Borderline Revisited (2)

Het tweede kenmerk van de borderline persoonlijkheid is de wanhopige zoektocht naar meneer of mevrouw Perfect. 

Criterium 2. Instabiele en intense interpersoonlijke relaties, met plotselinge veranderingen in attitude ten opzichte van de ander.

Deze duidelijke verandering in houding ten opzichte van de ander tekent zich in zwart-wit af. Het gaat van idealisering tot devaluatie en van klampende afhankelijkheid naar isolatie en vermijding. Daarnaast is er sprake van een voortdurend patroon waarbij anderen worden gemanipuleerd.

Mensen met een borderline persoonlijkheid kunnen erg zelfverzekerd over komen. Ze weten alles zeker. Maar dat is slechts schijn. Ze zijn in werkelijkheid enorm afhankelijk van de goedkeuring door de ander. Daarin is een forse overlap met de ‘verborgen narcist’. De laatste zal echter minder claimen. De persoon met borderline is de patiënt die graag de psychiater belt buiten kantooruren. de redder in de nood moet immers altijd beschikbaar zijn, ‘anders heb ik geen leven meer’.

De persoon die op een voetstuk wordt gezet valt daar opeens hard af op het moment dat hij of zij niet meer aan het ideaalbeeld voldoet. De psychiater die niet meer buiten werkuren wil worden gebeld is opeens een waardeloze psychiater. Het gebeurt regelmatig dat er vervolgens een klacht wordt ingediend en dat het tot een tuchtzaak komt. Als er niet aan de wensen wordt voldaan wordt dat niet ervaren als een regel die nu eenmaal voor alle patiënten geldt, maar het wordt ervaren als een persoonlijke afwijzing. Soms laat zo’n patiënt nooit meer iets van zich horen.

Het kan ook gebeuren dat er een kat-en-muis-spel ontstaat, waarbij de patiënt op onverwachtse momenten toch weer opduikt. Aan de ene kant is er de diepe behoefte om verzorgd te worden, aan de andere kant de continue angst om door emoties verzwolgen te worden. De behoefte aan nabijheid en de angst het eigen ‘ik’ te verliezen zijn in een continue strijd met elkaar.

Een man die een relatie aan ging met een vrouw met borderline (de titel van het boek ben ik vergeten) beschrijft hoe de vrouw aan de ene kant permanent uitdagend was op seksueel gebied en extreme wensen had, maar aan de andere kant ontzettend bang was dat hij het initiatief zou nemen. 

Een relatie met een persoon met een borderline persoonlijkheidsorganisatie is spannend vanwege de intense emoties, maar ook vanwege het vaak optredende manipulatieve gedrag. De persoon met borderline stelt steeds hogere en vaak onrealistische eisen. “Als je écht van me houdt, dan….”

Aan de andere kant staan mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis bekend om hun lichamelijke klachten. Hypochondrie is hen vaak niet vreemd. Het wordt ook wel ‘een pijntje hier en een pijntje daar’ genoemd, maar dat pijntje kan ook dramatisch worden uitvergroot.

Al voor de derde keer was een partner van de vrouw plotseling en spoorloos verdwenen. Volgens haar waren de mannen 'er met een ander vandoor gegaan'. Ze voelde zich echt slachtoffer van die mannen. "Altijd hetzelfde met mannen. Mannen kun je niet vertrouwen, alleen dieren." Totdat een ex van haar was opgespoord. Hij was door haar vergiftigd, had dit overleefd, was weg gegaan, maar had geen aangifte willen doen. De vrouw had na een gesprek haar telefoon laten liggen op het politiebureau. De politie wilde namelijk weten hoe het met de beide andere exxen zat. De volgende ochtend kwam ze met ferme pas het politiebureau binnen. Ze kwam haar telefoon halen. Toen de politieagent vertelde dat hij een verder gesprek met haar wilde hebben vanwege het getuigenis van de eerste ex zeeg ze ineen. Ze had al dagen vreselijke last van haar rug en had bijna niet kunnen lopen.  Anderen hadden boodschappen voor haar moeten doen. De rest van de tijd van het arrest was ze rolstoelgebonden. Meerdere artsen en neurologen werden geraadpleegd, want elke keer weer moest een medische oorzaak worden uitgesloten. Ook bleek ze opeens veganistisch te zijn geworden, terwijl ze de eerste dag op het politiebureau twee broodjes met ham had besteld. 

Het bovenstaande is uiteraard een zeer extreem voorbeeld. Het vergroot uit wat borderline met iemand kan doen. De vrouw bleek plannen klaar te hebben liggen om haar eerste ex alsnog uit de weg te ruimen. Dat gebeurde nadat ze een poging had ondernomen om opnieuw een relatie met hem aan te gaan. Toen hij dat niet meer wilde wilde ze haar eerste poging ‘af maken’. Om dat voor elkaar te krijgen had ze inmiddels een vierde vriend gevonden. Maar deze vond het plan te riskant. Hij deed niet wat zij zei en werd dus ook aan de kant gezet.

Nogmaals: een enorme uitvergroting dus. In relaties met mensen met borderline zit – door de heftige emoties van het aantrekken en afstoten – veel spanning, maar extreem geweld vormt een uitzondering. Wel heb ik in een eerdere serie beschreven dat vrouwen met ernstige borderline-problematiek in combinatie met enkele andere factoren (zoals krenking en grote problemen met de emotieregulatie) tot extreem geweld in staat zijn.

De hoofdlijn van dit verhaal komt uit het artikel "Clinical Definition of Borderline Personality Disorder", waarvan ik de bron helaas niet meer kan achterhalen. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Borderline Revisited (2)”

  1. Een ander extreem voorbeeld is mijns inziens de dame die nu zo in het nieuws is. Iemand die ook door roeien en ruiten gaat en van geen ophouden weet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: