Freud had tóch gelijk!

De telefoon ging. Een bekend nummer. Het was dokter Jansma, alias Hajé, emeritus zielenknijper te L. 

“Goed gedaan, man!’ zei hij. Ik vroeg me af of ik iets goeds had gedaan. Althans, waar Hajé op doelde. “Je ingezonden in de Volkskrant. Je broer kwam ik ook twee keer tegen, maar dat was weer andere koek. Deventer Koek, Deventer Koek, past in iedere broek.” Voor de mensen die die laatste regels niet kennen: dat komt uit een gedicht van drs P. “En is het al wat stiller op het fietspad?” wilde Hajé weten. “Vandaag wel, want het regent” zei ik. “Och, al die mooiweerfietsers, daar kunnen we de oorlog niet mee winnen,” reageerde Hajé. “Maar gelukkig is de oorlog al geweest. Mensen menen tegenwoordig dat het allemaal oorlog is, maar je kunt zelfs met de avondklok alle kanten uit. Als je de wekker maar niet vergeet te zetten. En thee natuurlijk. Maar dat is voor mietjes. Geef mij maar een driedubbele espresso. Maar hoe is het nu met jou? Pincode nog niet vergeten? Dan hoef je nog niet naar het verpleeghuis. Henkie, Henkie is niet dom, Henkie Henkie luiertje om.”

Het was duidelijk, Hajé zat op zijn praatstoel. Hij associeerde weer eens van alles aan elkaar. Er viel geen speld in een hooiberg tussen te krijgen. De vraag naar mijn welbevinden was dan ook helemaal niet relevant. Daar hoefde ik geen antwoord op te geven. Ik vroeg me af hoe de in zijn werk behoorlijk gestructureerde dokter Jansma na zijn pensioen in zo’n verbale incontinentie had kunnen vervallen. Maar waarschijnlijk was dat een gevolg van de opruimwoede van zijn robuuste roodharige assistente.

Wachtkamer van Sigmund Freud in Wenen

De werkkamer van dokter Jansma deed mij destijds meer denken aan een Stasi kantoor dan aan de huiselijk ingerichte therapiekamer met hond en pluche kleedjes van Sigmund Freud. De robuuste roodharige assistente (Jansma sprak van ‘aardbeiblond’) had waarschijnlijk ook gefunctioneerd als zijn ambulant begeleider. Hij maakte rommel en zij ruimde het op.

Heb je nog gefietst, de afgelopen tijd? vroeg Jansma. Jazeker, zei ik, duizend kilometer per maand, antwoordde ik. ‘De neurosen bloeien weer welig’ reageerde Hajé. Gaat er iemand met pensioen, wil hij doelen behalen. Nog gekker, mijn buurvrouw telt haar stappen. Dat deed één van de patiënten ook. Ik kan je wel vertellen, die was ver heen. Zelfs met een gezinsverpakking largactil liep ze nog stappen te tellen. Waarom zou je dat moeten weten? Of je gepoept hebt, dat is belangrijk. Als dat niet meer lukt heb je een probleem. Dan moet je aan de zemelen. En mensen die zemelen zijn niet de leukste patiënten. Het is dat ik geen behang had, anders had ik ze er achter geplakt. Nu moest ik het drie kwartier zien vol te houden. Ja, daar heeft Freud al heel wat over geschreven. Dat was vakwerk.

Vasthouden of loslaten, that’s the question. Maar als je je kilometers telt dan ben je bezig vast te houden. Stop daar maar mee. Gewoon alles uit je handen laten vallen. Ga op de bank liggen en met pensioen. Maar ja, jij hebt natuurlijk een vrouw in huis rondlopen. Die vindt dat je weer iets moet doen. “Heinrich, was machtst du? Ich sitze. Aber Heinrich, du musst nicht sitzen. Gehe etwas tun! Gehe spazieren!” (voor de lezers: hier citeert Jansma de Duitse dokter Loriot).

“Jawel, stappen tellen. Zo zitten die vrouwen in elkaar. Alles onder controle, ook de man. Controle. Kontrollen. Het zit al in het woord. WC papier. 24 rollen in de Bonus bij Albert Heijn. En de vrouwtjes maar hun man op die aanbiedingen afsturen. Freud had tóch gelijk!”

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: