Mentaliseren (19)

Hoe weet je nu of je in de goede 'mood' bent om goed te kunnen mentaliseren? Daar hebben Dekker en Sterkenburg (2016) een checklist voor gemaakt...Ik geef deze lijst geparafraseerd weer.
  1. Besef dat je nooit zeker kunt weten wat de ander denkt of voelt. Dit wordt wel de ‘ondoordringbaarheid’ van het denken en voelen van de ander genoemd. Als je bijvoorbaat meent te weten wat de ander denkt en voelt ben je bezig met invullen voor de ander. Een basisregel voor goede communicatie is NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander. 
  2. Wees niet achterdochtig. Door achterdocht luister je niet goed en vertaal je de bedoelingen van de ander verkeerd.
  3. Onderzoek wat er tijdens een conflict gaande is. Stijg boven je zelf uit en probeer te achterhalen wat er in de interactie tussen jullie gebeurt. Zoek naar verschillende mogelijke verklaringen. Als je merkt dat je dat niet meer kunt ben je ook niet meer goed in staat om te mentaliseren.
  4. Een voorwaarde voor goede communicatie is ook de zogenaamde OEN: Open, Eerlijk en Nieuwsgierig. Ook al zou je helemaal zeker denken te weten wat er aan de hand is: hou toch de mogelijkheid open dat er iets heel anders aan de hand kan zijn. Als je niet meer die mogelijkheid open kunt houden (‘ik blijf zoeken naar andere verklaringen’) mis je de basishouding om goed te kunnen mentaliseren.
  5. Kun je – ook al denk je ergens heel anders over – begrijpen hoe de ander tot zijn standpunt komt? Blijf je realiseren dat mensen over veel zaken heel verschillend zullen blijven denken. Ook al denk jij A, het is heel goed mogelijk dat de ander B zal blijven denken. Misschien verbaas je je daar over: je weet toch zeker dat het A is? Nee, de ander weet misschien wel net zo zeker dat het B. is.
  6. Een vuistregel voor goede communicatie is dat je je realiseert dat elk antwoord van de ander onvoorspelbaar is. Het paradoxale is dat je desondanks de wereld als voorspelbaar ervaart. De wereld stort namelijk niet in als de ander ergens anders over denkt.
Vrij naar: Francien Dekker-van der Sande en Paula Sterkenburg: Mentalization can be learned (Doorn, 2016).

Auteur: henk50

Ik ben orthopedagoog/GZ-psycholoog. Vanaf 1975 heb ik gewerkt in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Schrijven is een hobby en een ontspanning voor mij, vandaar dat ik het niet kan laten om dagelijks iets te schrijven, meestal ook op mijn weblog. Omdat ik zo lang in 'de zorg' heb gewerkt heb ik veel zogenaamde casuïstiek ter beschikking. Soms gebruik ik voorbeelden uit de dagelijkse praktijk op mijn weblog, maar de beschrijvingen zijn altijd vermengd met andere -vaak gedateerde - verhalen. Er komen dus geen één-op-één verhalen voor. Dat zou ook niet mogen vanwege het beroepsgeheim. De namen die ik gebruik zijn altijd gefingeerd. De pedagogische en psychologische voorbeelden hebben dus wel enig waarheidsgehalte, maar ze hebben de pretentie om toch onherkenbaar te zijn. Mocht de lezer toch iemand herkennen, dan is dat waarschijnlijk toeval. Een enkele keer zijn voorbeelden van dialogen geheel gefingeerd. Uit de privésituatie wordt slechts zeer beperkt iets vermeld, waarbij ik met name zorgvuldig om ga met fotomateriaal. De namen van mensen die reageren worden nooit door mij doorgegeven aan derden, ze blijven in mijn afgesloten Wordpress-domein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.