Beleefde tijd en kloktijd

Ooit schreef ik een artikel voor een krant over de vraag waarom mensen zo ontzettend mopperen op vertragingen bij het spoor. Drie minuten langer wachten lijkt kennelijk een eeuwigheid.

De mensen denken wel eens dat de treinen ‘voor de oorlog’ veel meer punctueel reden. Maar van een oom heb ik begrepen dat de spoorwegen bewust ruimte in de aankomsttijd lieten. Er stond in het spoorboekje dat de trein om 10.15 uur aan zou komen op station Arnhem, maar dat was met gemak 10.10 uur. Dan heb je veel minder kans op moppers. Zodra er een te exacte tijd wordt opgegeven gaan mensen ‘op de minuut nauwkeurig’ rekenen.

Overigens zit er in de huidige dienstregeling op een aantal stations ook een marge ingebouwd. De trein komt bijna standaard vroeger aan dan in het spoorboekje staat vermeld. Zo haal ik op Rotterdam Centraal regelmatig een overstap die ik volgens het spoorboekje helemaal niet kan halen.

Waarom duren die laatste minuten van het jaar altijd zo lang? Als vijf minuten verstrijken heb je het meestal nauwelijks door. Behalve de laatste vijf minuten van het jaar. Beeld je eens in dat je in het ziekenhuis ligt. Je kunt niet slapen. Wat duurt zo’n nacht dan eindeloos lang! Dan is de nachtzuster een reddende engel. En de twee minuten dat de tandarts je kies aan het boren is duren ook een eeuwigheid.

We hebben het hier over het verschil tussen ‘kloktijd’ en ‘beleefde tijd’. Als je moet wachten duurt de tijd altijd langer dan wanneer je bezig bent. Er zijn allerlei onderzoeken gedaan waarbij aan mensen gevraagd wordt hoe lang iets duurde. Bijna altijd zitten ze er behoorlijk naast. We slagen er nauwelijks in om onze beleefde tijd in kloktijd om te zetten.

Vorige week maakte ik een situatie mee waarbij ik me opeens weer realiseerde dat ik last had van verlengde beleefde tijd. Ik zat in een overvolle trein en kon geen kant uit. Ik realiseerde me opeens dat het feit dat ik geen kant uit kon alleen al maakte dat de treinreis voor mijn gevoel langer duurde. Ik had geen controle meer over de situatie.

Het zou wel eens zo kunnen zijn dat - als je het gevoel hebt dat je geen invloed hebt - de tijd langer duurt dan wanneer je wel invloed hebt. Zonder controle-ervaring wordt het meer ervaren als 'wachten'. Het is één van de factoren die leiden tot het langzamer verstrijken van de tijd...

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: