Drang naar samenhang (6)

Hoogleraar cognitieve psychologie Rolf Zwaan heeft een oordeel over mensen die zich zogenaamd als deskundige opstellen, maar die in werkelijkheid weinig van een onderwerp afweten.

Dat is uiteraard dagelijks kost op social media. Nu ben ik geen medicus. Op medische hoofdlijnen kan ik misschien nog wel eens wat napluizen, maar als het om specifieke vakkenis gaat kan ik echt niet goed onderscheiden wat juist of onjuist is. Als twee virologen elkaar in de haren vliegen over de technische kenmerken van een vaccin, hoe zou ik kunnen beoordelen wat waar of onwaar is? Trouwens; veel zaken zullen we pas op den duur zeker kunnen weten.

“Er sterven wekelijks 2000 mensen na vaccinatie”. Dat bericht is juist.

Wat ik nog wel een beetje kan is kijken naar de cijfers. Zo werd een bericht verstuurd op Twitter dat er in Nederland 2000 mensen in één week zijn overleden na vaccinatie. Ik kan dan zeggen: “U hebt hélemaal gelijk!” Gemiddeld sterven er namelijk 2500 mensen per week. Omdat 82% van de mensen is gevaccineerd kan het heel goed zo zijn dat er 2000 mensen zijn overleden ná vaccinatie. Alleen zegt dat aantal helemaal niets.

Russische roulette met Wim Kreté

Een zekere Wim Kreté uit Heusden heeft daar een nuancering op aangebracht. Nee, er sterven geen 2000 mensen als gevolg van vaccinatie. De dodelijke injecties zitten gewoon tussen de niet-dodelijke prikken. Anders zou het teveel opvallen. Om de bevolking verder uit te laten dunnen is straks de derde en de vierde prik nodig. Kijk, dat gaat niet meer over statistiek, dat is duidelijk weer een complot-theorie. Dat zegt meer over Wim Kreté. Maar ook hij slaagt er in om samenhang te creeëren. Hij heeft helder waarom er niet opeens files voor de begraafplaatsen staan. Het plan is veel slimmer doordacht: mensen worden stapsgewijs vermoord met het vaccin.

Bullshitten

Vergeet Facebook en Twitter. Daar word je niet vrolijk van. Maar wanneer een president vol overtuiging beweert dat chloordioxide werkt bij covid-19, hoe zit dat dan? Dat noemt Rolf Zwaan bullshitten. Iemand die bullshit praat is niet geinteresseerd in de waarheid, maar het is ook geen liegen. Hij vertelt gewoon zijn eigen verhaal omdat hem dat in politiek opzicht het beste uitkomt. Hij zal dus ook niet de moeite doen om het verhaal te checken bij mensen die voldoende medisch geschoold zijn. Hij vangt iets op en gaat daarmee aan de haal.

Zo was Donald Trump benaderd door één van zijn meest fanatieke fans en deze man beweerde dat bewezen was dat het gebruik van chloordioxide zó effectief was dat er geen maatregelen meer nodig zouden zijn en ook geen vaccin. Dat klonk Trump als muziek in de oren en hij nam het zonder enige check mee naar een persconferentie. De man die hem dit vertelde is een sekteleider die zelf chloordioxide aanmaakte en daar flink rijk van werd. Hij zit inmiddels gevangen vanwege fraude.

Vorige week keek ik naar een preek van een dominee die tijdens een kerkdienst beweerde dat de maatregelen in de kerk allemaal onzin waren. "Er moet hier een wonder gebeuren, wil er ook maar één kerkganger besmet raken." Ook dit was bullshitten. Hij vergat maar even dat er in enkele kerken in Frankrijk en Duitsland tientallen kerkgangers besmet waren geraakt en ook waren overleden.   

Obscurantisme

Bullshitten is wat anders dan obscurantisme. Iemand als Trump moet het hebben van de one-liners. Een obscurant maakt het juist ingewikkeld. Hij houdt een gloedvol betoog vol vaktermen en referenties die voor niemand controleerbaar zijn. Het is eigenlijk een vorm van Gish-gallop. Je overdondert de ander met jouw kennis en je geeft de ander niet de gelegenheid tot weerwoord.

De obscurant slaagt er - door zijn ingewikkelde betoog - wél in om volgers te mobiliseren. Die begrijpen het verhaal ook niet, maar gaan wel met bepaalde citaten op de loop. Op die manier is het woord 'gen-therapie' bij de vaccinaties een eigen leven gaan leiden. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Drang naar samenhang (6)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: