Gish-gallop (1)

Je hebt gesprekstechnieken en je hebt gesprekstechnieken. Ik heb destijds heel wat cursussen gesprekstechniek moeten volgen, maar ik kreeg er ook een almaar uitdijende weerstand tegen. Maar soms helpt het als je een bepaalde gesprekstechniek herkent. 

Nu is er weer de Gish-gallop techniek. In het programma Op 1 van dinsdag 16 februari gaf Willem Engel daar een praktijk-college in. Gish-gallop is een term voor een eristische techniek (dat betekent: een chaotische gespreksvoering) waarbij een debater probeert een tegenstander te overweldigen met een buitensporig aantal argumenten, zonder rekening te houden met de nauwkeurigheid of kracht van die argumenten. De term is genoemd naar de creationist Duane Gish, die de techniek vaak gebruikte tegen voorstanders van evolutie.

In het programma Op 1 van dinsdag 16 februari gaf Willem Engel daar een praktijk-college in. Gedurende het hele programma zaaide hij verbaal en non-verbaal verwarring. Zo merkte hij terloops op dat hij diezelfde dag een vraaggesprek met onderzoeker uit Taiwan die heeft bewezen dat het coronavirus uit een laboratorium komt. Het was op dat moment van het gesprek totaal irrelevante informatie. Maar het ging zó snel en zó terloops dat niemand van de gasten aan tafel daar een vraag over kon stellen. Dat was maar één van de meerdere voorbeelden in die uitzending hoe Engel deze tactiek inzet. 

Het gaat bij deze manier van debat voeren vooral om de snelheid waarmee je met argumenten komt. Je doet het met een dusdanige snelheid en je vertelt zoveel schijnbare details dat het de ander in verlegenheid brengt. Die persoon kan namelijk niet op al jouw argumenten in gaan en daardoor lijkt het alsof jij gelijk hebt. Bovendien is op zo’n moment helemaal niet controleerbaar of je je verhaal wel goed hebt onderbouwd.

Als de onderbouwing van de ‘feiten’ wordt gecontroleerd, dan blijkt meestal dat er nauwelijks een bron te vinden is. Je kunt het ook meer algemeen houden door te beweren dat ‘het meest recente wetenschappelijk onderzoek onomstotelijk heeft bewezen dat’… Toch is dat niet zo sterk als wanneer je goochelt met namen, jaartallen en titels.

Ik ben niet snel en veel te secondair, dus ik kan helemaal geen Gish-gallop toepassen, maar één keer heb ik mijn vroegere directeur op deze manier klem gezet. Hij was naar mijn werkkamer gekomen vanwege een hem onwelgevallige publicatie van mijn kant. Daarvoor diende ik te worden berispt. Hij wees mij er op dat doctor X in zijn boek al had aangetoond dat wat ik vertelde onzin was. Toen zei ik dat hij het boek kennelijk niet uitlezen had, want dat diezelfde doctor in het laatste hoofdstuk van dat boek een heel andere conclusie kwam. Dat had de directeur nog niet gelezen. Ik ook niet. Waarschijnlijker was het dat we beiden het boek niet hadden gelezen, hooguit een artikel in destijds onze gezamenlijke krant 'Trouw'. 

Het gaat bij de Gish-gallop discussie dus niet om de inhoud. Wie het snelste de meeste argumenten heeft binnen gebracht in een tempo dat de ander absoluut niet kan volgen wint (ogenschijnlijk) het debat. Bij het publiek komt het over dat die persoon de beste argumenten heeft, want hij heeft de meeste argumenten en de ander heeft niet voldoende tijd om die te weerspreken. Eigenlijk draait het allemaal om het zaaien van verwarring.

De stappen van de Gish-gallop discussie

  1. Tijdens een Gish-gallop confronteert een debater een tegenstander met een snelle reeks van vele misleidende argumenten, halve waarheden en verkeerde voorstellingen in korte tijd, waardoor het voor de tegenstander onmogelijk wordt om ze allemaal te weerleggen in de vorm van een formele debat.
  2. In de praktijk kost elk punt dat door de “Gish galloper” naar voren wordt gebracht aanzienlijk meer tijd om te weerleggen of om de feiten te controleren dan de tijd die de Gish galoper nodig heeft om zijn punt te maken.
  3. Daardoor de tegenstander niet voldoende tijd heeft om om elk punt in te gaan en mogelijk ook in verwarring is geraakt door alle grillige informatie die naar voren is gebracht krijgt de indruk dat de tegenstander niet goed geïnformeerd is, zijn feiten niet kent of ongelijk heeft.
Willem Engel in een interview voor Wees de Weerstand: 'We gaan de overheid in de verdediging drukken. Als ze aan het verdedigen zijn kunnen ze niet meer aanvallen'. Hoe duidelijk wil je het hebben wat de werkelijke bedoeling van Gish-gallop Engel is? 

Reactie op kritische vragen

  • Stel dat de tegenstander er in slaagt het debat te doorbreken en hij stelt een wedervraag, dan worden de genoemde argumenten herhaald zonder deze verder te onderbouwen. Of de persoon vraagt: ‘Is het dan mijn taak om jouw onderzoek te doen?’ (boodschap: je had je beter voor moeten bereiden).
  • Als iemand zegt dat er iets niet klopt in de onderbouwing wordt de ander beschuldigt van ‘cherry picking’: de ander pikt er een klein deel van het betoog uit en weigert in te gaan op de belangrijke argumenten.
  • Gaan de vragen door, dan komen er geen nieuwe bewijzen, er komen geen onderbouwingen, het verhaal wordt slechts herhaald.
Senator Ted Cruz, die in zijn studententijd nationaal kampioen debatteren was, beschreef de verspreiding van de Gish-gallop gesprekken als "een verderfelijke ziekte die de essentie van het debat op de universiteit heeft ondermijnd".  En volgens mij ook in de samenleving. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

4 gedachten over “Gish-gallop (1)”

  1. Dag Henk,

    Bedankt voor dit verhaal. Verheldering bij zoveel verwarring, dat blijft maar nodig. Ik zat al te wachten op jouw reactie op het optreden van W.E. van deze week.

    Als je de techniek beheerst weert toe te passen is het wel grappig.

    Weet je dat ik op de Gereformeerde Sociale Academie gezeten heb? Wij hadden een goede leraar bij Gesprekstechniek. Ik weet nog dat een wijsvinger stijf was. Daardoor leek hij pinniger dan hij was. Mij ligt het ook niet erg die technische benadering van een gesprek.

    Oei, na zaterdag ” door mijn rug” te zijn gegaan, heb ik veel rust en bewegin moeten nemen. Maar het is bijna over. Dan kan Eloise’ s wens in vervulling gaan: weekendje opa en oma.

    Mijn buurvrouw heeft nieuw gips om haar pols. Leuk om wat meer contact te hebben, hoewel ze al 20 jaar geen vriendin is geworden. Heeft Tineke ook ziektewinst? Goed teken dat er nieuwe botvorming ontstaat. Dat is leuk om te zien op de rontgenfoto.

    En jouw Spit is als sneeuw voor de zon uit de blog gesmolten.

    Groeten van Marja

  2. Wat interessant, nog nooit van gehoord!

    Wat zou Dhr Engel vanuit een psychoanalitisch oogpunt drijven? Zou het schema van narcisme een verklaring kunnen bieden?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: