Narcistische leiders (2)

Ooit was ik betrokken bij een sollicitatieprocedure voor een nieuwe manager. De man had een prachtig verhaal en een klinkende CV. Daarmee bedoel ik niet een Centrale Verwarming. 

De man stak tijdens het gesprek meteen van wal. Hij had veel ervaring bij tal van organisaties waar hij was aangetrokken als interim-manager. Hij had een hele stapel referenties bij zich en hij noemde meteen maar een paar beroemdheden. Maar hij wilde nu wat meer vastigheid, dus hij was op zoek naar een baan waar hij een aantal jaren zou kunnen blijven.

Het klonk allemaal heel geloofwaardig. En dankzij deze positieve eerste indruk kunnen narcisten – bijvoorbeeld bij selectiegesprekken – eerder een voet tussen de deur krijgen en zich omhoogwerken. Barbara Nevicka constateerde zelfs dat narcistische managers op het moment van indiensttreding nogal eens lager gekwalificeerd zijn en er tóch in slagen de mensen met de betere papieren tijdens de procedure te passeren.

Er zijn zelfs mensen die er in slagen om binnen te komen zónder dat ze in het bezit zijn van die papieren. Als de afdeling P & O dan niet even de diploma’s langsloopt haal je bij wijze van spreken iemand binnen als chauffeur zonder dat die persoon een rijbewijs heeft.

De dokter die geen dokter was

Zoals de man die solliciteerde als arts en werd aangenomen. Hij had op zijn CV gezet dat hij van 1985 tot 1991 medicijnen had gestudeerd in Nijmegen. Dat klopte, maar hij was nooit afgestudeerd. Om dat zonder blikken of blozen te kunnen moet je wel érg overtuigd zijn van je kwaliteiten. Toch had hij de man niet gelogen. Er was alleen onvoldoende doorgevraagd…

Opvallend was ook dat deze man binnen de kortste tijd buitengewoon populair was binnen de instelling. Hij wist iedereen om zijn vingers te winden en hij kon met het grootste gemak allerlei medische feiten boven water halen.

Na verloop van tijd, als de narcistische leiders eenmaal een machtspositie hebben, wordt hun negatieve kant echter zichtbaarder. Dat gebeurde ook bij deze (niet echte) arts. Hoe steviger hij zich waande, des te negatiever werd hij over mensen die het niet met hem eens waren. Hij kon totaal niet tegen tegenspraak. Een invaller die aan hem vroeg waar hij een bepaald ‘wetenschappelijk feit’ vandaan haalde kon meteen vertrekken. Je zou kunnen zeggen: naarmate de persoon zichzelf méér overschat wordt zijn houding negatiever naar mensen die niet volgzaam genoeg zijn.

Afgewezen

Terug naar de sollicitant. Binnen enkele minuten had hij het gesprek helemaal over genomen. Hij gaf een soort van college wat er allemaal niet deugde in de zorg. En hij wist wel hoe dat allemaal veranderd kon worden.

Ik zag de drie dames in de sollicitatiecommissie steeds verder weg schuiven. Ze voelden zich duidelijk niet op hun gemak. Dit was geen gesprek: hier werden mensen overdonderd. De man werd niet aangenomen. Vervolgens benaderde hij op hoge poten de P & O – medewerker dat het geen stijl was dat men ‘zo’ met sollicitanten om ging.

Aangenomen

Tot mijn schrik werd diezelfde man aangenomen bij de volgende organisatie waar ik werkte. Hij wist precies hoe het allemaal werkte. Je hoefde hem niets te vertellen. Voor de staf hield hij een gloedvol betoog voor een reorganisatie. Daarbij kon je je voorstellen dat één van de poppetjes boven aan de ladder deze meneer zou zijn.

Na een half jaar werd zijn contract niet verlengd. Hij was woedend en belde allerlei mensen op. Er was achter zijn rug om een coup gepleegd….

Nee, ik weet natuurlijk niet of de man een narcist was. Maar toen ik dit patroon meemaakte moest ik daar wel erg aan denken.

Eén van de kenmerken van narcistische mensen is dat ze zich aan de top als een vis in het water voelen. Ze willen mensen controleren, bepalen hoe anderen zich moeten gedragen. Dat was bij deze man overduidelijk het geval. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Narcistische leiders (2)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.