Zondebokken in de zorg

Eén van de meest bizarre medische tuchtzaken uit het afgelopen jaar is die van een Specialist Ouderen Geneeskunde ('verpleeghuisarts') die een berisping kreeg omdat ze een medische fout had gemaakt. 

Alle artsen maken fouten. Soms wordt er werk van gemaakt. Dat overkwam deze arts. Maar wat was er aan de hand? Ze werkte dag- en nacht onder veel te grote werkdruk op vier locaties. Andere collega’s waren al vertrokken naar elders. Zij was gebleven omdat er anders niemand meer was voor de patiënten.

Je zou denken dat het Medisch Tuchtcollege dan haar situatie in de context van de chaos binnen de organisatie zou beoordelen. Maar dat gebeurde niet. Danka Stuijver schrijft dan ook in de Volkskrant (12 mei 2022): “Zorgverleners zijn vaak de zondebokken in een slecht functionerend zorgsysteem.”

In de USA maakt het medisch tuchtrecht het nog veel bonter. Een 38-jarige verpleegkundige had een medicijnvergissing begaan, waardoor een 75-jarige patiënt was overleden. Maar: de fout die ze had gemaakt was mede ingegeven door het beleid van de organisatie. Het computersysteem zat zo complex in elkaar dat de directie had opgedragen om meldingen van het systeem niet allemaal voortdurend langs te lopen om tijdverlies te voorkomen.

Het prestitieuze VanderBilt-ziekenhuis in Nashville ging echter vrijuit, maar de verpleegkundige mag nooit meer in de zorg werken en ze krijgt als bonus een gevangenisstraf tot acht jaar.

Ziehier de ontwikkelingen in het medisch tuchtrecht. Er moet een zondebok worden gevonden, maar dat is niet de organisatie. Hoe groter de organisatie, des te beter zijn de advocaten die ze in kunnen huren. De zondebok is dus de kwetsbare zorgverlener.

Eenzelfde risico gaat zich voordoen op de Eerste Hulp. Artsen zijn daar verantwoordelijk voor het door hun gegeven advies, maar de SEH’s staan op instorten.

In de USA hebben tientallen zorgverleners ontslag genomen naar aanleiding van de veroordeling van de verpleegkundige uit Nashville. Ik ken ook twee artsen die de verantwoordelijkheid op deze manier niet meer willen dragen. De zondebokkencultuur maakt de gezondheidszorg ziek. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

3 gedachten over “Zondebokken in de zorg”

  1. Zoals ik al eerder schreef moet alles steeds groter worden, want beter. Wat de organisatiestructuur kenmerkt in zorgorganisaties en zeker in heel groten, is dat het vergelijkbaar is met een knikkerbaan. De klacht komt bovenaan de knikkerbaan binnen en het is niet moeilijk te bedenken waar de klachtenknikker gaat uitkomen. Henk50 en ik hebben voor de grootste zorgmoloch van het Nederland gewerkt. Wij weten beiden hoe de knikkers rollen.

  2. De wereld gaat aan vlijt ten onder. Max Dendermonde, 1954. Dystopische titel.

    Ik houd mijn hart vast. Alles is nu zo gecompliceerd en met elkaar verknoopt, dat er weinig tot niets mogelijk is. En altijd wel iemand die naar de rechter stapt en zand in de machine gooit.

    De met zonnepanelen opgewekte stroom kan men niet kwijt op het net, want dat is te beperkt. Bijbouwen kost tijd, o.a. wegens de “stikstof”. Nieuwe wijken kunnen derhalve niet worden gebouwd, want geen stroom beschikbaar.

    En die 150 trekpoppen in de Tweede Kamer doen hun dansjes rond gewiste SMS-jes. De volgende stap is dat alle telefoongesprekken moeten worden opgeslagen. Want wat is het verschil tussen een mondelinge mededeling en een kort berichtje?

    Ooit bedacht hoeveel digitale opslagcapaciteit dat gaat kosten, waar die datacenters moeten komen te staan, waar hun stroom vandaan moet komen en hoe het dan zit met de “stikstof”? En het Russische gas voor de centrales?

    Gordiaanse knoop die ons allen wurgt op zoek naar een Alexander (niet zijnde Pechtold).

  3. Hedentendage in o.a. de zorg met de onderbezetting van personeel.

    Zou je denken de zondebokken raken ook een keer op !

    Maar nee !

    De zoektocht vanuit de “organisatie directies” naar de zwakste, de meest kwetsbaarste werker duurt ongenadig voort !

    Want zondebokken zijn méér nodig dan ooit tevoren !

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: