Neuromythes

Af en toe valt me op dat zodra het woord 'brein' valt dat dat dan het einde van alle tegenspraak schijnt te zijn.

Of dat als iemand begint over een neurologisch bewezen oorzaak, dat dat dan allemaal waar zou zijn. Pubers hebben een puberbrein en omdat ze zo’n puberbrein hebben zijn ze tot van alles niet (of juist wél) in staat.

Kennelijk zijn neurologie en neuropsychologie boven alle andere wetenschappen verheven. Je brein is zo aangelegd dat je wel moet gaat roken, een misdadiger moet worden, niet stil kunt zitten of erg muzikaal moet zijn.

Neurologie is niet altijd waar

Pedro de Bruyckere en Casper Hulshof (in: Jongens zijn slimmer dan meisjes, 2013) schrijven dat datzelfde verschijnsel zich ook in het onderwijs voor doet. Ze constateren dat er allerlei rapporten zijn verschenen over de relatie tussen brein en onderwijs, met af en toe allerlei onwaarheden als gevolg. Dat noemen ze neuromythes: ideeën die voor waar worden gehouden, terwijl de wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt.

Interessant is in dit verband een onderzoek waaruit blijkt dat als er allerlei neurologische verklaringen voor gedrag worden gegeven, dat mensen dan veel eerder geneigd zijn om het onderzoek voor waar te houden. Allerlei onnodige en onjuiste details met neurologische verklaringen werden als juist gezien, omdat men dacht: als het over het brein gaat, dan moet het wel waar zijn.

Neurologie kan een toegevoegde waarde hebben, maar niet meer dan dat. Eén van de redenen is dat we nog gewoon te weinig weten van de neurologische ontwikkeling van de hersenen. Je kunt dus niet zomaar zeggen: als er ‘dit’ gebeurt heeft het ‘dat’ tot gevolg.

Oorzaak en gevolg

Volgens mij speelt ook nog een ‘kip’ en ‘ei’ probleem een rol. Wie zegt er dat je aan de drank gaat omdat je genetisch of neurologisch een bepaalde aanleg hebt? Het kan toch ook zo zijn dat je drinkt en dat dat vervolgens leidt tot een bepaalde bedrading in de hersenen? Als je dat beter wilt onderzoeken zul je longitudinaal onderzoek moeten doen, bijvoorbeeld 1000 kinderen moeten volgen van 0 tot 30 jaar, er raken er 48 fors aan de drank: hadden die kinderen vooraf ook een specifieke aanleg in de hersenen?

Voorbeelden van neuromythes

Als bekende neuromythes binnen het onderwijs noemen de auteurs:

* we zijn goed en worden steeds beter in het multitasken

* we gebruiken maar 10% van onze hersenen

* de linkerhersenhelft is analytisch, de rechter hersenhelft is creatief

* met brain games kun je je hersenen trainen

* mannen hebben een ander soort brein dan vrouwen

* we kunnen leren tijdens het slapen

* baby’s worden intelligenter met klassieke muziek

* we denken het meest helder als we onder druk staan.

Wat die onbenutte 90% van onze hersenen: wacht maar totdat ik die ga gebruiken, dan heb ik opeens een IQ van rond de 1000! Dan zullen jullie nog eens opkijken van de inhoud van dit weblog!

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: