Persoonlijkheidsstoornis en geweld (3)

Het verband tussen persoonlijkheidsstoornis en geweld is niet zo eenduidig als het vanaf de buitenkant lijkt. 

We denken te gemakkelijk dat als iemand een persoonlijkheidsstoornis heeft, dat dat ‘dus’ leidt tot geweld. Maar zo zit de wereld niet in elkaar. Er is sprake van een toenemend risico, met name bij de antisociale persoonlijkheid en bij de borderline persoonlijkheidsstoornis, maar er zijn meer factoren in het spel.

Combinatie van stoornissen

  1. Zo blijkt uit een onderzoek dat er bij mensen met een antisociale of borderline persoonlijkheidsstoornis drie maal zo vaak sprake is van verbale en fysieke agressie.

2. Maar als we kijken naar de combinatie van de antisociale en borderline persoonlijkheidsstoornis is de kans dertien maal zo groot, vergeleken bij de ‘normale’ populatie.

Opmerkelijk is dat vrouwen in een klinische setting de meeste agressie vertoonden waarbij dus de combinatie van de antisociale persoonlijkheidsstoornis en de borderline persoonlijkheidsstoornis de meest heftige variant vormde. En die combinatie komt bij psychiatrische opnames vaak voor.

De antisociale persoonlijkheid kenmerkt zich o.a. in acting out (de boosheid wordt naar buiten toe gericht), terwijl bij borderline de boosheid naar binnen toe wordt opgeslagen. De uitingen zie je dan bijvoorbeeld vaak in de vorm van zelfverwonding. De combinatie tussen beide aspecten maakt de persoon in kwestie bijzonder licht ontvlambaar. Het is deze heftigheid die maakt dat de opvoeding van kinderen door ouders met een persoonlijkheidsstoornis risicovol is voor het kind.

Andere factoren

Er zijn nog tal van andere onderliggende factoren, waarbij je je af kunt vragen wie de kip en wat het ei is. Was iemand al gevoelig voor het ontwikkelen van een persoonlijkheidsstoornis en kwam hij vervolgens in het ‘verkeerde circuit’ terecht? Of staan die aspecten los van elkaar?

Een paar voorbeelden:

  1. In het Verenigd Koninkrijk liet onderzoek zien dat het meemaken/ ervaren van geweld vanaf jonge leeftijd sterk drempelverlagend werkt bij het vertonen van agressie.

2. Hetzelfde geldt voor het lid zijn van een ‘gang’, in eerste instantie bij jongens, maar uiteindelijk ook bij meisjes. Slecht voorbeeld doet slecht volgen.

3. Amerikaans onderzoek wijst daarnaast in de richting van een samenhang tussen etniciteit en geweld in combinatie met een persoonlijkheidsstoornis.

4. Mensen die eerder gediagnosticeerd werden met een psychose (,2,9 maal), met een angststoornis (1,8 maal0 of met een alcoholprobleem (1,6 maal) zijn eveneens vatbaarder voor agressie. Als er daarnaast sprake is van een persoonlijkheidsstoornis werkt dat als aanjager op het daadwerkelijk laten zien van geweld.

De kans dat iemand verbaal of fysiek geweld vertoont:

> wordt vergroot door de aanwezigheid van een persoonlijkheidsstoornis.

> Hoe ernstiger de graad van de stoornis, des te groter de kans op agressie.

> De combinatie van de antisociale persoonlijkheidsstoornis en de borderlinepersoonlijkheidsstoornis maakt de kans op het gebruik maken van geweld vele malen groter.

> Ervaringen met agressie in de vroege jeugd vergroten de kans op agressie

> Deelname aan een groep waarbij agressie normaal gevonden is drempelverlagend bij het gebruik van fysiek geweld.

> Er is verschil tussen mannen en vrouwen en in etniciteit in het daadwerkelijk vertonen van geweld binnen de klinische setting waarbij bij ernstige psychopathologie vrouwen vaker geweld laten zien.

Er is dus sprake van een multidimensionele verklaring. Het verband tussen een persoonlijkheidsstoornis en het vertonen van geweld is niet één op één. De kans dat iemand daadwerkelijk geweld vertoont wordt veel groter naarmate er meerdere factoren in het spel zijn die allemaal drempelverlagend werken. Die combinatie vormt de werkelijke aanjager van het geweld.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: