Achtergronden van feiten (3)

Hans, Olga en Anna Rosling hebben een familiaire co-productie geleverd. Ze roepen ons op om vertrouwde denkpatronen los te laten. Misschien ziet de wereld er anders uit dan we vermoeden. En hoe komen we aan dat vermoeden? Grotendeels door de informatie die we dag-in, dag-uit horen. Maar die informatie klopt lang niet altijd...

Een denkpatroon dat bij ons zit ingebakken is dat alles maar achteruit gaat. “Het gaat steeds slechter.” Dat noemen de auteurs ‘The negativity instinct’. Maar klopt dat wel?

> Neem de gemiddelde levensverwachting over de hele wereld. Die was in 1950: 35 jaar. In 1973: 60 jaar. In 2017: 72 jaar. Kennelijk worden we niet steeds ongezonder, onze gezondheid neemt toe.

> Hoe zit het met de honger in de wereld? Als arts voor de VN in Afrika heeft Hans Rosling heel wat situaties met honger gezien. Maar het aantal mensen dat chronisch is ondervoed daalde van 28% in 1970 tot 11% in 2015. Wat wel een probleem is (dat gaat steeds slechter) is de toename van het overgewicht. Ieder voordeel heb kennelijk ook zijn nadeel.

> Hoeveel kinderen sterven voor hun 5e verjaardag? Dat aantal daalde van 44% in het jaar 1800 tot 4% in 2017. En het percentage daalt nog steeds.

> Hoeveel mensen krijgen gezond drinkwater? Dat percentage is gestegen van 58% in 1980 tot 88% in 2016.

Het probleem is dat je geheugen vaak slechte ervaringen beter onthoudt dan positieve ervaringen.

Daar komt nog bij dat we via de kranten en de media vooral de slechte berichten lezen, horen en zien. Door die combinatie denken we dat de toestand in de wereld verslechtert.

In werkelijkheid gaat het met veel zaken op het gebied van met name de gezondheid opvallend goed. Dat zie je o.a. aan het feit dat mensen steeds vitaler oud worden. Niet alleen in de westerse wereld, maar ook in de derde wereld.

Hoe komen we uit dit ‘negativity instinct’?

  1. Bedenk dat ‘slecht’ niet hetzelfde is als steeds slechter. Er is ziekte, er is honger: dat moet aangepakt worden. Maar het is in veel opzichten – zeker als het om onze gezonheid gaat – niet waar dat het steeds slechter gaat.

2. Bedenk dat goed nieuws geen nieuws is. Het goede nieuws lees je dus zelden in de krant.

3. Als de zaken langzaam beter gaan lees je dat zelden in de krant. De mensen raken er aan gewend dat het geleidelijk beter gaat. Pas als je terug kijkt denk je: het is toch wel een heel verschil met vroeger…

4. Als iets vaker in het nieuws is wil dat niet zeggen dat het ‘dus’ allemaal alsmaar slechter wordt. Vier dagen nieuws over een orkaan betekent niet dat het alleen maar stormt.

5. Mensen kijken vaak met een gekleurde bril terug naar vroeger. Vroeger was alles beter. Vergeet het maar. Je herinnert je vaak slecht nieuws uit de recente tijd, en je herinnert je vaak de mooie herinneringen uit je jeugd.

Aldus Hans Rosling, Ola Rosling en Anna Rosling Rönnlund: Factfullness (2019, uitgever Sceptre, 350 pagina's). 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.