Hechting in vogelvlucht (8)

Hoe reageert de peuter als de moeder (m/v) terug komt in die vreemde ruimte met die vreemde meneer (m/v)? Dat is de meest cruciale vraag.

a) De peuter met de angstig-ambivalente hechting rent op mamma af en klemt zich aan haar vast. Maar tegelijk gebeurt er iets heel subtiels: mamma krijgt een knuffel, maar ze wordt ook pijn gedaan.

Ik heb een indrukwekkend filmfragment in mijn bezit waarbij de peuter mamma knuffelt en waarbij diezelfde moeder meteen daarna een pets in haar gezicht krijgt. 

Vandaar de naam angstig-ambivalent. Er is sprake van een tegentrijdige reactie. De peuter is blij dar mamma er weer is, maar hij/zij is tegelijkertijd boos vanwege de ervaren verlating.

Belangrijk is daarnaast dat de peuter niet of nauwelijks meer tot spel komt. Hij laat zijn moeder niet meer los, blijft haar angstvallig in de gaten houden of claimen. De ambivalentie kan ook tot uiting komen in bijvoorbeeld langdurig dreinen.

b) De peuter met de angstig-vermijdende hechting reageert niet of nauwelijks op de moeder. Hij is stoer en trekt zich nergens wat van aan. Hij gaat gewoon door waar hij mee bezig is.

Het lijkt zelfs of deze peuter net doet of hij mamma helemaal niet nodig heeft, alsof hij haar vermijdt. Hij zoekt ook geen troost. Het spel gaat ook gewoon door.

c) De peuter met een veilige hechting gaat ook naar mamma toe, maar hij betrekt haar meteen bij zijn spel. “Kijk eens, mamma, wat ik gemaakt heb!” Daarna houdt hij wel een lijntje met zijn moeder, maar gaat gewoon weer door met zijn spel.

Conclusies:

  1. Kenmerkend voor die veilige hechting is dat het kind in staat is om de tijdelijke verlating op te vangen. Het is wel vervelend, maar de vervelende ervaring herstelt zich weer. Dit in tegenstelling tot de angstig-ambivalente hechting.

2. Een tweede kenmerk is dat de peuter met de veilige hechting troost zoekt en het kind met de onveilig-vermijdende hechting zoekt geen troost. Hij ervaart wel stress, maar deelt dat niet met iemand anders. Daardoor blijft de stress in zijn lichaam zitten.

3. Het derde kenmerk is dat de peuter met de veilige hechting een hoger spelniveau heeft. Hij speelt meer samen en herstelt zich ook gemakkelijker in zijn spel.

Deze voorbeelden zijn 'ideaal-typisch'. Het zijn 'model-reacties'. In de praktijk zul je uiteraard in een vreemde situatie niet zo precies zien gebeuren wat er 'in het boekje' staat. Toch heb ik meerdere malen op opnames met voor mij bekende kinderen gezien dat er wel degelijk bepaalde patronen te herkennen vielen. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.