We gaan Schelden (5)

Jarenlang was ik van plan om het dorp Doel te bezoeken, maar elke keer weer bereikte ik dat Doel niet. 
Straat en parochiekerk in Doel

De veerpont van Doel naar Fort Lillo werd opgeheven, er is geen fietstunnel naar Doel en de omweg via Antwerpen bleek een te lange omweg. Toen ik toch een keer dichter in de buurt was begon het steeds harder te waaien. Het doel mocht dus niet bereikt worden. Maar onder de bezielende leiding van Tineke is het uiteindelijk tóch gelukt.

Van Prosperdorp naar Doel is maar zes kilometer. Maar voordat je Doel binnen fietst zijn er slagbomen en waarschuwingsborden, alsof je een militair vliegveld nadert. Automobilisten moeten zich melden bij een receptie. Doel is dus geen gewoon dorp. Doel is het Ruigoord van België, waar slechts een klein aantal mensen stand heeft gehouden temidden van de alsmaar oprukkende havens.

Door bomen en struiken bijna helemaal overwoekerde villa in Doel

Ooit was Doel een welvarend boerendorp. Vanaf de 13e eeuw werd hier turf gewonnen. Maar net zoals bij de winning van aardgas: aan het onttrekken van veen aan de bodem hing een prijskaartje. Het gebied werd steeds kwetsbaarder voor overstromingen en in 1583 vond een watersnoodramp plaats waarbij bijna alle turfwinningsprojecten verloren gingen. Daarna ontstond er oorlog tussen de Hollanders en de Spanjolen en werd het gebied onder water gezet. De omgeving van Doel viel volledig ten prooi aan de getijden.

In 1614 gaven de Staten van Holland toestemming om de omgeving van Doel te bedijken. Zo ontstond, geheel in de lijn van de planologie van Leeghwater, een rechthoekig bedijkt gebied met Doel als belangrijkste kern. Het rechthoekige stratenpatroon is uniek voor België.

Molen op de dijk in Doel

De bevolking leefde vredig en agrarische voort met twee onderbrekingen door twee wereldoorlogen (over de Franse tijd kon ik niets vinden). De vijand kwam uit onverdachte hoek: in 1968 vaardigde de gemeente Antwerpen een bouwverbod voor Doel uit. Het hele gebied was voorbestemd om haventerrein worden. Dat was het begin van het einde. er ontstond leegloop, want het dorp had weinig perspectief meer. In 1978 werd besloten dat er in Doel toch weer gebouwd mocht worden: de havens van Antwerpen zouden rond Doel gegraven worden en het dorp kon een groene zone worden. Maar het was al te laat.

Straat in Doel met de kerncentrale op de achtergrond

Ondertussen leidden onduidelijke politieke beslissingen en juridische blunders tot grote vertragingen bij de aanleg van de havens. Dat maakte de toekomst van het dorp nog altijd ongewis. Het eiste zijn tol bij de bewoners, die verdeeld raakten in een deel dat wenste te blijven en een deel dat een duidelijke en billijke onteigeningsregeling eiste. 

De plaats liep in hoog tempo leeg, omdat wonen met zoveel spanningen en zo’n ongewis perspectief een aanslag doet op de leefbaarheid. Momenteel wonen er nog tien mensen in Doel. Ramen en deuren van de huizen zijn dichtgetimmerd. Doel is een spookdorp geworden, dat nochtans en desalniettemin veel bezoekers trekt.

Vorig jaar bezocht het programma Reizen Waes Vlaanderen het bijna leegstaande dorp Doel en interviewde er de laatste bewoners. Die documentaire is nog terug te kijken. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: