Preek in coronatijd

Met wie voel jij je het meest verwant? Met Martha of met Maria? Martha die als een ijverige Truus de Mier de voeten van alles gasten wast als teken van gastvrijheid? Of bij Maria, die aan de voeten van Jezus zit? 

Martha doet enorm haar best om voor haar naasten te zorgen. Dat is immers het tweede gebod uit het christendom (‘God liefhebben boven alles en je naaste als jezelf’). Tegelijkertijd ergert Martha zich eraan dat ze het allemaal alleen moet doen. En wij ergeren ons misschien weer aan haar ergernissen. Of we denken: “Mens, ga toch zitten, tutjeladeur!”

Voor de corona-maatregelen onze kerk elke zondag vol, maar momenteel mogen er maar ruim dertig kerkgangers komen. De kerkdiensten worden op zondag ook via de ‘live-stream’ uitgezonden

Onlangs verscheen bij uitgeverij Van Wijnen het boekje ‘Niet voor, maar bij’. Het is geschreven door Samuel Martin Bailey Wells, vicaris van St Martin-in-the-Fields in het centrum van Londen en gasthoogleraar christelijke ethiek aan King’s College London. 

Wells grijpt in zijn boekje terug naar het verhaal over Hertog László en Catherine (verfilmd in the English Patiënt). Catherine raakt ernstig gewond in de woestijn. László draagt haar naar een grot in de woestijn. Maar hij ziet dat ze dringend medische hulp nodig heeft. Die is in de woestijn in geen velden of wegen te bekennen. Hij trekt de woestijn in, op zoek naar een arts of een ziekenhuis. Terwijl hij hulp zoekt sterft Catherina … alleen …

Na dit verhaal neemt Wells de lezer mee naar tal van dagelijkse situaties in ons leven. Zoals: je hebt een verjaardag met veel gasten georganiseerd. Emails zijn over en weer gevlogen. Alles is geregeld. Je hebt het hele huis op orde gemaakt: alles ziet er schoon uit voor de gasten. De verjaardag loopt op rolletjes met op tijd koffie en thee, een gebakje, een borrel met zoutjes. En bij het afscheid zeg je: "Wat jammer dat we elkaar niet gesproken hebben..."

Wat is daar aan de hand? Je bent er wel vóór de gasten, maar je bent niet bij de gasten. Het iets doen heeft de plaats ingenomen van het er zijn.

Vertaald naar de hulpverlening: je kunt allerlei acties voor andere mensen opzetten. Dat is ook hard nodig. Maar ze schieten hun doel voor bij als je niet ook bij de mensen kunt zijn.

In twee weken tijds stierven in Bergamo - een stad zo groot als Alkmaar of Delft - tweeduizend inwoners. De ziekenhuizen waren overvol, mensen lagen in de gangen of zelfs buiten in tenten. Al die mensen waren besmet met covid-19. Onder de overledenen waren zes priesters. Ze waren er voor hun parochianen, maar ze waren ook bij hun parochianen. Ze wilden niet dat er ook maar iemand alleen zou sterven. Eén van de priesters stond 'zijn' beademingsapparaat af aan een jonge moeder. Diezelfde dag nog stierf hij, op 71-jarige leeftijd. 

Er voor iemand zijn is een opdracht in de Bijbel. Martha was er voor de gasten. “Voor is een prachtig (‘werk’) woord, maar het heft de onvrede niet op, het overbrugt geen misverstanden, het lost de vervreemding niet op, het haalt ons niet uit ons isolement”. Je kunt je de hele verjaardag inspannen voor je gasten, maar na afloop voel je je leeg en alleen, want je was er voor de gasten, maar je nam niet de tijd om bij de gasten te zijn.

"Voor is niet het hart van God. Het hart van God is bij mensen willen zijn. Het kernwoord van de Bijbel is 'wij'." Aldus Samuel Wells. 

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

2 gedachten over “Preek in coronatijd”

  1. dit is iets om over na te denken, ‘bij’ is natuurlijk heel belangrijk, maar toch kan ‘voor’ niet weggelaten worden, groeten mia

    1. @ Mia: dat ben ik helemaal met je eens: het is niet óf, óf. Maar als we alleen maar ‘voor’ zijn, zijn we niet ‘bij’. Dat is ook wat verpleegkundigen soms aangeven: we komen alleen maar binnen om iets te doen voor de patiënt, maar we kunnen niet even bij de patiënt zijn. Als de werkdruk zo hoog ligt leidt dat aan beide kanten tot een gevoel van eenzaamheid.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.