Theatrale kenmerken

Op verzoek toch nog iets meer theater. Dat is misschien een goede compensatie voor het feit dat de theaters gesloten zijn.

Ik schrijf dit blog opnieuw aan de hand van de kenmerken die Prof. Kuiper beschrijft. Hij noemt in verband met het ‘hysterische karakter’ drie kenmerken: infantiliteit, egocentriciteit en onechtheid.

Infantiliteit

Eerst gaat Prof. Kuiper in op het begrip infantiliteit. Daarmee bedoelt hij gedrag dat we bij kinderen normaal vinden, maar dat niet meer past bij de volwassene. Voorbeelden zijn: pruilen, kibbelen, verongelijkt doen, overgevoelig reageren, heftige reacties tonen op kleine verschillen van mening.

“Het is niet ongebruikelijk dat zo’n persoon zich na één opmerking gekwetst en gekrenkt terugtrekt in de slaapkamer en verongelijkt op bed blijft liggen. En dat terwijl het ‘geschil’ gemakkelijk in een kortdurend overleg had kunnen worden opgelost.”

Egocentriciteit

Ten tweede de egocentriciteit. Iemand met hysterische trekken kan de hele vakantie bederven omdat er op reis naar het vakantieadres een duif werd doorgereden. Er worden geen leuke dingen gedaan, want er heerst groot verdriet: de duif is dood. Maar diezelfde persoon vindt het ondertussen heel normaal dat de anderen daardoor geen prettige vakantie hebben.

Mensen met deze karaktertrekken hebben de neiging zichzelf als norm te stellen. Bij een volwassen houding hoort dat je de wereld vanuit de gezichtspunten van meerdere personen kunt bekijken, maar mensen met een theatrale persoonlijkheid stellen zichzelf als norm.

Onechtheid

Dit is een lastig onderwerp, want wat de één als onecht, als theater ziet, zal de ander helemaal niet zo beoordelen. Om het allemaal wat helderder te maken heeft Kuiper vanachter zijn notenhouten bureau drie soorten onechtheid bedacht. Maar als ik dat allemaal uit moet werken haken jullie af, dus dat sla ik maar over. We eten vanavond toch geen sla.

Jantje

Een interessant voorbeeld uit de kinderleeftijd is Jantje (zo heetten de kinderen nog in de tijd van P.C. Kuiper) die positieve aandacht van zijn ouders kan verwerven als hij lief is voor zijn zusje. Jantje mag met zijn tante mee naar de dierentuin en zegt later tegen zijn ouders: “Wat erg dat mijn lieve zusje al dat moois niet heeft gezien…”

Volgens Kuiper zit de spanning voor Jantje in het feit dat hij jaloers is op zijn zusje, maar dat hij dat gevoel weg moet stoppen en moet vervangen door een maximaal positieve uiting. Anders is hij immers niet lief in de ogen van zijn ouders. Hij kan zichzelf niet zijn, hij moet een rol spelen. Kuiper stelt dat je ouders altijd bij je zijn, ook al zijn ze allang overleden. Dat maakt dus dat deze onechte, theatrale houding ook kan blijven bestaan als je ouders er niet meer zijn.

Zelfdramatisering

In het verlengde van de onechtheid ligt de zelfdramatisering. Jantje begon er al mee. Hij leed, omdat zijn zusje al dat moois niet meemaakte. Hoe meer ellende, des te minder heeft de persoon last van onderliggende emoties, zoals het gevoel dat hij/zij er niet had mogen zijn of straf verdiende.

Het tweede aspect is de indruk die dit allemaal op anderen maakt. Hoe meer ellende, hoe meer ik door de ander gezien word. Kuiper zou tegenwoordig een prachtig bronnenbestand hebben als hij de sociale media zou lezen van mensen die het alleen nog maar hebben over de ellende die over hen is uitgestort.

Kuiper: “De gevoelens worden geëxhibitioneerd”. De boodschap daarachter is: Met al die speciale gevoelens en emoties, met alles wat ik allemaal meemaak, ga jij me toch niet afwijzen? Ik ben toch immers heel speciaal?”

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Theatrale kenmerken”

  1. Ik heb het idee dat in de media heel veel Jantjes ( m/v ) rondlopen die momenteel de maatschappelijke zelf dramatisering aanjagen. Wat hebben we het toch zwaar met z’n allen! Vooral in vergelijking met Afrika waar mensen toch permanent vakantie en geen last van obesitas hebben!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: