Situationeel narcisme

De term 'situationeel narcisme' werd bedacht  door Robert B. Millman , hoogleraar psychiatrie aan het Weill Cornell Medical College in New York.

Volgens Millman is deze vorm van narcisme symptomatisch voor de Amerikaanse cultuur van na de Tweede Wereldoorlog. Het is géén vorm van narcisme die al zijn basis heeft in de vroege kinderjaren. Deze vorm van narcisme ontwikkelt zich pas later, en dat des te meer naarmate de persoon in kwestie beroemder wordt.

Robert Millman schrijft dat beroemdheden zózeer op handen worden gedragen dat ze niet meer met bewogenheid naar anderen toe kunnen reageren. Ze zijn er zó aan gewend geraakt dat mensen hen op een voetstuk zetten, dat ze zich niet meer bekommeren om anderem. Fans, televisie en roddelbladen spelen allemaal in op het idee dat de persoon echt veel belangrijker is dan andere mensen. De persoon in kwestie raakt steeds meer geobsedeerd die zijn eigen belangrijkheid. En hoe belangrijker hij zichzelf vindt, des te minder stelt de ander voor.

Dit patroon zie je bij veel beroemdheden, zoals bij de vorige week overleden muziekproducer Phil Spector. Hij was geniaal, kreeg in tien jaar tijds zeer veel roem en kreeg tegelijkertijd een steeds meer duistere kant. Of – op een andere manier – de mannen van de Beach Boys die zeer veel schade aanrichtten in de huizen waar ze verbleven. Spullen van een ander deden er niet meer toe.

Het (kinder) misbruik door sommige beroemdheden zoals TV sterren past ook binnen dit plaatje. Je bent zelf zó het centrum van de wereld dat je daarmee kennelijk het recht voelt dat je met anderen mag doen wat je maar wilt. Millman schrijft dat je je daarmee uiteindelijk precies zo gedraagt als de ‘klassieke narcist’. Je bent het centrum van de wereld en dat dat anderen tekort doet doet er (voor jou) niet toe.

Als we ook nog even de politieke geschiedenis induiken, dan zie je dit patroon bij talloze alleenheersers. Denk aan Afrikaanse despoten die te lang president zijn en steeds meer dictatoriale neigingen krijgen. Maar ook aan de alleenheersers binnen de Kim-dynastie in Noord-Korea en aan de dictators binnen het Oostblok. Erich Honecker en Nicolae Ceaușescu  konden zich – samen met hun vrouwen – absoluut niet meer voorstellen dat hun onvoorstelbare rijkdom ten koste was gegaan van de steeds armer wordende bevolking. Bovendien meenden ze dat ze deze rijkdom helemaal verdiend hadden.

Wat de showbusiness betreft schrijft Robert Millman: "Het gebrek aan sociale normen, controles en van mensen die hen vertellen hoe het leven werkelijk is, zorgt er ook voor dat deze mensen geloven dat ze onkwetsbaar zijn". Dit leidt tot instabiele relaties, heftig middelenmisbruik en grillig gedrag. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

2 gedachten over “Situationeel narcisme”

  1. Ook gewone mensen lijken hun eigen bevoorrechte positie meestal te zien als eigen verdienste en de pech van anderen als falen van de ander. Daarbij maakt het niet uit of het gaat om het winnen van een spelletje monopolie, of het ontvangen van een hoger inkomen dan anderen in de reële wereld.

  2. Als je exponenten van MGTOW mag geloven, is dit situationeel narcisme ook van toepassing op veel jongere vrouwen. Opgevoed als prinsesjes die niets fout kunnen doen – veelal door alleenstaande moeders – menen ze overal recht op te hebben zonder verantwoordelijkheid te hoeven dragen. Dit geschraagd door de vierde feministische golf en #metoo. Voor hij het weet heeft een man een proces aan zijn broek hangen. Althans in Trumpland, morgen Bidenland. Ons voorland?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: