Twee drogredeneringen

Twee drogredenen die door Paula Steenkamp worden besproken in haar boekje over drogredenen zijn de cirkel-redenering en de guilt by association-redenering.

De cirkelredenering is een logisch klinkende redenering die eigenlijk niets zegt. Je zegt: “Er ligt iemand in de gracht.” De ander reageert: “Niks aan de hand, want hij kan zwemmen. Iemand die niet kan zwemmen gaat niet in de gracht liggen.”

Een cirkelredenering die Paula Steenkamp behandelt is het momenteel veelgehoorde verhaal van het immuunsysteem. “Als je immuunsysteem goed functioneert word je niet ziek. Mensen die toch ziek worden hadden geen goed werkend immuunsysteem.” Je kunt op zo’n opmerking reageren met een nóg simpeler ondertiteling: “Dus als je gezond bent word je niet ziek, want als je wel ziek wordt was je niet gezond. Maar wat wil je hier dan mee zeggen?”

De guilt by association-redenering: je veroordeelt iemand op grond van een bepaalde persoonlijke eigenschap of een bepaald kenmerk dat verder niet met de inhoud te maken heeft.

Zo vertelde iemand dat Bill Gates niet te vertrouwen was, want zijn vader was directeur van een abortuskliniek. Dit is een guilt by association-redenering van de bovenste plank.

“Maxima’s vader was fout tijdens de dictatuur van Videla. Waarom zou ik haar dan wél moeten vertrouwen?” De weerlegstrategie is dat je wijst op iemands persoonlijke verantwoordelijkheid. “Maxima is haar vader niet, ze heeft haar eigen verantwoording af te leggen.

Dit is iets wat duizenden keren per dag op Twitter gebeurt. Het is eigenlijk het verhaal van ‘waar rook is, daar is vuur’. Er is ook een omgekeerde variant van. Dan betuig je iemands onschuld door op een vergelijkbare manier een associatie te maken. “Trump gaat respectvol met zijn dochter om, dus hoe zou hij dan andere vrouwen wel eens onheus kunnen bejegenen?”

En zo staan er nog 41 varianten in dit boekje. Goed om over na te denken, al vind ik ze soms best ingewikkeld. Naar aanleiding van Paula Steenwinkel: Drogredenen herkennen en weerleggen (Boom, 2021)

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: