De theatrale persoonlijkheid (slot)

Ik maak het mijzelf gemakkelijk. Ik verzin geen nieuw verhaal. Er is al genoeg theater. Gewoon de officiële kenmerken van de theatrale persoonlijkheid op een rijtje.

Er is sprake van histrionische persoonlijkheidsstoornis bij een diepgaand patroon van overmatige emotionaliteit en aandacht vragen. Dit begint op jongvolwassen leeftijd en is aanwezig in uiteenlopende situaties, zoals blijkt uit vijf (of meer) van de volgende kenmerken:

  • Voelt zich niet op zijn of haar gemak in situaties waarin hij of zij niet in het centrum van de aandacht staat
  • De interactie met anderen wordt vaak gekenmerkt door onaangepast seksueel verleidelijk of provocerend gedrag
  • Vertoont snel wisselende en oppervlakkige uitingen van emoties
  • Maakt steeds gebruik van het eigen uiterlijk om de aandacht op zichzelf te vestigen
  • Heeft een stijl van spreken die gaat over indrukken en niet over feiten, waarbij details ontbreken
  • Toont dramatiserende, theatrale en overdreven uitingen van emoties
  • Is gemakkelijk beïnvloedbaar door anderen of door de omstandigheden
  • Beschouwt relaties met anderen als intiemer dan ze in werkelijkheid zijn

Woorden en lichaamstaal passen niet bij elkaar

Wat dat laatste betreft nog een voorbeeld, ontleend aan Prof. dr. R.E. Abraham: Er is bij mensen met een theatrale persoonlijkheidsstoornis vaak sprake van een discongruentie tussen het verbale en het non-verbale gedrag. Wat ze zeggen klopt niet met wat je aan hen ziet. De persoon geeft bijvoorbeeld aan ‘zeer diep bewogen te zijn’, maar dat zie je nauwelijks terug in de mimiek.

Heftig reageren

De persoon in kwestie reageert daarnaast zeer heftig op gebeurtenissen die hij of zij slechts zijdelings heeft meegemaakt. Zoals een mevrouw uit onze omgeving die dramatisch reageerde op een schietpartij in Delft. Het is hier levensgevaarlijk en verschrikkelijk, ‘de kogels vliegen je om je oren’. En dat terwijl die mevrouw hooguit de sirenes van de politieauto’s kan hebben gehoord.

Overdrijven

Een derde signaal is het veelvuldig gebruik van superlatieven. Een vrouw vertelde dat ze diep depressief was vanwege het overlijden van een man verderop in de straat. Maar haar lichaamstaal en mimiek bleven ondertussen gelijkmatig. Bovendien kende ze deze man helemaal niet, hooguit omdat hij wel eens langs liep. Ze is dus ‘kapot’ (naar eigen zeggen) van het overlijden van een persoon met wie ze nauwelijks iets te maken heeft gehad en die ook op geheel natuurlijke wijze om het leven is gekomen.

De persoon zet zichzelf centraal. Het mechanisme van mensen met een theatrale persoonlijkheid is dat ze de wereld zó dramatisch voorstellen dat de aandacht naar hén toe gaat. Het ging deze mevrouw niet om het overlijden van iemand uit de straat. Ze wilde aangeven dat zij ontzettend veel verdriet had. Ze stond dus zélf centraal...

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: