Munchhausen bij Proxy (1)

Vorige week schreef ik een serie over het Syndroom van Munchhausen. Veel ernstiger dat dat (lastige) syndroom is het Munchhausen by Proxy-syndroom. Het blijkt zeer tot de verbeelding te spreken. Hoe kan het bestaan dat ouders hun kind doelbewust ziek maken. Gelukkig komt het in de xtreme vorm bijna nooit voor. 

Kenmerkend voor het Münchhausen-by-proxysyndroom is dat de plegers bij een kind fysieke of psychische signalen of symptomen voorwenden. Ze vertellen aan de huisarts dat hun kind elke nacht extreem hoge koortsen heeft of elke nacht heftige angstdromen heeft. Vaak blazen ze een klein symptoom extreem groot op. Bij de ernstiger variant maakt de ouder het kind daadwerkelijk ziek.

Het komt regelmatig voor dat plegers anderen misleiden door patiëntdossiers aan te passen, of medisch onderzoek te verstoren, bijvoorbeeld door bloed of suiker aan de urine van een kind toe te voegen. Ook kunnen ze een kind een te hoge dosis medicatie geven, gifstoffen toedienen, uithongeren of verstikken. De verschijnselen alarmeren de dienstdoend arts en deze meent direct maatregelen te moeten nemen. Vaak zijn het juist de verkeerde maatregelen. De ouder wordt ‘beloond’ door bijvoorbeeld de opname van een kind in het ziekenhuis.

Twee vormen

Bij het münchhausen-by-proxysyndroom is sprake van een combinatie van de mishandeling van het kind en de motivatie van de dader:

  • (Abuse by) Pediatric Condition Falsification (PCF): hierbij gaat het om het verzinnen of uitvergroten van psychische of fysieke klachten bij kinderen door de ouder(s).
  • Factitious Disorder Imposed by Another (FDIA): bij deze vorm maakt de ouder het kind actief en doelbewust ziek, bijvoorbeeld door het kind onjuiste medicatie toe te dienen.

Kenmerken van plegers

In bijna alle gevallen is de pleger een moeder met een aanzienlijke medische kennis (moeder was of is bijvoorbeeld doktersassitente of verpleegkundige). Er zijn enkele gevallen bekend waarbij de vader of een oppas kenmerken van dit syndroom vertoonde.

Eén van de eerste kenmerken van Munchhausen by Proxy is dat de ziekte alleen voordoet in aanwezigheid van de persoon zelf. Is het kind in een andere omgeving, met andere mensen om zich heen, dan doet het verschijnsel zich niet voor.

Joyce (5 jaar) heeft volgens haar moeder regelmatig epileptische insulten. De huisarts heeft dit nooit gezien, maar moeder beschrijft exact de symptomen. De huisarts besluit als proef anti-epileptica in te zetten. Deze blijken niet te werken, volgens moeder verergeren de symptomen zich. De huisarts wil de volgende keer graag mey beide ouders spreken. Moeder zegt dat haar man geen tijd heeft vanwege zijn drukke baan. De huisarts adviseert om Joyce ter observatie enekele dagen op te nemen in een observatiecentrum. Moeder gaat akkoord op voorwaarde dat ze Joyce mag bezoeken en naar bed mag brengen. Tijdens het verblijf in de observatie-kliniek ziet niemand epileptische insulten bij Joyce. Moeder neemt drie insulten waar. Volgens haar is het personeel nog niet voldoende in staat om de insulten die Joyce heeft goed te herkennen.

Zowel het feit dat alleen moeder de epileptische insulten ziet als het gegeven dat vader buiten beeld wordt gehouden kunnen wijzen op kenmerken van het Munchhausen-by-Proxy syndroom. Aangevuld kan worden dat moeder een opleiding tot verpleegkundige heeft gevolgd en dat ze erg goed het taalgebruik van de artsen kan overnemen. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: