Escalatieladder (2)

Leuk om te constateren hoe het zit met een conflict. Maar wat doe je er dan aan? Deze keer een paar mogelijke interventies. Als je merkt dat de spanning oploopt: hoe kun je dan tot een gezamenlijke oplossing komen? Moet dat op televisie via de Rijdende Rechter of zijn er andere opties denkbaar?
  1. Rationele fase

De eerste (blauwe) fase wordt de rationele fase genoemd. Er wordt stevige taal gebruikt, geprobeerd wordt de ander te overtuigen. Een gesprek wordt al snel een debat. Maar als je er op tijd bij bent kun je er als betrokkenen nog samen uit komen.

Interventie: je kunt er samen uitkomen, maar liefst met behulp van vrienden of collega’s die niet midden in het conflict zitten.

2. Emotionele fase

Die heb ik gisteren beschreven. Het gaat nu echt om partijen. Men plaatst elkaar in hokjes. Als je niet voor bent word je als tegenstander gezien. Geprobeerd wordt om de ander van de troon te stoten. Angst, verdriet of kwaadheid maken een goede kijk op de ander niet meer mogelijk.

Interventie: hier kun je samen niet meer uitkomen. Om uit het conflict te komen is mediation door een onafhankelijk speciaal daartoe opgeleid mediator nodig. Dat lukt alleen als alle betrokkenen achter het inschakelen van een mediator staan en de gezamelijke uitkomst ook als bindend zien. Dat laatste durft lang niet iedereen aan, met de inschakeling van een mediator geef je immers de controle uit handen… Als het gaat om conflicten binnen de familie (die zijn vaak terug te voeren op patronen uit de vroege jeugd), dan kun je ook denken aan de zogenaamde contextuele therapie.

Narcisme en controle. Als één van beide partijen niet instemt met mediation kom je natuurlijk ook niet verder. Het weigeren van mediation komt nogal eens voor bij narcistische mensen. Narcistische mensen zijn niet goed in staat tot samenspel: ze willen de controle over de ander vasthouden. Een mediator beperkt de mogelijkheid tot controle en vormt dus een bedreiging. 

3. Vechtfase

Partijen zijn verwikkeld geraakt in een bittere strijd waarin feiten, belangen, emoties en logica helemaal door elkaar zijn gaan lopen. Het doel is nu totale vernietiging van de ander, ook als dit zelfvernietiging tot gevolg heeft. Denk bijvoorbeeld aan een strijd tussen een werkgever en werknemers, waarbij de werknemers zó lang doorstaken tot het bedrijf failliet is. Het is dus een destructieve fase: het is beter dan we allemaal vernietigd worden dan dat één van beiden wint.

Interventie: hier kom je ook door middel van mediation niet meer uit. Je zult externe arbitrage in moeten schakelen of je moet de zaak aan de rechter voorleggen. Grote kans dat er na een uitspraak van de rechter toch nog een hoger beroep volgt. In het burgerlijk recht zijn dit de mensen die van procederen een beroep hebben gemaakt.

Naarmate je er vroeger bij bent is de schade beter te herstellen. Je moet dus eigenlijk de moed hebben om al in een vroeg stadium iemand van buitenaf mee te laten kijken. Hoe verder het conflict escaleert, des te groter wordt de schade en des te meer kans er is op onherstelbare schade.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

2 gedachten over “Escalatieladder (2)”

  1. Het voorbeeld bij punt 3 -de vechtfase…….

    Henk heb je daar ook namen bij van bedrijven die kapot gestaakt zijn ?

    Of voorspel jij hier de toekomst
    In het post-corona tijdperk ?

    1. @ Henk: Ja, het bedrijf Combimac in Emmen (1974). Directeur Bood wilde niet ingaan op de eisen van de stakers. Vakbondsleider Arie Groenevelt zei: ‘We zijn bereid het bedrijf kapot te staken.’ De staking hield zó lang aan dat het bedrijf niet meer kon leveren aan de opdrachtgevers en vervolgens failliet ging.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.