij van Weldadigheid

In deze streek bevinden zich dus kolonies die bedoeld waren om armoedige mensen uit de grote steden weer op het rechte spoor te krijgen.

Dat viel niet mee: van drie hoog achter in de Amsterdamse Jordaan naar een klein huisje in een bijna onontgonnen gebied. Er werden uiteindelijk zo’n 1400 gezinnen opgevangen. De kolonies kregen ook eigen scholen. Een deel van de arbeidershuizen, woningen voor het personeel, de bakkerij en de slagerij zijn bewaard  gebleven.

Het voormalige postkantoor van Frederiksoord (foto van internet)

De bedoeling was om de heide te ontginnen en er nuttige landbouwgrond van te maken, bijvoorbeeld door haver, rogge of zandaardappelen te telen.

Mensen die zich misdroegen werden uit de kolonie gezet, maar zij stichtten ook weer nieuwe kolonies in de omgeving: de zogenaamde Desperado-kolonies (zoals Nijensleek en Vledderveen). En wie echt te ver ging werd in het gevang gezet – zoals ik al schreef – in Balkbrug of Veenhuizen, waar je vergelijkbare gebouwencomplexen ziet.

Huize Westerbeek in Frederiksoord

De Maatschappij van Weldadigheid stichtte in 1884 de eerste Tuinbouwschool van Nederland in Frederiksoord. De school is inmiddels verhuisd, maar de tuinen zijn er nog, benevens de fruitcollectie van de Noordelijke Pomologische Vereniging. Daar had ik dus nog nooit van gehoord, het betekent: ‘de leer van de fruitsoorten’.

Kater Frits

Het dorp Frederiksoord telt 295 inwoners. Groen Links en de PvdA kregen er bij de vorige verkiezingen de meeste stemmen. Tweederde van de inwoners is 50-plusser. Vandaar het woord ‘Drentenieren’. Je kunt in Frederiksoord niet naar de kerk of naar een supermarkt. Er is wél een brievenbus.

In 2010 had ik een bijzondere ontmoeting van kater Frits in Frederiksoord. Hij viel als een blok voor mijn Gazelle. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: