Borderline bij kinderen (2)

Persoonlijkheidsstoornissen worden in de DSM-5 (APA, 2013) omschreven als duurzame patronen van ervaringen en gedragingen die zich uiten op gebieden als cognities, emoties, impulsbeheersing en relaties. 

Dat klinkt ingewikkeld, want ook mensen zonder persoonlijkheidsstoornissen hebben duurzame patronen van ervaringen en gedragingen. Het sleutelwoord is dat ‘duurzaam’. Als je een dag van slag bent en niet meer na kunt denken is dat geen persoonlijkheidsstoornis. Het is mogelijk een kater.

2. En dan volgt het tweede deel: die patronen zijn stabiel door de tijd, eveneens in verschillende situaties en ze zijn begonnen in de adolescentie of in de vroege volwassenheid. Je hebt niet alleen een narcistische persoonlijkheidsstoornis op je werk, maar ook in je vrije tijd. En die stoornis begint niet op je 59e, hij was er al vanaf het einde van de puberteit.

3. Het derde punt is dat jij en je omgeving er hinder door ondervinden. Een narcist op een eiland waar hij de enige inwoner is voldoet niet aan dat criterium.

Daarnaast kan een classificatie persoonlijkheidsstoornis alleen worden toegekend als de definiërende kenmerken eerder dan op volwassen leeftijd zichtbaar zijn geworden, kenmerkend zijn voor iemands functioneren op lange termijn, en niet uitsluitend optreden in het beloop van een andere psychische stoornis.

Welja, maak het maar weer ingewikkeld. Vrij vertaald betekent dit dat bijvoorbeeld kenmerken van borderline er mogelijk al waren voor de adolescentie. Maar dan moet je ook wel goed in de gaten houden of ze niet behoorden bij een ander probleem. Dat zou bijvoorbeeld de puberteit kunnen zijn, die voor sommige mensen nogal stormachtig schijnt te verlopen.

Bij jongeren noemt men als kenmerken voor een Borderline Persoonlijkheidsstoornis (DSM V):

  • instabiele persoonlijke relaties
  • een instabiel zelfbeeld (‘himmelhoch jauchzend oder bis zum Tode betrübt’)
  • heftige emoties
  • een grote mate van impulsiviteit
  • periodes van leegte en depersonalisatie
  • intense verlatingsangst
  • intense relaties aangaan en die even plotseling weer verbreken
  • zelfbeschadigend gedrag
  • suïcidepogingen doen,
  • veel alcohol en/of drugs gebruiken
  • en zich op seksueel gebied risicovol gedragen.

Het zal duidelijk zijn: veel jongeren vertonen milde kenmerken van een borderline persoonlijkheidsstoornis. De vraag is welk gedrag normaal is (passend bij de fase van de ontwikkeling) en wanneer we moeten gaan spreken van een persoonlijkheidsstoornis.

Ik vind het bovenstaande overzicht dan ook weinig overtuigend. Wél kun je achteraf (in de loop van de volwassenheid) constateren dat de puberteit en de adolescentie heftig zijn verlopen en dat die heftigheid in de loop van de volwassenheid kennelijk niet veel minder is geworden.

En terugkijkend naar de vroegere ontwikkeling: naar mijn mening verklaart de zogenaamde gedesorganiseerde gehechtheid op jonge leeftijd veel van de latere borderline-problematiek. Borderline lijkt wel in het verlengde te liggen van een onveilige hechting op jonge leeftijd. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: