Tijdgeestziekten (2)

Maar niet alleen bij lichamelijke ziekten meende men dat elektrische ontlading een rol speelde. Ook bij psychiatrische aandoeningen meende men elektriciteit toe te kunnen passen.

In de tweede helft van de 19e eeuw waren tal van zenuwartsen bezig met ‘medische elektriciteit’: het gebruik maken van elektrische ontlading bij verlamming, krampen, hysterische uitingsvormen. “In het achttiende-eeuwse wereldbeeld ontstond aldus de definitie van ziekte als ‘een tekort of een teveel aan elektriciteit in de zenuwen of door onregelmatigheden in de geleiding”. Manieren van vervoer, zoals de tram en de lift, zouden omgevormd kunnen worden tot effectieve behandeling van het zenuwlijden.

Meer behandeling en dus meer ziekte…

Opmerkelijk is dat juist sinds het hanteren van deze methoden het aantal ziektebeelden fors toenam. Men meende de ziekten nu eindelijk effectief te kunnen bestrijden, maar het omgekeerde gebeurde: er kwamen veel meer nieuwe patiënten bij! Met name de behandeling van neurasthenie was ‘booming business’. De opkomst van de vele ‘Kurorte’ in Duitsland is daar een gevolg van.

Verandering van de samenleving

Een bekend zenuwarts en electrobehandelaar (George Miller Beard) had wel een verklaring voor deze ontwikkeling. Het lag niet aan de electrotherapie, maar aan veranderingen in de samenleving. Er waren vijf oorzaken waarom er meer mensen met zenuwlijden waren:

a). de stoomkracht

b). de pers (kranten en tijdschriften)

c). de telegraaf

d). de wetenschap

e). de intellectuele ontwikkeling van de vrouw.

De elektrotherapie bleef decennia lang de voorkeursbehandeling van neurasthenie, totdat Sigmund Freud er in slaagde om op een andere wijze de neurose in kaart te brengen.

Technologische ontwikkelingen

Volgens filosofe en antropologe Elke Müller houden ook nieuwe en opkomende ziektebeelden verband met de schoksgewijze ontwikkeling van de samenleving. Technologische ontwikkelingen worden als bedreigend gezien én ingezet als behandelmethode. Bovendien gaan de ontwikkelingen zó snel dat de individuele mens er geen grip meer op heeft.

In het vervolg van haar bijdrage gaat de auteur o.a. in op de ontwikkeling van de hysterie als diagnose in de 19e eeuw en het verdwijnen van dezelfde diagnose in de 20e eeuw. In een meer recent verleden zijn de traumatische ervaringen vanuit de beide wereldoorlogen bekend.

Hedendaagse ziekten

Momenteel steekt een aantal ziektes de kop op die vermoedelijk zijn gerelateerd aan ontwikkelingen binnen de media en ICT. Een reducerend model zoals de neurobiologie of de neuropsychologie volstaat volgens de auteur niet om deze verschijnselen te verklaren of te behandelen. Er zijn bij nieuwe ziekten ook gekeken moeten worden naar allerlei ontwikkelingen die het maatschappelijke krachtenveld bepalen.

Met de massa-vaccinatie rond covid-19, het effect van de lock-down en alle maatschappelijke gevolgen van de corona-discussies zullen er ongetwijfeld weer nieuwe ziektes aan de horizon van de medische encyclopedie verschijnen. Weten jullie alvast dat er iets aan komt. CNA. De Covidgerelateerde Neurasthene Angststoornis. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

5 gedachten over “Tijdgeestziekten (2)”

  1. In het begin van de industriële revolutie werden zwangere vrouwen sterk afgeraden met de stoomtrein te reizen, ‘zulks vanwege den hooge krachten, welke optreden bij den hooge snelheden van 30 km/h!’

  2. De klimaat psychose !

    De samenleving zit vol met people’tjes die hieraan en onder lijden……

    En met hysteriesch gedrag deze samenleving op kosten jagen !

    €5000 draagt elke inwoner van Hollandistanbul / Allochtonië af aan de Staat der Nederlanden …….

    M.a.w. in stikstof kunnen de burgers niet wonen !!

    Waar blijven de klimaat woningen ?

  3. Wat te denken van genderdysforie!? Dat schijnt nu al bij babies voor te komen èn te worden herkend! Vraag mij sterk af door wie dan; de ouders of een losgezongen medicus c.a.? (Of smeed ik nu de eerste schakel van een complot?)

    Het psychische ongemak wil ik niet ontkennen, maar dat sleutelen aan het lichaam de beste oplossing zou wel.

    Acceptatie van allerlei “niet normale” gevoelens is OK. Laat eenieder op geheel eigen wijze gelukkig worden. Maar moet dat maatschappelijk gefaciliteerd worden?

    Maar als ik gelukkig word van alcohol is het een ander verhaal. Dan betaal ik accijns en krijg ik er geen gratis infusen ervan; betaald uit de algemene middelen.

    Ik maak mij er niet druk over, maar kijk het met verbazing aan. Mijn tijd zal het als 74-jarige wel duren. Après moi le déluge.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.