Persoonlijkheidsstoornis en geweld (5)

Volgens Richard Howard (2015) is een persoonlijkheidsstoornis op zichzelf geen verklaring voor het gebruit van geweld. Er moet meer aan de hand zijn. 

Tegenwoordig wordt het onderscheid gemaakt tussen de ‘overt’ narcist en de ‘covert’ narcist. De overt narcist kennen we: dat is vooral theater. De covert narcist herken je veel moeilijker. Dat kunnen stille, meegaande mensen zijn. Eén van hun belangrijkste kenmerken is de extreme gevoeligheid voor waardering en goedkeuring. En daarmee ook de gevoeligheid voor krenking.

Het is deze ‘covert’ narcist die onverwachts zeer gewelddadig uit de hoek kan komen. Dan lees je bijvoorbeeld achteraf: ‘Het was een onopvallend persoon in de wijk. Hij ging een beetje zijn eigen gang. Hij was vriendelijk en behulpzaam. Zou hij zóiets kunnen doen?’

Waarschijnlijk is er dan sprake geweest van een opeenstapeling van allerlei vormen van krenking geweest. Bijvoorbeeld: een contract wordt niet verlengd, afgewezen worden voor een meisje, zich niet gewaardeerd (voelen) door een familielid.

Terwijl bij de ‘overt’ narcist de drempel naar acting out lager ligt (ook vanwege het zoeken naar spanning) gaat het bij de ‘covert’ narcist veel meer om een opstapeling. Uiteindelijk stroomt de emmer over. Er is een trigger en dan gaat het gebeuren. Meestal niet meteen, maar na een tijdje.

De uiteindelijke trigger is dan vaak een waanidee (‘delusional ideation’). Het is de stalker die zeker weet dat een vrouw verliefd op hem is. Ze wijst hem keer op keer af, maar dat kan niet waar zijn, want ze is toch écht verliefd op hem.

Deze denkstoornissen spelen mogelijk vaker een rol dan we geneigd zijn te denken. Ze zetten zich vast in het hoofd en ze zijn bijna niet meer uit te wissen. Het speelt bijvoorbeeld een rol bij tal vanm (v)echtscheidingen, waarbij de ene partner zeker weet dat de andere partner vreemd is gegaan, de kinderen mishandeld heeft enzovoorts. In feite heeft de persoon in kwestie zichzelf gehersenspoeld.

Verborgen, covert narcisme vormt dus op zichzelf geen verklaring voor geweld. Er moet sprake zijn van gekrenkte ervaringen en dus ook van wraak. De uiteindelijke trigger lijkt te zitten in waangedachten, dus in een vorm van denkstoornis. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: