Manipulatief gedrag

Manipulatie is niet anders dan emotionele chantage. Zelfs peuters zijn daar in zekere zin al toe in staat ('een lief hoog stemmetje opzetten om maar iets lekkers te krijgen). 

Bij emotionele chantage probeert iemand ons te bewegen om iets te doen of laten wat tegen ons eigen gevoel in gaat. Als iemand jou manipuleert doet hij dat vaak niet op basis van objectieve argumenten. Hij bespeelt niet onze cognitie (het denken), maar onze emoties.

Hoe herkennen we manipulatief gedrag?

Overal kunnen we manipulatief gedrag tegenkomen: bij onze familie, vrienden of kennissen, maar ook in de kerk, op school of op de werkvloer.

Het ingewikkelde is dat manipulerende vaak erg sensitief zijn voor de gevoelens van anderen. Daardoor komen ze in eerste instantie sympathiek over: eindelijk iemand die jou begrijpt.

Mensen die anderen manipuleren kunnen ook hulp afdwingen. Bekend zijn de oplichters die je o.a. op TV ziet. Dan gaat het meestal om geld, voor henzelf of voor de nooddruftige dieren. Ze kunnen ook hulp afdwingen door een beroep te doen op jouw hulpvaardigheid. ‘Dat kun jij zo goed, iedereen is zo blij met jou’.

Slachtoffers hebben vaak de eerste tijd (dat kan jaren duren) niet in de gaten dat ze gemanipuleerd worden. Dat heeft vaak ook te maken met het feit dat ze veronderstellen dat ze een goede persoonlijke relatie met de die persoon hebben.

Kenmerken van een manipulerend persoon:

  • werkt op ons gevoel. Hij doet bijvoorbeeld een appel op ons plichtsgevoel
  • spreekt ons gevoel van ijdelheid aan (‘bij jou ben ik aan het goede adres’)
  • werkt op ons schuldgevoel (‘als je dat niet voor me over hebt ben je geen echte vriend’)
  • als we tegenwicht geven hebben we een egoïstisch karakter
  • het manipuleren kan ook tot uiting komen in het beschuldigen en dan weer op een voetstuk zetten (‘ambitendentie’)
  • als de zaken niet gaan zoals gewenst door de manipulator is het onze schuld dat de persoon in kwestie niet lekker in zijn vel zit of zich ziek voelt.
  • dreigt met bezorgen van slechte naam, weglopen, en in extreme gevallen met geweld, zelfdoding enzovoorts.
Soms vinden manipulatieve mensen hun gedrag heel normaal. Ze zijn van huis uit niet anders gewend en zien er daarom vaak geen kwaad in. Manipulatie komt veel voor bij narcistische mensen en bij mensen met een borderline persoonlijkheidsorganisatie. 



Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: