Stil en borderline

Mensen met een borderline-persoonlijkheidsstoornis vallen vaak 'nadrukkelijk' op. Ze zijn nadrukkelijk aanwezig, expressionistisch en ook wel theatraal. Maar er zijn ook mensen bij wie de borderline trekken niet snel opvallen. Je zou hen de introverte mensen met borderline kunnen noemen.

De borderline persoonlijkheidsstoornis wordt wel een emotieregulatiestoornis genoemd. De gevoelsthermostaat is voortdurend van slag. ‘Een klein steentje in de schoen kan leiden tot een explosie aan emoties.’ Meestal merkt de omgeving dat vanzelf: mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis winden er geen doekjes om.

Je zou kunnen zeggen: het stormt in emotioneel opzicht bij stille mensen met borderline even hard, maar de omgeving heeft er minder last van. De drukte van de emoties wordt van binnenuit verwerkt. Dat wil niet zeggen dat mensen met stille borderline er minder last van hebben. Ze kunnen veel last hebben van de heftige wisselingen in stemming. Een paar minuten geleden was zo iemand super-vrolijk en nu opeens slaat de somberheid als een donkere deken over de persoon heen.

Mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis kunnen zeer heftig reageren op frustratie. Als je leest dat vrouwen hun man fysiek ernstig mishandelen is er vaak sprake van borderline-kenmerken. Angst en woede overlappen elkaar dan vaak. De trigger is dan doorgaans de angst voor verlating.

Bij mensen met een stille borderline valt de woede de omgeving niet echt op. Er wordt niet gegooid of geschreeuwd en het serviesgoed blijft heel. De woede slaat naar binnen toe. Overdag merkt de omgeving weinig spanning op, maar ’s avonds kan de persoon in kwestie zichzelf ‘opeens’ gaan snijden.

Mensen met een stille vorm van borderline houden rekening met hun omgeving. Ze willen geen gedoe. Ze proberen sociaal wenselijk gedrag te vertonen. Op den duur leren ze om mensen te mijden die ‘op hun allergie zitten’. Maar als zo’n persoon toch in de buurt komt loopt de spanning op, bijvoorbeeld in een enorme behoefte om de ene sigaret na de andere te gaan roken en naar de fles te grijpen. Maar je ziet het ook aan lichaamsgebonden signalen, zoals zweten en trillen.

De ingehouden woede kan zich vertalen in o.a. eetproblemen: teveel of juist te weinig. De moeite om de eigen emoties onder controle te houden vertaalt zich in controle over het eten (ongeremd eten is ook een vorm van controle ervaren).

Mensen met een stille vorm van borderline hebben de neiging om zich als een kameleon aan te passen aan de kleur van de omgeving. Ze onderdrukken hun emoties. Dat hebben ze vaak van huis uit mee gekregen. In hoeverre er werkelijk sprake is van een borderline persoonlijkheidsstoornis is voor mij de vraag. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

3 gedachten over “Stil en borderline”

  1. Een interessante laatste vraag. Wanneer het in iemands hoofd permanent een heksenketel is, maar de omgeving daar niets van merkt of niet (echt) last van heeft; is er dan sprake van een psychiatrische ziekte?

    De persoon vertoond uiterlijk niet of nauwelijks symptomen en beschikt over groot aantal “coping mechanisms”. Een mogelijk voorbeeld de hoogintelligente Asperger, die zichzelf weet te “besturen”. Maar innerlijk zou er dan best sprake kunnen zijn van lijden(sdruk). Of ben ik nu van het padje?

    1. @ Jan: er is dan is strikte zin geen sprake van een persoonlijkheidsstoornis (binnen die definitie speelt de aanpassing aan de omgeving een rol). Maar er is wel sprake van psychiatrische problematiek vanwege de zware lijdensdruk. Net zoals bij mensen die van binnen zwaar depressief zijn, maar zichzelf met veel moeite weten aan te passen, totdat het lijntje breekt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.