Kenmerken van een complottheorie (5)

Er zijn in de geschiedenis tal van samenzweringen geweest en er komen ook nog tal van samenzweringen. Samenzweringen worden beraamd door een groep mensen die uit zijn op de val van een persoon of een systeem. 

Voorbeelden zijn de moord op Julius Caesar, de aanslag op David Lincoln, Watergate, de aanslag op de Twin Towers: achter al deze samenzweringen zat een aantoonbare groep van mensen die een crimineel plan hadden beraamd.

In deze serie volg ik de video over complotten en complottheorieën van David Kirby. Volgens hem is een complottheorie een idee dat rijpt in het brein van mensen die proberen grip op een voor hen onverklaarbare wereld te krijgen. Het gaat om amateurs die zich weliswaar goed in hebben gelezen maar die daarna hun fantasie de vrije loop laten.

Voorbeelden uit de recente tijd zijn het idee dat John F. Kennedy niet door één man vermoord kan zijn, daar zat een organisatie achter. De aanslag op de Twin Towers is door de CIA bedacht en uitgevoerd. Covid-19 bestaat helemaal niet, daar zit Bill Gates of Big Pharma achter.

Ook de maanlanding is niet gebeurd (het was een film, in scene gezet in de woestijn, om de Amerikanen een schijnbare voorsprong te geven op de Russen), de holocaust is niet waar gebeurd (de Joden hebben dat in scene gezet om de eigen staat te legitimeren), en Pizzagate (pedofilie door een geheim genootschap van vooraanstaande Amerikanen).

Als een complottheorie waar is, bewezen is, moet hij verschuiven naar de lijst van bewezen samenzweringen. Er is niemand die ooit heeft bewezen dat de holocaust een verzonnen Joods complot was. Ook heeft nooit iemand bewezen dat de maanlanding ergens op aarde gefilmd is. Nooit heeft iemand een groep van mensen kunnen vinden die samen de aanslag op John F. Kennedy hebben beraamd. Het zijn hersenspinsels die niet op feiten berusten.

Wat covid-19 betreft vind ik het overigens te vroeg om nu al feitelijke conclusies te trekken. ‘De zaak loopt nog’. Dat geldt ook voor het veel verspreide idee dat de MH-17 niet door de Russen is neergeschoten. Ik geloof er niets van dat de brokstukken van het vliegtuig daar zijn neergelegd om Rusland in diskrediet te brengen, maar ook deze zaak is nog te vers van de pers.

Nexium was een bewezen samenzwering. Onder de dekmantel van een bedrijf dat menselijke effectiviteit promootte werden tal van samenzweringen gepland. Na een langdurig onderzoek werd de hele groep ontmanteld en belandden de leiders in de gevangenis.

Eveneens in de USA: Bhagwan Shree Rajneesh bouwt een commune op in Oregon, haalt daklozen van de straat en biedt hen onderdak en dient hen haldol toe om hen meer volgzaam te maken. Er worden plannen voor aanslagen en vergiftigingen gesmeed, zoals het verspreiden van gevaarlijke bacterieën in de voedselketens van restaurants. Bij beide groepen is er sprake van verregaand seksueel misbruik.

Er zijn bewijzen, er zijn tientallen getuigen en de leiders krijgen ruzie met elkaar en vallen elkaar af als de groep dreigt uiteen dreigt te vallen en de politie onderzoek doet. Uiteindelijk blijft er van zowel het bedrijf Nexxium als van de commune in Oregon niets over, behalve dan de getuigen die allemaal ongeveer hetzelfde verhaal vertellen.

David Kirby: “Zodra een samenzwering té dramatisch klinkt, zodat je het bijna niet meer kúnt geloven, het is té groots en té meeslepend, moet je op je hoede zijn. Ga op zoek naar het verhaal achter het verhaal: wat maakt dat mensen zo gaan denken. En ga op zoek naar bewijzen. Bij een complottheorie zul je ze niet vinden, ook al komen de bedenkers met tal van bewijzen. Die bewijzen zijn namelijk ook fake…”

Blijft de vraag: als er nú een verhaal opduikt: hoe weet ik dan of het een (fake) complottheorie is of een te bewijzen complot of samenzwering?

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.