Triangulatie

Zo, daar hebben we weer een moeilijke term. Daar kun je thuis indruk mee maken: triangulatie.

De term wijst op het bestaan van een driehoek. Het kan overigens een driehoek zijn met meerdere poten als er meer mensen in het spel zijn.

Gescheiden ouders

Er wordt over triangulatie gesproken als twee mensen een conflict hebben, maar de boodschappen verlopen via een derde persoon. Een berucht voorbeeld is de communicatie tussen gescheiden ouders, die hun kind gebruiken om boodschappen over te brengen. “Wat vond mamma er van dat je bij tante Truus bleef slapen?” “Heeft pappa er nog wat van gezegd dat je andere kleren aan had?”

Boodschap via een derde

Triangulatie doet zich ook voor in andere situaties waarbij sprake is van veel stress. Er wordt een derde ingeschakeld die een boodschap over moet brengen.

Steven heeft een fors conflict met een familielid. Hij weet dat als hij op dat familielid afstapt, dat hij dan zijn doel niet zal bereiken. De verhouding is inmiddels zó gespannen geworden dat zijn komst alleen maar tot weerstand zal leiden. Daarom schakelt hij een familielid in dat dezelfde boodschap over moet brengen, zonder zijn naam te noemen. Hij hoopt daarmee via dat andere familielid alsnog zijn doel te bereiken.

Narcisme en triangulatie

In een ander verband wordt triangulatie genoemd in de context van narcisme. Vormen die daarbij gehanteerd worden zijn:

a) coalitie (samenspannen: medestanders verzamelen) en

b) devaluatie (iemand kleineren in het bijzijn van anderen, dat kan trouwens ook via sociale media).

De coalitie is voor de narcist nodig om de controle over de communicatie te behouden. Het publiekelijk de ander kleineren is nodig om jezelf beter te kunnen voelen.

In het kader van het narcisme wordt dit proces scapegoating genoemd. Er wordt een zondebok aangewezen, zodat de werkelijke problemen niet benoemd hoeven te worden en de narcist door kan gaan met hoe hij bezig was.

Je ziet (of hoort) dit trouwens ook nogal eens gebeuren waar groepen mensen (op een terras, in de trein) bij elkaar zijn en met elkaar een derde aanwezig ‘in de zijk nemen’.

Indirecte communicatie

Triangulatie is een vorm van disfunctionele communicatie. Nog een vorm is het indirect communiceren waarbij de persoon in kwestie met algemeenheden hoopt dat een bepaalde boodschap bij een ander terecht komt.

De persoon in kwestie wordt niet rechtstreeks aangesproken, maar de boodschap wordt aan meerdere mensen gericht. Er worden ook geen ik-boodschappen gegeven, maar het verhaal wordt verpakt in globale stelligheden. “We zijn het er allemaal over eens dat…” “Het is inmiddels overduidelijk dat…”  “Iedereen vindt dat..”. 

Het gebruik van ‘alles’, iedereen’, ‘allemaal’ is weer bedoeld als devaluatie: de ander moet toch wel ontzettend stom zijn als hij dat allemaal niet begrijpt.

Letterlijk betekent communicatie 'iets samen delen'. Triangulatie is geen delen, het is een vorm van manipulatie waarbij de één niet nieuwsgierig is naar de wensen van de ander, maar alleen een bepaald zelfgekozen doel na wil streven. Daarom is het een vorm van dysfunctionele en daarmee ook destructieve communicatie.

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Eén gedachte over “Triangulatie”

  1. Twee vechten om een been, de lachende derde, verdeel en heers. Nog een voorbeeld: Vertel het ene kind hoe lief, knap, slim het andere kind is (waar dat andere kind niet bij is). Dan heb je ogenschijnlijk toch niets verkeerds gezegd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: