SOLK

Heb je zes jaar lang medicijnen gestudeerd, blijk je heel veel niet te weten. Maar liefst bijna de helft van de lichamelijke klachten die mensen ervaren blijft medisch onvoldoende verklaard, schrijft psycholoog  Bart Gooijer. 

Uit een onderzoek kwam dat 9 van de 10 Nederlanders aan gaf ‘in de afgelopen twee weken minstens één fysieke klacht te hebben gehad’. Dat heet PHPD: oftewel Pijntje Hier, Pijntje Daar. Een collega van mij sprak de gevleugelde woorden: “Boven de veertig is het leven één groot lichamelijk lijden.” Ga er maar aan staan…

Maar hoe zit het met die medisch niet te verklaren klachten? Die werden vaak geschaard onder het kopje ‘psychosomatisch’. En psychosomatisch was dan weer hetzelfde als ‘het zit tussen de oren’. En als het tussen de oren zit is het aanstellerij. Maar veruit de meeste lichamelijke klachten hebben niet met aandacht of aanstellerij te maken. Het zijn echte klachten, waar echter geen lichamelijke oorzaak voor te vinden is.

Even terzijde: ik maakte ooit een opmerking tijdens de les dat alle hoofdpijn tussen de oren zit. Daar werd een cursist nogal boos over. Hij vatte mijn opmerking figuurlijk op, en ik maakte een letterlijke opmerking: je hoofd zit nu eenmaal tussen je oren...

Artsen hebben een speciale naam voor klachten waar ze geen lichamelijke oorzaak voor kunnen vinden. Het zijn de SOLK’s: Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten.  Een dokter heeft natuurlijk ook liever dat hij (zij) weet wat er aan de hand is, maar met de huidige stand van zaken van de medische wetenschap weten we nog altijd bar weinig. En vooral de werking van de hersenen is nog voor 80% een groot vraagteken.

Wat we wel weten bij mensen met deze klachten is dat vermoeidheid, stress of een sociaal ingrijpende gebeurtenis vaak een uitlokkende factor zijn. Je raakt uit balans en daar reageert je hele lichaam op.

Daarnaast lijkt het er op dat mensen die vaak last hebben van medisch niet verklaarbare klachten ook meer moeite hebben met het herkennen van hun eigen gevoelens en om deze te onderscheiden van lichamelijke gewaarwordingen. Dat is dan weer voer voor niet alleen de huisarts, maar ook voor de psycholoog of de fysiotherapeut.

Een inmiddels 58-jarige man liep twee jaar lang rond met ernstige pijnklachten in de buik en de onderrug. Twee familieleden waren overleden aan prostaatkanker. Hij was erg bang dat hij 'het ook aan zijn prostaat had'. De pijn werd zo hevig dat hij niet meer kon fietsen en nog maar halve dagen werkte. De huisarts en de specialist konden niets vinden. Dat maakte de man alleen nog maar banger. Uiteindelijk bleek dat de angst voor prostaatkanker bij hem de pijn had veroorzaakt. Toen hij zijn stressvolle reactie op de ziekte van beide familieleden beter onderkende verdween ook de pijn. Hij fietst weer lange afstanden en is hele dagen aan het werk...

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

4 gedachten over “SOLK”

    1. @ Dat ben ik helemaal met je eens, Kees. En hoewel ik heel tevreden ben over de huisartsen die we als gezin hebben gehad: soms zaten ze er duidelijk naast… De goede huisartsen herken je volgens mij aan het feit dat ze dat ook durven toe te geven.

  1. Een man had jarenlang last van pijntjes. De pijn werd met de jaren heviger en hij kon er niet meer van slapen. De huisarts schreef een slaapmiddel voor. De lichamelijke klachten stapelden zich op en de arts noemde dit “vage klachten”. Voor de man waren ze niet vaag. Hij kon alles precies omschrijven en de pijnlijke gebieden aanwijzen. Op zoek naar een sterke pijnstiller vond hij illegale middelen. Het verbod bracht hem naar de drugshulpverlener, die stelde dat zijn klachten verholpen zouden zijn als hij met het middel stopte. Het lukte te stoppen, maar nu was de pijn ondraaglijk geworden. Hij vroeg om bloedonderzoek, doorverwijzing naar een internist. De arts vond daar onvoldoende aanwijzingen voor. De man die altijd slank was geweest werd plotseling dikker. De arts meende dat hij nu gezond aan het worden was. De man kreeg ineens een onwaarschijnlijk dikke buik. Volgens de arts was dat normaal voor mannen als ze op leeftijd kwamen. Een vervangend arts schreef een verwijzing naar een internist. Deze wilde eerst een serie gesprekken voeren. Ondertussen begon de man steeds meer op te zwellen. Er werd na jaren een interne scan gemaakt. De radioloog was niet in staat organen te vinden op de plaats waar ze normaal horen. Na vele zinloze gesprekken bracht ik de opgezwollen man naar de eerste hulp van het ziekenhuis. De man werd opgenomen en stierf enkele weken later aan “agressieve snel uitgezaaide kanker”. In werkelijkheid had het hele proces jaren geduurd. Organen waren door de kanker zodanig vervormd dat niets meer de gangbare vorm en plaats had. De SOLK was geen SOLK geweest als iemand had willen luisteren en kijken.

    1. Heftig verhaal, ‘Vlierbloesem’. Volgens mij wordt het probleem ook groter naarmate er meer nadruk komt op het Evidence Based werken. “De bloedwaarden zijn in orde, dus er is niets aan der hand”. Waar blijft de arts die soms vertrouwt op zijn PNP (Pluis Niet Pluis Gevoel) of op het PNP van de patiënt?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: